مطالعة تطبیقی نگرش‌های زبانی فارسی‌زبانان به دو زبان فارسی و انگلیسی با توجه به موضوع جهانی‌شدن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مترجمی زبان انگلیسی دانشگاه علامه طباطبایی
3 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی دانشگاه شهبد بهشتی
چکیده
امروزه گسترة کاربرد زبان انگلیسی تا بدانجاست که زبانی جهانی و یا میانجی جهانی در حوزه‌های تجارت، رسانه‌های گروهی، علم و فناوری قلمداد می‌گردد و پژوهش‌های بسیاری دربارة تأثیرهای بالقوة این زبان بر دیگر زبان‌ها انجام می‌شود. در این راستا در پژوهش حاضر با الگوگیری از چهارچوب‌های نظری بیکر و اوکز به ارزیابی نگرش‌های زبانی فارسی‌زبانان به زبان فارسی به منزلة زبان ملی، و زبان انگلیسی به مثابة زبانی جهانی می‌پردازیم. پرسش‌های اصلی این پژوهش به شرح ذیل است:
- نگرش فارسی‌زبانان به زبان انگلیسی به منزلة زبانی جهانی چگونه است؟
- نگرش فارسی‌زبانان به زبان فارسی به مثابة زبان ملی چگونه است؟
- رابطة بین نگرش فارسی‌زبانان به زبان‌های فارسی و انگلیسی چگونه است؟
- رابطة بین نگرش فارسی‌زبانان به زبان فارسی و انگلیسی، و هویت صنفی آنها چگونه است؟
بدین‌منظور، چهار گروه مختلف از فارسی‌زبانان ساکن شهر تهران که در مجموع 820 نفر بودند، نگرش‌سنجی شده‌اند و داده‌های به دست آمده، با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل گشته است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که نگاه فارسی‌زبانان به زبان‌های فارسی و انگلیسی، مثبت است و رابطه‌ای مستقیم میان نگرش این افراد به این دو زبان وجود دارد؛ به عبارت دیگر هرچه نگرش افراد به زبان انگلیسی منفی‌تر باشد، نگاهشان به زبان فارسی نیز منفی‌تر است؛ البته در هر دو حالت، رابطه ضعیف است. در نهایت، سنجش رابطة هویت صنفی و نگرش نشان می‌دهد افرادی که به‌صورت مستقیم یا مسائل مربوط به برنامه‌ریزی زبانی و سیاست‌های آن درگیرند، در مقایسه با دیگر گروه‌ها از زبان آگاهی بیشتری برخوردارند.
کلیدواژه‌ها