سیاستگذاری مؤلفههای هویت ملی جوانان در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
دانشیار گروه ارتباطات و مطالعات فرهنگی دانشکده رفاه. تهران. ایران (نویسنده مسئول).
2
دانشجوی دکتری سیاستگذاری فرهنگی دانشگاه امام حسین (ع). تهران. ایران.
10.22034/rjnsq.2024.432753.1555
چکیده
مقاله حاضر با هدف سیاستگذاری مؤلفههای هویت ملی جوانان در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران نگاشته شده است. جهتگیری پژوهش کاربردی و با هدف اکتشافی بوده که با استفاده از روش اسنادی، اطلاعات موردنیاز تحقیق جمعآوری شده و به روش تحلیل تماتیک (مضمون) مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که پنج محور «تاریخ و هویت ایرانی اسلامی»، «عشق به جغرافیای ایران و لزوم دفاع از آن در برابر بیگانگان»، «حس تعلق به نظام سیاسی و ارزشهای مشروع جمهوری اسلامی ایران»، «فرهنگ و میراث فرهنگی»، «پاسداشت زبان و ادبیات فارسی» عناصر اصلی هویت ملی را در اسناد بالادستی شکل میدهند. در محور اول، آشنایی جوانان با حکومتهای ایرانی، مفاخر ادبی، مناسبتهای سال شمسی و تقویت هویت اسلامیـایرانی، روح معنویت، تعبد و توحید، رشد فضایل اخلاقی، افتخار به ایرانی بودن، توجه به دیانت در اسناد بالادستی مورد تأکید است. در محور دوم، حضور فعال جوانان در دفاع از سرزمین، ایجاد انگیزه و علاقه وطندوستی در جهت حفظ استقلال وطن و مرزهای سیاسی، عشق به سرزمین و حفظ و تعالی محیطزیست، میراث فرهنگی و سرمایههای طبیعی ایران حائز اهمیت بوده است. در محور سوم، سیاستهایی به منظور تأمین و حفظ منافع ملی کشور مدنظر قرار گرفته است. محور چهارم شامل سیاستهایی میشود که بر شناخت آیینها و سنتهای عام، جشنها و اعیاد، ارزشهای سنتی، لباس و طرز پوشش، معماری بناها و مکانها، رسوم، عرف و هنرهای ملی و بومی اشاره دارد. محور آخر نیز مشتمل بر سیاستهایی است که بر مراقبت از «زبان بهعنوان مسیری استراتژیک در نفوذ فرهنگی»، حفظ و حراست از آن ضمن ایجاد وحدت، همبستگی اجتماعی و فرهنگی تأکید دارند. درمجموع، میتوان اشاره نمود وجود سه عبارت جوان مؤمن، جوان ایرانی و جوان انقلابی، تعابیر مهم اسناد بالادستی بودند. در هیچیک از اسناد، مؤلفههای هویت ملی نسبتبه یکدیگر برتری و فزونی نداشتهاند. توجه توأمان و تقریباً یکسان به ابعاد و مؤلفههای هویت ملی در اسناد بالادستی از اهمیت بسزایی برخوردار است.
کلیدواژهها
آزاد ارمکی، تقی؛ منوری، نوح (1389). «ارائه مدلی برای تحلیل محتوای سیاستهای فرهنگی»، مطالعات فرهنگی و ارتباطات. شماره 20: 76-47.
- احمدی، حمید (1390). بنیادهای هویت ملی ایرانی: چهارچوب نظری هویت ملی شهروند محور. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
- اشتریان، کیومرث (1381). روش سیاستگذاری فرهنگی. تهران: کتاب آشنا.
- ------ (1389). متغیرهای استراتژی در سیاستگذاری فرهنگی. تهران: نشر میزان.
- اشرف، احمد (1395). هویت ایرانی از دوران باستان تا پایان پهلوی. تهران: نشر نی.
- امینی، محمد (1401). «سیاستگذاری هویت در نظام آموزشی کشور و توصیههای سیاستی آن»، مطالعات راهبردی فرهنگ. دوره 2. شماره 4: 28-9.
- انصاری، منصور (1383). ناسیونالیسم: نظریه، ایدئولوژی، تاریخ. تهران: مؤسسه مطالعات ملی.
- بیگدلی، علی (1383). سیر تحول و تکوین هویت ملی در ایران، گفتارهایی درباره هویت ملی. تهران: انتشارات تمدن ایرانی.
- حاجیانی، ابراهیم (1379). «تحلیل جامعهشناختی هویت ملی در ایران و طرح چند فرضیه»، فصلنامه مطالعات ملی: 228-193.
- حاجیانی، ابراهیم؛ فولادی سپهر، سارا (1389). «بررسی رابطه بین هویت ملی و هویت مذهبی در اقوام ایرانی»، پژوهشنامه علوم اجتماعی. سال چهارم. شماره چهارم: 54-33.
- رفیع، حسین؛ عباسزاده، مجید (1399). «چالشهای ناشی از فرایند جهانی شدن و فضای مجازی برای هویت ملی ایران و راهکارهای مقابله با آنها»، مجله سیاست و روابط بینالملل. دوره 3. شماره 6: 111-85.
- سند مؤلفههای هویت ملی ایرانیان (1386). مصوبه شورای فرهنگ عمومی کشور مورخ 21/12/1386.
- شرفی، محمدرضا (1380). جوان و بحران هویت. تهران: انتشارات سروش، چاپ دوم.
- صنیع اجلال، مریم (1384). درآمدی بر فرهنگ و هویت ایرانی. تهران: نشر مؤسسه مطالعات ملی.
