تأثیر معاون پرورشی و برنامه‌‌های پرورشی بر هویت ملی و دینی دانش‌آموزان دختر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عاطفه چناری 1
احمد رضایی 2
1 دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشیار جامعه‌شناسی اقوام و هویت دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
10.22034/rjnsq.2025.506902.1668
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی تأثیر معاون پرورشی و برنامه‌‌های پرورشی بر هویت ملی و دینی دانش‌آموزان دختر با هدف کاربردی و روش پیمایشی در سال تحصیلی 1404-1403 پرداخته است. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر مدارس دوره اول متوسطه به تعداد 1322 نفر بوده که 298 نفر از دانش‌آموزان به‌عنوان نمونه موردبررسی قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده، پرسشنامه‌‌های هویت دینی (خوشاوی، 1390) و هویت ملی سلگی و همکاران (1394) بوده که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفته و تحلیل داده‌‌ها با استفاده از آزمون رگرسیون صورت گرفته است. یافته‌‌ها حاکی از آن است که برنامه‌‌های پرورشی و معاون پرورشی تأثیر مثبت و معناداری بر هویت دینی دانش‌آموزان دختر داشته، ولی بر هویت ملی آن‌ها تأثیری نداشته است؛ ازطرف دیگر، برنامه‌‌های پرورشی 9/34 درصد و متغیر معاون پرورشی 8/14 درصد از واریانس متغیر هویت دینی را پیش‌‌بینی (برآورد) می‌‌کنند.

کلمات کلیدی: هویت دینی، هویت ملی، معلمان پرورشی، برنامه های پرورشی
کلیدواژه‌ها
هویت دینی
هویت ملی
معاون پرورشی
برنامه‌های پرورشی
اسمعیلی، حسنیه سادات؛ احمدی، زهرا؛ عصاره، علیرضا (1404). «بازنمایی تجارب زیسته معلمان از چگونگی نهادینه‌‌سازی هویت ملی در دانش‌‌آموزان دوره ابتدایی»، فصلنامه مطالعات ملی. سال بیست‌وششم. شماره 1: 96-79.
- التیامی، پارسا؛ رضایی اردانی، فضل‌الله (1401). «نقش فناوری‌‌‌‌های نوین در تعلیم و تربیت دانش‌‌آموزان در شرایط کرونا (با تأکید بر هویت ایرانی ـ اسلامی)»، نشریه پویش در آموزش علوم انسانی دانشگاه فرهنگیان. شماره 28: 152-131.
- امینی، محمد؛ دادخواه تهرانی، سمیرا (1403). «وضعیت هویت دینی دانش‌‌آموزان دوره متوسطه درون شهر اصفهان»، فصلنامه مطالعات ملی. سال بیست‌وپنجم. شماره 3: 158-137.
- بهرامی، سوسن؛ نادری، زهره (1404). «تبیین رابطه اثرگذاری کیفیت زندگی مدرسه‌‌ای و هویت مذهبی بر میزان تعهد مذهبی دانش‌‌آموزان دوره متوسطه مدارس بین‌‌المللی منجی شهر قم»، فصلنامه مطالعات ملی. سال بیست‌وششم. شماره 1: 143-121.
- پاکوفته، نسرین؛ نصری، صادق؛ نصرالهی، بیتا؛ فرخی، نورعلی (1400). «پیش‌‌بینی هویت جهانی براساس هویت ملی، دینی و قومی در دانشجویان»، نشریه جامعه‌پژوهی فرهنگی. دوره 12. شماره 2: 24-1.
- حسنی‌‌فر، عبدالرحمن؛ عباس‌‌زاده مرزبالی، مجید (1400). «مسئله هویت ملی ایران در گذر تاریخ»، فصلنامه جستارهای سیاسی معاصر. سال دوازدهم. شماره 3: 63-31.
- حسینی، حمزه (1404). «مؤلفه‌های هویت دینی و مذهبی در کتاب‌‌های مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی»، فصلنامه مطالعات ملی، سال بیست‌وششم. شماره 2: 116-95.
- خوشاوی، فاطمه (1390). «رابطه‌‌ی هویت دینی با شادمانی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان نجف‌آباد». پایان‌نامه کارشناسی ارشد. رشته علوم تربیتی. دانشگاه شهید بهشتی. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی.
- سلیمان‌‌نژاد، محمد؛ نیازی، محسن، شفایی مقدم، الهام و فرهادیان آرانی، علی (1401). «طراحی الگوی مؤلفه‌های هویت ملی در ایران»، فصلنامه علمی جامعه‌‌پژوهی فرهنگی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال سیزدهم. شماره 1: 78-61.
- سلگی، محمد؛ اسکندری، حسین؛ دلاور، علی و برجعلی، احمد (1394). «ساخت و اعتباریابی آزمون هویت ملی و اجتماعی»، فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی. دوره 6. شماره 20: 95-53.
