مجموعه مقالات هویت ایرانی؛ همایش گفتمان ایرانیان

هویت مفهومی آگاهانه و سیال با وجوهی زیستی، تاریخی، ذهنی، عقلانی و احساسی است. همچنین، مفهومی دو وجهی است که از سویی بر تشابه و اشتراک و از سوی دیگر بر تمایز و افتراق دلالت دارد. چنان‌که با تأکید بر اشتراکات و پیوندها، ما را پیرامون محوری واحد، همبسته و متعهد می‌کند و همزمان ما را از دیگران متمایز می‌سازد. هویت مفهومی بین رشته‌ای است که در حوزه‌های مختلفی بررسی می‌شود. در روانشناسی اجتماعی رویکرد هویت اجتماعی با محوریت رابطه بین گروه‌های اجتماعی و شکل‌گیری هویت مورد توجه قرار می‌گیرد؛ در عرصه سیاست، رابطه بین هویت و ملیت از اهمیت بسیاری برخوردار است؛ از منظر جغرافیایی، عناصر جغرافیایی هویت و مرزهای سرزمینی مورد توجه است. به‌رغم تفاوت رویکردها، هویت از موضوعات اصلی مورد مطالعه علوم اجتماعی در جوامع مختلف است و غیریت سازی و تمایز بخشی یکی از ساز و کارهای اصلی شکل‌گیری نگرش به جهان بیرونی است.
در جهان امروز برخورداری از هویت‌های چندگانه ملی، محلی، دینی، شغلی و جنسیتی جزئی از اقتضائات زندگی اجتماعی است. از این‌رو، ایرانیان برای حفظ هویت ایرانی در ورای مرزهای این زاد و بوم نیازمند تلاشی مضاعف هستند تا پیوندهای خود را مستحکم و تداوم نسلی هویت ایرانی را حفظ نمایند.