این مقاله در سه بخش تنظیم شده است. در بخش اول به این پرسش پرداخته میشود که چرا جامعه ایران با مسألهای به نام قانونگریزی مواجه است؟ در بخش دوم سعی شده تا مطالعاتی که به موضوع قانون و رعایت آن پرداختهاند، مورد نقد و ارزیابی قرار گیرد. استدلال اصلی ما در این مقاله آن است که تحلیلهای ارائهشده در این زمینه ناکارآمدند. لذا، در بخش نهایی با طرح مفاهیمی نظیر «جامعه بیانضباط» و «نهادهای مراقبت وتنبیه»، الگوی دیگری برای مطالعه قانونگریزی در ایران پیشنهاد شده است.