زبان فارسی به‌مثابه قدرت نرم سیاست‌گذاری جمهوری اسلامی ایران در حوزه ایران فرهنگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی، سیاست‌گذاری عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استاد علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
3 استادیار علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/rjnsq.2025.495161.1653
چکیده
در‌ حال‌حاضر در عرصه سیاست‌گذاری، نظریه قدرت نرم یکی از نظریات پرکاربرد و بااهمیت است. بر همین اساس، این مقاله درصدد است تا با تکیه بر نظریه قدرت نرم و ضرورت توجه به آن، ماهیت سیاست‌گذاری قدرت نرم در جمهوری اسلامی ایران را مورد تحلیل قرار دهد؛ ازاین‌رو، از بین عناصر تأثیرگذار بر سیاست‌گذاری قدرت نرم، ظرفیت‌های زبان فارسی را برای این پژوهش مهم تشخیص داده و با بهره‌گیری از روش اسنادی و کتابخانه‌ای، با رویکرد توصیفی تحلیلی، نقش ظرفیت‌های زبان فارسی در بازیابی و بازآفرینی هویت مشترک منطقه‌ای و ایجاد همگرایی، انسجام و وحدت منطقه‌ای را مورد مطالعه و بررسی قرار می‌دهد و درپی پاسخ‌گویی به این سؤال اصلی است که «چگونه سیاست‌گذاری جمهوری اسلامی ایران بر پایه ظرفیت‌های زبان فارسی در حوزه ایران فرهنگی، کارآمد و مؤثر خواهد بود؟». درنتیجه فرضیه تحقیق این‌گونه است که سیاست‌گذاری کارآمد و مؤثر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران بر پایه زبان فارسی در حوزه ایران فرهنگی که دارای ظرفیت‌هایی مانند معرفت، اخلاق، فرهنگ، فلسفه دینی، سبک زندگی فردی و اجتماعی است می‌تواند به ایجاد قدرت نرم منطقه‌ای ایران بینجامد.
کلیدواژه‌ها

آرنت، هانا؛ فولادوند، عزت‌الله (1401). انقلاب. تهران: شرکت سهامی خوارزمی. چاپ پنجم.
- اصفهانیان، داود (1393). تحولات اروپا در عصر رنسانس. تبریز: دانشگاه تبریز. چاپ چهارم.
- برزو، خلیل؛ مطلبی، مسعود؛ بای، عبدالرضا (1399). «فرهنگ و سیاست: بررسی تطبیقی تأثیر سیاست‌گذاری فرهنگی بر قدرت نرم ایران و ترکیه؛ مطالعه موردی صنایع فرهنگی»، فصلنامه علمی (مقاله علمی-پژوهشی) جامعه‌شناسی سیاسی ایران. سال سوم. شماره چهارم (پیاپی 12). زمستان: 712-696.
- حسن بیگی، ابراهیم؛ رئیسی دهکردی، اردشیر (1394). «مقوم‌های قدرت نرم جمهوری اسلامی با تأکید بر الهام بخشی»، فصلنامه امنیت ملی. سال چهارم. شماره پانزدهم. بهار: 164-133.
- چامسکی، نوام؛ نوین، آسوده (1387). هژمونی یا بقا یا تلاش امریکا برای سیطره جهانی. تهران: اطلاعات.
- خدایار، ابراهیم (1397). «موانع و راهکارهای گسترش خط، زبان و ادب فارسی در کشورهای حوزه تمدنی مشترک»، فصلنامه مطالعات ملی. شماره 2 (پیاپی 74): 21-3.
- شعبانی سارویی، رمضان (1393). «قدرت نرم و هویت فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران»، دوفصلنامه قدرت نرم. سال سوم. شماره نهم. پاییز و زمستان: 98-79.
- طباطبایی، سید جواد (1387). تأملی درباره ایران، جلد نخست: دیباچه‌ای بر نظریه انحطاط ایران. تهران: نشر نگاه معاصر. چاپ هفتم.
- غفاری فرد، عباسقلی (1387). تاریخ اروپا از آغاز تا پایان قرن بیستم. تهران: انتشارات اطلاعات.
- قربی، سید محمدجواد؛ حیدری، منصور (1395). مؤلفه‌های قدرت نرم ایران در سند مؤلفه‌های هویت ملی ایرانیان مطالعه ارزش‌های فرهنگی»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات نرم. سال ششم. شماره پانزدهم. پاییز و زمستان: 64-46.
- قربی، سید محمدجواد؛ حیدری، منصور (1397). «فرهنگ و قدرت نرم: مطالعه منابع فرهنگی قدرت نرم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه راهبرد اجتماعی-فرهنگی. سال هفتم. شماره بیست‌وششم. بهار: 195-151.
- قلی‌پور، رحمت‌الله؛ فقیهی، مهدی (1393). سیاست‌گذاری و تحلیل سیاست‌های عمومی. تهران: مهکامه.
- متقی زاده، عیسی (1400). زبان عربی و هویت ایرانی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- نای، جوزف، اس؛ میرترابی، سعید (1387). قدرت در عصر اطلاعات از واقع‌گرایی تا جهانی‌شدن. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- نای، جوزف، اس؛ روحانی، سید محسن؛ ذوالفقاری، مهدی (1387). قدرت نرم. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق و پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج.
- نای، جوزف، اس؛ حیدری، محمد؛ آرش، فرزاد (1398) آینده قدرت. تهران: نشر فرزان روز. چاپ دوم.
- نوروزی فیروز، رسول؛ جلیلی، محمد (1400). «کاربست قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در دیپلماسی عمومی با کشورهای رقیب»، فصلنامه علوم سیاسی. سال بیست‌وچهارم. شماره 95 پاییز: 168-140.
- وحید، مجید (1400). سیاست‌گذاری عمومی. تهران: بنیاد حقوقی میزان. چاپ چهارم. زمستان.
- Aqrash, N. A., & Khayoun, A. H. (2023). “The pillars of soft power”, Russian Law Journal. vol 11. No 12.: 206-213.
- Baniya, D. B. (2021). “Soft power in the contemporary world: Recommendations to the small states’ security”. Unity Journal. Vol II (February): 54-69.
- Butler-Smith, ALIC. A. (2015). “Iran and strategic power projection: The Iran-Iraq war as a foundation of understanding”, School of Advanced Military Studie States Army Command and General staff College Fort Leavenworth Kansas: 1-54.
- Martino, DE Mario. (2020). “Soft power: Theoretical framework and political foundations”. Przegląd Europejski. vol 2020. No 4.: 1-24.
- Gallarotti, G. M. (2022). “Esteem and influence: Soft power in international politics”. Journal of Political Power. Vol 15. No 3: 383-396.
- Kearn, D. W. Jr. (2011). “The hard truths about soft power”. Journal of Political Power. Vol 4, No 1: 65-85.
- Sadullayeva, M., & Khikmatov, B. (2024). “Features of the soft power bodies of Uzbekistan”. International Scientific Journal. Vol 3. No 4: 305-309.
- Sayama, O, (2016). “China’s approach to soft power”. RUSI Occasional Paper. March: 1-15.
- Seymour, M. (2020). :The problem with soft power”, Foreign Policy Research Institute. 20: 1-5.