ملیگرایی و وحدت اسلامی، تعامل یا تقابل؟
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2
استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی اهواز و دانشجوی دکتری علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
چکیده
وحدتگرایان اسلامی از «ملیگرایی»، به دلیل نقش آن در ایجاد تفرقه و نزاع میان مسلمانان و تجزیة سرزمینهای اسلامی، بدبین میباشند، ملیگرایان نیز به دلیل برداشت نادرست از مفهوم «وحدت اسلامی»، آن را مساوی با نادیده گرفتن وفاداریها و منافع ملی و مذهبی ملل مسلمان به نفع تشکیل «امت واحدة اسلامی» میپندارند؛ بنابراین هر دو گروه، جمع میان «ملیگرایی» و «وحدت اسلامی» را غیرممکن میدانند.
در این پژوهش برآنیم که با بررسی حیات سیاسی پیامبر(ص) و امام علی(ع)، تجربة تاریخی ملل اروپایی برای تشکیل اروپای واحد، نگرش مفهومشناسانه به مفهوم «ملیگرایی» و «وحدت اسلامی» و همچنین توجه به دو نظریة «هویتهای جمعی» در جامعهشناسی و «همگرایی» در روابط بینالملل؛ امکان جمع ملیگرایی با فراملیگرایی (وحدت اسلامی) را بیازماییم.
در این پژوهش برآنیم که با بررسی حیات سیاسی پیامبر(ص) و امام علی(ع)، تجربة تاریخی ملل اروپایی برای تشکیل اروپای واحد، نگرش مفهومشناسانه به مفهوم «ملیگرایی» و «وحدت اسلامی» و همچنین توجه به دو نظریة «هویتهای جمعی» در جامعهشناسی و «همگرایی» در روابط بینالملل؛ امکان جمع ملیگرایی با فراملیگرایی (وحدت اسلامی) را بیازماییم.
کلیدواژهها
