آینده‌پژوهی تأثیرات شبکه‌های مجازی بر جهت‌گیری سیاسی (مورد مطالعه: استان لرستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
افشین متقی دستنایی 1
آسیه سپهوند 2
1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
10.22034/rjnsq.2024.435263.1565
چکیده
هدف این مطالعه واکاوی تأثیرات شبکه‌‌های مجازی بر جهت‌‌گیری‌‌های سیاسی لرها با رویکرد آینده‌پژوهی است. پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، آمیخته (کمّی و کیفی) است. جامعه آماری کارشناسان/ خبرگان و برخی افراد لر در استان لرستان است که با استفاده از روش نمونه‌‌گیری غیراحتمالی و به‌صوت هدفمند 30 کارشناس انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌‌ها و اطلاعات از پرسشنامه تأثیرات متقابل آینده‌‌پژوهی استفاده شد. جهت تحلیل اطلاعات از مدل ساختاری و نرم‌‌افزار Micmac استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد بیان راحت عواطف و احساسات سیاسی (15+)، توسعه هویت قوم نسبت‌به یک حزب سیاسی (15+)، افزایش و ایجاد درک لرها از مسائل سیاسی (9+)، جمع‌‌آوری اطلاعات سیاسی (5+)، دلبستگی افراد به حزب و حزب‌گرایی (5+)، احساس نزدیکی به حزب‌گرایی در بین افراد لر (4+)، ایجاد علایق شخصی به اخبار سیاسی (4+)، استفاده سیاسی مکرر از رسانه‌‌های اجتماعی (3+)، ایجاد علاقه لرها به امور جاری سیاسی (3+) و شرکت اقوام در رأی‌گیری و انتخابات آتی (2+) مهم‌‌ترین تأثیرات شبکه‌‌های مجازی بر جهت‌‌گیری‌‌های سیاسی لرها در استان لرستان است. از نتایج این پژوهش می‌‌توان برای برنامه‌‌ریزی آینده‌‌نگر مباحث سیاسی قومیت‌‌های کشور استفاده نمود.
کلیدواژه‌ها
شبکه‌‌های مجازی
جهت‌‌گیری سیاسی
اقوام
لرها
آینده‌پژوهی
  • آمره، محمد (1399). «مفهوم هویت ملی از منظر جغرافیای سیاسی فضای مجازی»، فصلنامه مطالعات ملی. 21 (82): 174-157.
  • ابولی، عابدین؛ حقیقی، علی‌محمد؛ زارعی، غفار (1401). «تأثیر شبکه‌‌های اجتماعی مجازی بر رفتار سیاسی شهروندان ایران»، فصلنامه جغرافیا (برنامه‌‌ریزی منطقه‌‌ای). 12 (46): 732-712.
  • احمدپور‌‌ترکمانی، بابک؛ ازکیا، مصطفی؛ ساروخانی، باقر (1397). «تبیین جامعه‌شناختی نقش شبکه‌‌های اجتماعی مجازی در جامعه‌پذیری سیاسی»، مجله جهانی رسانه. 13 (1): 92-66.
  • افضلی، رسول؛ محمودی، ابوالقاسم؛ باقری، علی (1402). «تبیین سیاست‌های قومی جمهوری اسلامی ایران در فیلم‌های عامه‌پسند با استفاده از روش تحلیل محتوا»، فصلنامه بین‌‌المللی ژئوپلیتیک. 19 (69): 68-33.
  • جعفری، علی (1400). «تأثیر استفاده از شبکه‌‌های اجتماعی مجازی بر مشارکت مدنی شهروندان (مطالعه موردی: شهروندان بالای 18 سال اردبیل)». مطالعات رسانه‌های نوین. 7 (27): 265-241.
  • حافظ‌‌نیا، محمدرضا؛ کاویانی، مراد (1385). «نقش هویت قومی در همبستگی ملی (مطالعه موردی قوم بلوچ)»، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان. 20 (1): 46-15.
  • خانیکی، هادی؛ بابائی، محمود (1391). «تأثیر سازوکارهای ارتباطی اینترنت بر الگوهای تعامل کنشگران فضای سایبر ایران»، فصلنامه علوم اجتماعی. 19(56): 116-73.
  • رهبرقاضی، محمودرضا؛ آشنایی، سهیلا؛ شهریاری، اعظم (1396). «بررسی رابطه استفاده از شبکه‌‌های مجازی و گسترش فرهنگ سیاسی دموکراتیک: مطالعه موردی شهروندان شهر اصفهان»، سیاست‌گذاری عمومی. 3 (2): 233-217.
