نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان

2 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه و مدیر گروه پژوهش‌های فرهنگی مرکز تحقیقات استراتژیک

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان

چکیده

در دهه‌های اخیر موضوع هویت ملی و قومی به یکی از مسائل مورد توجه، خصوصاً در کشورهای متنوع تبدیل شده است. در برجسته شدن این موضوع عوامل گوناگونی مؤثر بوده است که در این میان بر فرایند جهانی شدن اتفاق‌نظر زیادی وجود دارد. گروهی بر این باورند که گسترش و تعمیق فرایند جهانی شدن باعث تشدید و برجسته شدن وفاداری‌های قومی و محلی و در نتیجه تضعیف هویت و انسجام ملی شده است. در مقابل، گروهی دیگر معتقدند که تقویت هویت قومی در تعارض با هویت و انسجام ملی نیست، بلکه می‌تواند به تقویت هویت و انسجام ملی جوامع منجر شود.
این پژوهش با هدف بررسی رابطة بین هویت ملی و هویت قومی دانشجویان آذری، کُرد و عرب دانشگاه‌های دولتی کشور در سال 1387 و رابطة «احساس محرومیت نسبی» با هویت‌های ملی و قومی انجام شده و نمونة پژوهش687 نفر بوده است.
یافته‌های تحقیق نشان داد که بین دو متغیر هویت ملی و هویت قومی رابطة مثبت، هم‌افزا و متوسطی وجود دارد. همچنین، بین متغیر«احساس محرومیت نسبی» و هویت ملی رابطة منفی نسبتاً بالایی وجود دارد و این رابطه با متغیر هویت قومی مثبت و در حد ضعیفی بوده است.

کلیدواژه‌ها