علمی- پژوهشی

عناصر و نمادهای هویت اسلامی در قالی ایرانی

دوره 14، شماره 53
بهار 1392
صفحه 121-142

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری پژوهش هنر دانشگاه هنر اصفهان

2 کارشناسی‌ارشد نقاشی و عضو هیأت علمی دانشکدة هنر دانشگاه شهرکرد

چکیده
بخش بسیار مهمی از هویت ایرانیان ریشه در تمدن اسلامی این کشور دارد و هویت اسلامی نام می‌گیرد که در قالب عناصر، اندیشه‌ها، آموزه‌ها و باورهای اسلامی، عرفانی و شیعی تجلی می‌کند. هنر قالی‌بافی از جمله هنرهای بومی و کاربردی است که با بهره‌گیری از نمادها، مفاهیم و مضامین اسلامی و به ویژه جهان‌بینی مذهب تشیع نظیر تجلی بهشت و عناصر وابسته به آن (صحنة باغ و درختان، نقوش گیاهی و نباتی)، آموزه‌های دینی (آیات و احادیث قدسی و نبوی)، روایات تصویری (عیادت امام علی(ع) از بیمار، معراج پیامبر)، صحنة عاشورا، اذکار و ادعیه منسوب به شیعه در قالب کتیبه و نوشتار (دعای نادعلیاً، زیارت‌نامة عاشورا)، به خوبی نمایندة هویت اسلامی است. این مقاله با انتخاب پانزده تخته قالی دستبافت که دارای نمادها، مفاهیم و مضامین اسلامی و شیعی است، هویت اسلامی و عناصر وابسته به آن را، در قالی ایرانی جستجو، بررسی و تحلیل می نماید.

کلیدواژه‌ها