  • سیف‌‌الدینی، حسین (1397). «درآمدی بر زمینه‌های مارکسیستیِ طرح مسئله ملی در ایران 1300-1358». فصلنامه مطالعات ملی. 19 (73): 56-35.
  • شهرام‌‌نیا، امیرمسعود؛ ابراهیمی‌‌پور، حوا؛ محموداوغلی، رضا؛ ملکان، مجید (1396). «سنجش تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر مشارکت سیاسی: مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه مازندران»، جامعه‌شناسی کاربردی. 28 (1): 32-19.
  • طولابی‌‌نژاد، مهرشاد؛ سپهوند، آسیه؛ طولابی‌‌نژاد، مانیا (1402). «عوامل مؤثر بر تعاملات، اتحاد و همدلی اقوام زاگرس‌نشین»، اولین همایش ملی مشترکات زاگرس‌نشینان. خرم‌‌آباد. دانشگاه لرستان. 13 و 14 اردیبهشت 1402.
  • فرجی، بهرام؛ حسینی، سید مهدی؛ کرامت، محمدقلی (1394). عوامل همگرایی ملی اقوام و تأثیر آن بر امنیت پایدار جمهوری اسلامی ایران»، هشتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران؛ همدلی اقوام ایرانی انسجام و اقتدار ملی. سنندج.
  • کاظمی‌‌زاد حیدرباغی، علیرضا؛ احمدی‌‌سفیدان، حسین؛ جوان‌‌پور هروی، عزیز؛ شاکری، احسان (1402). «تأثیر راهبرد‌های مدیریت فضای مجازی بر مشارکت سیاسی شهروندان»، مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی. 7 (26): 218-185.
  • کبیری، افشار؛ سعادتی، موسی؛ قاسمی، الناز (1398). «بررسی نقش شبکه‌‌های اجتماعی مجازی در تبیین آگاهی سیاسی دانشجویان»، مطالعات رسانه‌های نوین. 5 (19): 260-231.
  • متقی‌‌دستنایی، افشین؛ احمدی‌‌نوحدانی، سیروس؛ شفیعی، بابک (1400). «تبیین نقش شبکه‌‌های اجتماعی سایبری در اعمال قدرت اجتماعی و قدرت ملی»، مطالعات توسعه اجتماعی ایران. 14 (53): 286-271.
  • Ahmad, T., Alvi, A., & Ittefaq, M. (2019). "The use of social media on political participation among university students: An analysis of survey results from rural Pakistan". Sage Open, 9 (3): 215- 224.
  • Almeida, F. (2017). "Concept and dimensions of web 4.0". International journal of computers and technology 16 (7): 21- 38.
  • Baumgartner, J. C., & Morris, J. S. (2010). "MyFaceTube politics: Social networking web sites and political engagement of young adults". Social Science Computer Review. 28 (1): 24-44.
  • Boyd, D. (2008). "Can social network sites enable political action". International Journal of Media and Cultural Politics. 4 (2): 241-244.
  • Cervi, L., & Marín-Lladó, C. (2021). "What are political parties doing on TikTok? The Spanish case". Profesional de la información. 30 (4): 1- 23.
  • Chen, Z., & Chan, M. (2017). "Motivations for social media use and impact on political participation in China: A cognitive and communication mediation approach". Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. 20 (2): 83-90.
  • Cho, J., Shah, D. V., McLeod, J. M., McLeod, D. M., Scholl, R. M., & Gotlieb, M. R. (2009). "Campaigns, reflection, and deliberation: Advancing an OSROR model of communication effects". Communication theory. 19 (1): 66-88.
  • Fieldhouse, E., & Cutts, D. (2008). "Diversity, density and turnout: The effect of neighbourhood ethno-religious composition on voter turnout in Britain". Political Geography. 27 (5): 530-548.
  • Foos, F., & De Rooij, E. A. (2017). "All in the family: Partisan disagreement and electoral mobilization in intimate networks-A spillover experiment". American Journal of Political Science. 61 (2). 289-304.
  • Fowler, H. J. (2005). 14 Turnout in a Small World (pp. 269-287). Philadelphia: Temple University Press.
  • Galandini, S., & Fieldhouse, E. (2019). "Discussants that mobilise: Ethnicity, political discussion networks and voter turnout in Britain". Electoral Studies. 57: 163-173.
