بررسی جامعهشناختی گفتمانهای شعری دهة دوم پس از انقلاب اسلامی (1367-1376 هـ.ش)
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان
2
استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان
چکیده
انقلاب اسلامی بهعنوان پدیدهای مهم در تاریخ معاصر، تأثیر زیادی بر ذهن و زبان شاعران در خصوص هدف و رسالت ادبیات داشته است. تحولات سالهای آغازین انقلاب، شعر فارسی را به طور خیره کنندهای به سوی تعهد هنری و پرهیز از اندیشة هنر برای هنر پیش برد؛ به طوری که شعر محتوامدار و متعهّد، گفتمان غالب در دهه اول بود. اما در دهة دوم، به دلایلی مختلف شرایط تغییر کرد. هدف از این پژوهش، بررسی جامعهشناختی این عوامل و نشان دادن شاخصههای این تغییر در دهة دوم پس از انقلاب است. پایان یافتن جنگ تحمیلی، رحلت امام خمینی(ره)، تغییر در سیاستهای داخلی و خارجی دولت پس از جنگ، تحول در جریان روشنفکری دینی و تغییر در ساختار جمعیتی ایران از جمله عواملی هستند که شعر فارسی را از محتوامداری به سمت فرمگرایی پیش برد و آن را در قالب گرایشهایی نظیر شعر حرکت (پست مدرن)، شعر گفتار، شعر رمانتیک و... عرضه کرد. ضمن اینکه در شعر متعهد نیز در دهه دوم، تغییرات محسوسی ایجاد شد و احساس تعهد اجتماعی پررنگتر شد.
کلیدواژهها
