1
دانشیار گروه تاریخ دانشگاه خوارزمی تهران (همکار قطب علمی مطالعات فرهنگ و تمدن شیعه در دوره صفویه)
2
دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام دانشگاه خوارزمی تهران
چکیده
هدف این مقاله بررسی چگونگی بازنمایی انگارههای هویت ایرانی در اندیشهی ولیقلی شاملو در نگارش کتاب قصصالخاقانی است. عرصهی تاریخنگاری محمل مناسبی برای شناختِ برداشت ایرانیان از هویت خود در دورههای مختلف است. شاملو روایتگر دورهی تثبیت هویت ایرانیان در نیمهی دوم صفویان است. مقاله به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که انگارههای هویت ایرانی در اندیشه تاریخنگاری شاملو چگونه بازنمایی شدهاند؟
بدین منظور با روش توصیفی ـ تحلیلی مبتنی بر واکاوی متنِ قصصالخاقانی، عناصر هویتی که بر ذهنیتِ شاملو در گزارش رخدادها اثر گذاشته را مورد ارزیابی قرار میدهیم.
شاملو در روایت رخدادهای تاریخی زمان خود متأثرِ از بافت ِفرهنگی و گفتمان غالب دورهی نگارشِ کتابش، با رجوع به حافظهی جمعی ایرانیان به بازنمایی و ارائهی روایت معناداری ازگزارش تاریخیاش دست زده است. حضورِ پررنگ عناصر هویت فرهنگی در متنِ رسمی قصص الخاقانی، پویایی وجوه فرهنگی هویت ایرانی را نشان میدهد.