- سواسری، علی؛ نیازآذری، کیومرث؛ احمدی، مسعود (1404). «مؤلفه‌های هویتی (دینی و ملی) مدیران شایسته ‌‌تراز در اندیشه رهبران انقلاب»، فصلنامه مطالعات ملی. سال بیست‌وششم. شماره 2: 72-49.
- عبدالهی، سعید؛ عبدالهی، زهرا (1404). «بررسی هویت ملی در بین دانش‌‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر اهواز»، فصلنامه مطالعات ملی. سال بیست‌وششم. شماره 1: 118-99.
- کاظم‌‌پور، زیبا؛ عابد دوست، حسین (1401). «تحلیل هویت ایرانی اسلامی در نوشته‌نگاری انتخابات ریاست‌جمهوری 1400»، فصلنامه مطالعات ملی. سال بیست‌وسوم. شماره 1: 122-101.
- مالکی بروجنی، محمدرضا؛ پارسانیا، حمید (1401). «نقد و بررسی نظریه ساخت اجتماعی واقعیت با تأکید بر چهارچوب نظری جهان اجتماعی»، فصلنامه اسلام و مطالعات اجتماعی. سال دهم. شماره 3: 70-40.
- مرادی، امیر (1404). «موانع تکوین و تعالی هویت و همبستگی ملی دانش‌‌آموزان و راهکارهای مواجهه با آن»، فصلنامه مطالعات ملی. سال بیست‌وششم. شماره 2: 140-119.
- مقصودی، مجتبی؛ گلشاهی، محمدمهدی؛ نیک‌‌سیرت‌‌فر، مژگان (1402). «الگوی مطلوب بازنمایی هویت ملی در کتب درسی پایه ابتدایی براساس الگوی فراشناختی»، فصلنامه مطالعات ملی. سال بیست‌وچهارم. شماره 1: 56-33.
- منصوری، آرمین؛ سلیمانی خشاب، عباسعلی (1400). «مقایسه گرایش‌های شناختی، رفتاری و عاطفیِ هویت دینی دانش‌آموزانِ متوسطه دوم با ویژگی‌های دموگرافی مختلف مبتنی‌بر ارزش‌های تمدن اسلامی»، مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی. دوره 4. شماره 1: 407-377.
- نجارنهاوندی، مریم؛ قربانعلی‌‌زاده، مژده (1393). «تحلیلی بر هویت ملی در کتب درسی (مطالعه موردی مطالعات اجتماعی)». مجله پژوهش‌‌های تربیتی. شماره 29: 101-80.
- نجفی، حسن؛ ملکی، حسن؛ سبحانی‌‌نژاد، مهدی و مصباح، علی (1401). «مبانی الهیاتی برنامه درسی هویت دینی»، مجله پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی. سال سی‌ام. شماره 55: 231-193.
- Abdul Wahab, Juliana (2017). “DEFINING THE CONCEPT OF NATIONAL IDENTITY IN POSTMODERN SOCIETY”, Advances in Social Science, Education and Humanities Research, volume 150: 175-180.
- Darisman, Aris. Hilman, Doddy. Homan, Devi Kurniawati (2016). “SOCIAL CONSTRUCTION THEORY OF REALITY: A CASE STUDY OF ANTI ANOREXIA CAMPAIGN POSTER”; HUMANIORA. Vol. 7 No. 2 April 2016: 149-153.
- Fraser, Norman M & Turcan, Romeo V (2025). "Reconstructing the Social Construction of Reality"; The British Journal of Sociology published by John Wiley & Sons Ltd on behalf of London School of Economics and Political Science: 1-6. https://doi.org/10.1111/1468-4446.13190.
- Hajmohamadi, Hossein & Esmailzadeh, Mohammad (2024). “The meaning of Life; A Social Construct or An Objective Matter; Comparative Study of Peter Berger and Mohammad Taqi Jafari’s Opinion”, Muslim Thinkers, 14(4): 21-39, https://doi.org/10.22059 /jstmt.2024. 375749.1705.
- Leite, Ângela; Nobre, Bruno; Dias, Paulo (2023). “Religious identity, religious practice, and religious beliefs across countries and world regions”, Archive for the Psychology of Religion, 45(2), 107-132.
- Paul, Herman (2025). “Historicizing a Classic Berger and Luckmann’s The Social Construction of Reality (1966)”. History of Social Science, Vol. 1, No. 1, 126-144. © Society for the History of Recent Social Science/ doi 10.1353/ssc.00005.
- Sidik Pramono, Muhamad, Tony Tampake, Izak Y.M Lattu, Adlan Christember Molewe (2024). “Peter L. Berger and Thomas Luckmann's social construction of the institutionalization of tolerance values in the Nyadran Perdamaian tradition”, AL MA’ARIEF: Jurnal Pendidikan Sosial dan Budaya, Volume 6, Nomor 1: 49-61.