هویت اسلامی ـ ایرانی در فلزکاری عصر صفوی؛ با تأکید بر کتیبههای موجود بر روی آثار فلزی
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
کارشناس ارشد پژوهش هنر، گروه مطالعات عالی هنر، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2
استادیار گروه آموزشی نقاشی و مجسمهسازی، دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
چکیده
دوران صفوی نقطة عطفی در تاریخ ایران به شمار میرود و از آن میتوان بهعنوان شروع مرحلة جدیدی در تاریخ ایران دوران اسلامی یاد کرد. در این زمان دو عنصر مهم و برجسته یعنی «مذهب تشیع» و «هویت ملی» در ایران تجلی یافت. تا پیش از صفوی و به جز در برههای کوتاه یعنی در دورة آلبویه و فراهم آمدن زمینههایی در دوران ایلخانان، مذهب رسمی در ایران، مذهب تسنن بود و با روی کار آمدن حکومت صفوی مذهب و ایدئولوژی حاکم بر ایران تغییر کرد. در کنار این دگرگونی مذهبی، هویت از یاد رفتة ایرانیان نیز پس از حدود نه قرنـ از سقوط ساسانیان تا روی کار آمدن صفویان، دیگر بار و با رنگ و بوی اسلامی زنده شد. در این زمان هنرمندان سنتی جامعة صفوی بهخصوص هنرمندان فلزکار، نیز نشانهها و نمادهای مذهب تشیع و هویت ملی و ایرانی (رواج شعر و ادبیات فارسی بهعنوان نمودی از هویت ملی) را در آثار و دست ساختههای خود نمایان کردند. در این مقاله به بررسی و تحلیل محتوای آثار فلزی دوران صفوی با رویکرد مذهب تشیع و هویت ملی پرداخته میشود. خاطرنشان میشود که رواج اشعار و متون فارسی با خط ایرانی نستعلیق مصداق هویت ملی در نظر گرفته شده است.
دوران صفوی نقطة عطفی در تاریخ ایران به شمار میرود و از آن میتوان بهعنوان شروع مرحلة جدیدی در تاریخ ایران دوران اسلامی یاد کرد. در این زمان دو عنصر مهم و برجسته یعنی «مذهب تشیع» و «هویت ملی» در ایران تجلی یافت. تا پیش از صفوی و به جز در برههای کوتاه یعنی در دورة آلبویه و فراهم آمدن زمینههایی در دوران ایلخانان، مذهب رسمی در ایران، مذهب تسنن بود و با روی کار آمدن حکومت صفوی مذهب و ایدئولوژی حاکم بر ایران تغییر کرد. در کنار این دگرگونی مذهبی، هویت از یاد رفتة ایرانیان نیز پس از حدود نه قرنـ از سقوط ساسانیان تا روی کار آمدن صفویان، دیگر بار و با رنگ و بوی اسلامی زنده شد. در این زمان هنرمندان سنتی جامعة صفوی بهخصوص هنرمندان فلزکار، نیز نشانهها و نمادهای مذهب تشیع و هویت ملی و ایرانی (رواج شعر و ادبیات فارسی بهعنوان نمودی از هویت ملی) را در آثار و دست ساختههای خود نمایان کردند. در این مقاله به بررسی و تحلیل محتوای آثار فلزی دوران صفوی با رویکرد مذهب تشیع و هویت ملی پرداخته میشود. خاطرنشان میشود که رواج اشعار و متون فارسی با خط ایرانی نستعلیق مصداق هویت ملی در نظر گرفته شده است.
دوران صفوی نقطة عطفی در تاریخ ایران به شمار میرود و از آن میتوان بهعنوان شروع مرحلة جدیدی در تاریخ ایران دوران اسلامی یاد کرد. در این زمان دو عنصر مهم و برجسته یعنی «مذهب تشیع» و «هویت ملی» در ایران تجلی یافت. تا پیش از صفوی و به جز در برههای کوتاه یعنی در دورة آلبویه و فراهم آمدن زمینههایی در دوران ایلخانان، مذهب رسمی در ایران، مذهب تسنن بود و با روی کار آمدن حکومت صفوی مذهب و ایدئولوژی حاکم بر ایران تغییر کرد. در کنار این دگرگونی مذهبی، هویت از یاد رفتة ایرانیان نیز پس از حدود نه قرنـ از سقوط ساسانیان تا روی کار آمدن صفویان، دیگر بار و با رنگ و بوی اسلامی زنده شد. در این زمان هنرمندان سنتی جامعة صفوی بهخصوص هنرمندان فلزکار، نیز نشانهها و نمادهای مذهب تشیع و هویت ملی و ایرانی (رواج شعر و ادبیات فارسی بهعنوان نمودی از هویت ملی) را در آثار و دست ساختههای خود نمایان کردند. در این مقاله به بررسی و تحلیل محتوای آثار فلزی دوران صفوی با رویکرد مذهب تشیع و هویت ملی پرداخته میشود. خاطرنشان میشود که رواج اشعار و متون فارسی با خط ایرانی نستعلیق مصداق هویت ملی در نظر گرفته شده است.
کلیدواژهها
