این مقاله آسیبشناسی و توصیف وضعیت آموزش و پژوهش در رشتة زبان و ادبیات فارسی است که ضمن بیان وضع موجود، وضع مطلوب و اولویتها و راهبردها را نیز مشخص میکند. مقاله با این فرض نگاشته شده است که وضعیت فعلی رشتة زبان و ادبیات فارسی، با توجه به نقش کلیدی و هویتی آن، مناسب نیست و چشمانداز علمی، اولویتها، الزامات، راهبردها و سیاستهای توسعهای آن ازسوی نهادهای مسئول طراحی نشده است. اطلاعات ارائهشده در این گزارش، بر اساس نظرخواهی خبرگزاری ایلنا از هشتاد شاعر، نویسنده و استاد و حاصل نظرسنجی از آنان دربارة وضعیت زبان و ادبیات فارسی در دانشگاهها، بهانضمام تمامی منابع معرفیشده در پیشینة تحقیق و منابع پایانی است که مبنای تحلیلهای این مقاله قرار گرفته است.
مقاله در دو بخش و هر بخش از دو زاویة آموزش و پژوهش این موضوع را بررسی میکند:
بخش اول: بررسی و تحلیل وضعیت فعلی (نقاط قوّت و ضعف) رشتة زبان و ادبیات فارسی در دو حوزة پژوهش و آموزش بههمراه تبیین الزامات؛
بخش دوم:نتیجهگیری و پیشنهادهای راهبردی بر اساس نتایج بخش اول، شامل تبیین سیاستهای توسعهای رشتة زبان و ادبیات فارسی و راهبردهای آن در حوزة آموزش و پژوهش.
عمدهترین راهکارها و سیاستهای پیشنهادی تقویت رشتة زبان و ادب فارسی عبارتاند از:
رواج رشتة زبان و ادبیات فارسی و گسترش حوزة قلمرو آن در داخل و خارج کشور؛
توسعة کمّی و کیفی رشتة زبان و ادبیات فارسی؛
کارآفرینی برای دانشآموختگان این رشته؛
توانمند کردن استادان و دانشجویان؛
تقویت برنامههای آموزشی و پژوهشی رشتة زبان و ادبیات فارسی؛