رهیافت‌های نظری گفت‌وگوی بین فرهنگ‌ها

نویسنده
دانشجوی دکتری علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده
در جهان پرتنوع و متکثر فرهنگی، برای درک متقابل و نزدیکی افق‌های فکری به یکدیگر گفت‌وگو امری ضروری به نظر می‌رسد.
نویسنده در تشریح امکان یا امتناع گفت‌وگو در پرتو رهیافت‌های نظری “مدرنیته”، “پست مدرنیته” و “هرمنوتیک” با طرح این پرسش که آیا انسان‌های متعلق به فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون می‌توانند با یکدیگر وارد گفت‌‌وگو شوند؟ بر این باور است که در یک سر این طیف، نگرش کل‌گرایانه مدرنیستی قرار دارد که با اعتقاد به یگانه بودن فرد و وجود ارزش‌های جهانشمول و عام بشری، نهایتاً حکم به یکسان‌سازی فرهنگ‌ها و سنن همه ملل براساس معیارها و موازین خِرَد غربی می‌دهد و در سر دیگر این طیف، نگرش نسبی‌گرایانه پست مدرنیستی وجود دارد که با اشاره به نسبی بودن مفاهیم حقیقت و واقعیت و انکار وجود ارزش‌های جهانشمول، امکان گفت‌وگوی بین فرهنگ‌ها را نفی کرده و حکم به یکتاانگاری و غیرقابل مقایسه بودن فرهنگ‌ها و سنن می‌دهد.
وی در این مقاله، از مجموعه مباحث مربوط به این حوزه، به بحث پیرامون دو رهیافت خِرَد آیینی یا کل‌گرایی سنت غربی و نسبی‌گرایی پست مدرنیستی خواهد پرداخت.
کلیدواژه‌ها