- عباسزاده مرزبالی، مجید (1400). «نقش سیاستگذاری اجتماعی در تقویت گرایش اعضای جامعه به هویت ملی». بحرانپژوهی جهان اسلام. دوره 8. شماره 4: 16-1.
- عبداللهی، محمد (1374). «هویت جمعی، دینامیسم و مکانیسم تحول آن در ایران»، نامه انجمن جامعهشناسی ایران: 83-63.
- علیزاده اقدم، محمدباقر؛ شیری، محمد؛ اجاقلو، سجاد (1389). «نقش آموزش در ارتقای شاخصهای هویت ملی»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران. دوره 3. شماره 1. شماره پیاپی 9: 181-207.
- فرخی، میثم (1394). «واکاوی سیر سیاستگذاری فرهنگی مسجد در دهه دوم انقلاب اسلامی (1378 ـ 1368): تحلیل اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی. سال پنجم. شماره هجدهم: 219-197.
- قادری حاجت، مصطفی؛ گلکرمی، عابد (1399). «بررسی و تحلیل نگرش ژئوپلیتیکی اسناد بالادستی آمایش سرزمین ایران»، فصلنامه ژئوپلیتیک. سال شانزدهم. شماره 2.: 87-58.
- قربانی، قدرت الله (1383). «هویت ملی از دیدگاه شهید مطهری»، فصلنامه مطالعات ملی. دوره پنجم. شماره 18: 86-63.
- قیصری، نورالله (1386). روشنفکران ایران و هویت. تهران: تمدن اسلامی.
- کشاورز، مصطفی؛ میرزایی، فاطمه (1399). «بلوغ و بحران هویت در دوران نوجوانی و نقش آن در دوستیابی»، فصلنامه روانشناسی و علوم رفتاری ایران. سال پنجم. شماره 22: 142-134.
- گلچین، مسعود؛ عباسی، مهدی (1400). «کاوشی در سیاستگذاری فرهنگی هویت کودک مطلوب در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران»، دین و سیاست فرهنگی. دوره 8. شماره 2: 122-91.
- گودرزی، حسین (1384). گفتارهایی درباره جامعهشناسی هویت در ایران. تهران: تمدن ایرانی (وابسته به مطالعات ملی).
- مطهری، مرتضی (1372). انسان کامل. تهران: انتشارات صدرا.
- ملک محمدی، حمیدرضا (1385). «سیاستگذاری دانش و روش»، فصلنامه سیاست داخلی: 177-190.
- معین، محمد (1371). فرهنگ معین. تهران: امیرکبیر. چاپ هشتم.
- میلر، دیوید (1383). ملیت. ترجمه داوود غرایاق زندی. تهران: مؤسسه مطالعات ملی.
منتظر قائم، محمدمهدی (1379). «رسانههای جمعی و هویت»، مطالعات ملی. سال دوم. شماره 4: 279-225.
- ناظمی اردکانی، مهدی؛ کشاورز، سوسن (1385). «مبانی نظری مدیریت تحول فرهنگی در ایران»، خبرگزاری فارس نیوز. قابل دسترس در: http://www.farsnewes.com/newestext.php?nn=8606210336.
- هاشمی، سید ضیا؛ قربانعلیزاده، مژده (1393). «هویت ملی در کتب مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی»، فصلنامه مطالعات ملی. دوره پانزدهم. شماره 4: 71-49.
- همایون، محمدهادی؛ جعفری، نادر (1387). «درآمدی بر مفهوم و روش سیاستگذاری فرهنگی»، فصلنامه اندیشه مدیریت. سال دوم. شماره 2: 36-5.
- یوسفی، عبدالباسط؛ اقبالی صاحب، فروزان (1399). «عناصر و مؤلفههای تشکیلدهنده هویت ملی ایرانی و نقش این مؤلفهها در هویتیابی دانشآموزان»، هشتمین کنفرانس بینالمللی روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی.
- Ahmadi, Hamid. (2012). “Unity within Diversity: Foundations and Dynamics of National Identity in Iran”. International Journal of Social Sciences (IJSS). Vol.2, No.1. pp:127-147.
- Attride-Stirling, J, (2001). “Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research”, Qualitative Research, Volume 1, Issue 3, https://doi.org/10.1177/146879410100100307: 385-405.
- Boyatzis, R. E, (1998). Transforming Qualitative Information: Thematic Analysis and Code Development. Thousand Oaks. CA: Sage Publications.
- Bridwell, W. B & Chang, E. C, (1997). “Distinguishing between anxiety, depression and hostility: Relations to anger-in, anger-out, and anger control”, Personality and Individual Differences. Volume 22, Issue 4, April 1997: 587-590.
- Burke, P, (1991), “Identity Process and Social Stress”, American Sociological Review. 1991. Vol 56, Issue 6: 836-849.
-Heis, David, R, (1998). The Problem of Solidarity. Routledge.
- Limbert, John W. (1987). Iran at War with History Boulder. West view.
-Nagel. Stuart S, (1999), “Policy Analysis methods”, New Science Publishers: from, http: //en. Wikipedia. Org/ wiki/ Policy Analysis.
-Reed, Mark B. & Others, (2007). “The relationship between social Identity ,normative information ,and college student drinking”, social influence.2(4): 269–294, DOI:10.1080/15534510701476617.
-Stets , Jan E. & Burke , Peter J, (1998). “Identity Theory and social identity theory”, Social Psychology Quarterly. Vol. 63. No. 3 (Sep., 2000): 224-237 (14 pages), Published By: American Sociological Association.