  • Gil de Zúñiga, H., Jung, N., & Valenzuela, S. (2012). "Social media use for news and individuals' social capital, civic engagement and political participation". Journal of computer-mediated communication. 17 (3): 319-336.
  • Halpern, D., & Gibbs, J. (2013). "Social media as a catalyst for online deliberation? Exploring the affordances of Facebook and YouTube for political expression". Computers in human behavior. 29 (3): 1159-1168.
  • Iftikhar, I., Sultana, I., & Adnan, M. (2021). "Political Discussions on Social Media in Pakistan and Obstinate Partisanship". Global Political Review VI: 121-31.
  • Khanzode, C. A., & Sarode, R. D. (2016). "Evolution of the World Wide Web: from web 1.0 to 6.0". International journal of Digital Library services. 6 (2): 1-11.
  • Kushin, M. J., & Yamamoto, M. (2013). "Did social media really matter? College students' use of online media and political decision making in the 2008 election". In New media, campaigning and the 2008 Facebook election. (pp. 55-78). Routledge.
  • Lee, N. J. (2017). "Communication mediation model". The international encyclopedia of media effects. 1(1): 1-9.
  • Leighley, J. E., & Matsubayashi, T. (2009). "The implications of class, race, and ethnicity for political networks". American Politics Research. 37 (5): 824-855.
  • Lin, L. W. (2020). “Mandatory corporate social responsibility? Legislative innovation and judicial application in China”. The American Journal of Comparative Law, 68(3), 576-615.
  • Lipschultz, J. H. (2020). Social media communication: Concepts, practices, data, law and ethics. Routledge.
  • Lu, Y., & Lee, J. K. (2021). "Determinants of crosscutting discussion on Facebook: Political interest, news consumption, and strong-tie heterogeneity". New Media & Society. 23 (1): 175-192.
  • Mahmood, Q. K., Jafree, S. R., & Sohail, M. M. (2022). "Pakistani youth and social media addiction: the validation of Bergen Facebook addiction scale (BFAS)". International Journal of Mental Health and Addiction. 20 (1): 581-594.
  • Mason, T. D., & Galbreath, D. (2013). "Ethnicity and politics". In Encyclopedia of Government and Politics (pp. 542-575). Routledge.
  • McLeod, D. M., Kosicki, G. M., & McLeod, J. M. (2009). "Resurveying the boundaries of political communication effects". în Byant, D. Zillmann (ed.), Media effects: Advances in theory and research.
  • Michaelsen, M. (2011). "New media vs. old politics". The Internet, social media, and Democratisation in Pakistan. Berlin: Friedrich-Ebert-Stiftung.
  • Ohme, J. (2021). "Algorithmic social media use and its relationship to attitude reinforcement and issue-specific political participation–The case of the 2015 European immigration movements". Journal of Information Technology & Politics. 18 (1)" 36-54.
  • Putnam, R. D. (2007). "E pluribus unum: Diversity and community in the twenty‐first century the 2006 Johan Skytte Prize Lecture". Scandinavian political studies. 30 (2): 137-174.
  • Rajasakran, T., & Sinnappan, S. (2013). "A Malaysia’sy Culture: Of Media Convergence and Political Awareness". Journal of Basic and Applied Scientific Research: 3 (8): 93-101.
  • Reichert, F., & Print, M. (2017). "Mediated and moderated effects of political communication on civic participation". Information, Communication & Society. 20 (8): 1162-1184.
  • Schmalzer, S. (2015). "Youth and the ‘Great Revolutionary Movement’of Scientific Experiment in 1960s–1970s Rural China". Maoism at the Grassroots: Everyday Life in China’s Era of High Socialism: 154-178.
  • Skoric, M. M., & Zhu, Q. (2016). "Social media and offline political participation: Uncovering the paths from digital to physical". International Journal of Public Opinion Research. 28 (3): 415-427.
  • Tariq, R., Zolkepli, I. A., & Ahmad, M. (2022). "Political participation of young voters: Tracing direct and indirect effects of social media and political orientations". Social Sciences. 11 (2): 81- 95.
  • Zolkepli, I. A., Kamarulzaman, Y., & Kitchen, P. J. (2018). "Uncovering psychological gratifications affecting social media utilization: A multiblock hierarchical analysis". Journal of Marketing Theory and Practice. 26 (4): 412-430.