مطالعۀ ژئوپلیتیک عمومی داعش در رسانه‌های اجتماعی؛ «جیش الصفوی» و «ملت صلیب»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیای سیاسی ـ جنوب غرب آسیا، دانشگاه تهران
2 عضو هیأت علمی دانشگاه تهران
3 عضو هیئت علمی دانشگاه تهران/ عضو هیئت علمی بنیاد دائرة المعارف
چکیده
با ورود اندیشه‌های انتقادی به مباحث ژئوپلیتیکی، در این دانش دگردیسی‌ها و نوآوری‌های فراوانی به وجود آمد، از جمله آنها، بررسی‌های ژئوپلیتیکی معطوف به رسانه است که ژئوپلیتیک عمومی ‌نامیده می‌شود.
رسانه‌های جمعی، که در گذشته در انحصار دولت‌ها یا در سیطرۀ حاکمیتی آنها بوده‌اند، و از الزامات هرگونه کنشگری سیاسی از جمله عاملیت ژئوپلیتیکی محسوب می‌شوند، امروزه با تغییر نسل و ماهیت، به رسانه‌های دوسویۀ اینترنت‌پایه، که رسانۀ اجتماعی نامیده می‌شوند، تبدیل شده و معادلات رسانه‌ای قدرت را پیچیده‌تر کرده است. گروه تروریستی داعش از جمله بازیگران نوظهور در عرصۀ ژئوپلیتیک است که با استفاده از رسانه‌های اجتماعی، دستورالعمل‌های ژئوپلیتیکی خود را دنبال کرده است.
این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از تحلیل نشانه‌شناسی برای تجزیه و تحلیل اطلاعات، به آزمون فرضیات پرداخته است. هدف، بررسی چگونگی بهره‌برداری گروه تروریستی داعش از رسانه‌های اجتماعی برای توجیه دستورالعمل‌های ژئوپلیتیکی خود است.
نتایج این پژوهش، که با انجام دو مطالعۀ موردی انجام پذیرفته، بیانگر این است که این گروه تروریستی، در قالب نشانه‌گذاری، به بازنمایی و توجیه دستورالعمل‌های ژئوپلیتیکی خود در رسانه‌های اجتماعی پرداخته است.؟
کلیدواژه‌ها