تاریخ سیاسی و اجتماعی پشتکوه در دوران والیان فیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس‌ارشد تاریخ، پژوهشگر
چکیده
والیان فیلی در سال 1006 ه‍.ق به دستور شاه عباس حاکم لرستان شدند. آن‌ها تا اوایل دوره‌ی قاجار بر سراسر لرستان پیشکوه و پشتکوه حکمرانی می‌کردند؛ اما فتحعلی‌شاه، پیشکوه لرستان را از زیر سلطه‌ی آن‌ها خارج نمود و قلمروشان را محدود به پشتکوه کرد. آن‌ها تا سال 1307ه‍.ش در پشتکوه حکمرانی نمودند. در این  سال پشتکوه به تصرف نیروهای دولتی درآمد و غلامرضاخان، آخرین والی پشتکوه، به‌نحو مسالمت‌آمیزی به عراق رفت و با رفتن او حکمرانی  والیان فیلی خاتمه یافت.
به‌واسطه‌ی حکمرانی والیان فیلی بر لرستان پیشکوه، و پشتکوه به ایلات و عشایر آن مناطق فیلی می‌گفتند که از نظر لهجه به سه دسته‌ی لر، لک و کرد تقسیم می‌شوند؛ لرها و لک‌ها در لرستان پیشکوه و کردهای فیلی در پشتکوه و مناطق شرقی عراق سکونت دارند .تقریباً نیمی از کردهای فیلی عراق از ساکنان اصلی مناطق شرقی عراق می‌باشند که بعد از تعیین حدود مرزهای ایران و عثمانی در دوره‌ی صفویه در آن‌سوی مرزهای ایران قرارگرفتند و نیمی دیگر از ایلات پشتکوه می‌باشند که به عراق مهاجرت می‌کردند. این نوشتار، تنها به بررسی اوضاع سیاسی و اجتماعی کردهای فیلی پشتکوه در دوره‌ی والیان و علل مهاجرت آن‌ها به عراق می‌پردازد.
کلیدواژه‌ها