نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز

چکیده

هدف اصلی این مقاله، بیان عوامل نگرشی مؤثر بر رابطۀ هویت طایفه‌ای و ملی در شهر نورآباد ممسنی است. به عبارتی، به این پرسش پاسخ می‌دهد که چه نگرش‌هایی بر سوگیری‌های جمعیِ ساکنین شهر نورآباد ممسنی، به عنوان کسانی که دارای هویت طایفه‌ای لری هستند، بیشترین تأثیر را دارد؟ در این تحقیق، برای بررسی این رابطه، از رهیافت جامعه‌شناسی فرهنگی استفاده شد. این رهیافت، فرهنگ را به عنوان «متغیر مستقل» در نظر می‌گیرد نه به عنوان متغیر وابسته یا «نرم». متغیرهای نگرشی اساسی مورد بررسی در این مقاله، عقلانیت، رابطۀ اجتماعی باز، صریح و مبتنی بر اعتماد بوده‌اند. فرض اساسی این بود که متغیرهای نگرشی مذکور باعث گرایش به هویت ملی می‌شوند و نگرش‌های متقابل، به گرایش به هویت طایفه‌ای می‌انجامند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که همۀ متغیرهای فوق بجز اعتماد اجتماعی، همبستگی مثبت و معنی‌داری با هویت ملی دارند. همبستگی متغیرهای صراحت و رابطه باز با هویت طایفه‌ای، منفی و معنی‌دار بود. انگیزۀ عقلانی، همبستگی معنی‌داری با هویت طایفه‌ای نداشت. همچنین، همبستگی متغیر اعتماد اجتماعی با هویت ملی و طایفه‌ای معنی‌دار نبود. بالاخره اینکه، همبستگی هویت ملی و طایفه‌ای منفی بود. همۀ متغیرها با همدیگر توانستند 58 درصد از واریانس تمایلات ملی‌گرایانة افراد مورد بررسی را تبیین کنند.

کلیدواژه‌ها