هویت شهری و روند سیالشدگی هویت در شهرهای نوین؛ نگرشی آسیبشناختی
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
دانشیار علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران، نویسنده مسئول.
2
دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، گرایش اندیشه سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/rjnsq.2024.435056.1564
چکیده
هویت و بروز بحران در این مفهوم یکی از مهمترین مفاهیم اجتماعی و سیاسی پس از مدرنیته در مطالعات جامعهشناسانه بوده است. این مفهوم بهعنوان یک عنصر زندگی اجتماعی پس از انقلاب صنعتی و تحولات زندگی اجتماعی انسان مدرن موردتوجه قرار گرفت. شهرها بهعنوان عرصه و بستر زندگی اجتماعی که حیاتی متمایز و جدید برای انسان امروز فراهم آوردهاند در ابعاد مختلف سیالشدگی هویت تأثیرگذار بودهاند؛ ازاینرو، پرسش اصلی پژوهش کنونی این است که چگونه سیال شدن هویت انسان امروز در بستر شهر جدید رخ میدهد؟ فرضیه اصلی پژوهش حاضر این است که «افزایش نقش شهر جدید در هویتیابی انسان امروز، موجب کاهش میزان انسجام و یکپارچگی هویتی شده است که این امر سیالیت هویتهای متکثر را درپی دارد». در این پژوهش تلاش شده است از نظریات اندیشمند فرانسوی، هنری لوفور در باب شهر و فضا بهعنوان چهارچوب نظری استفاده شود و بحث در زمینه روش تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل گفتمان لاکلاو و موفه تبیین گردد. در بخش روش جمعآوری اطلاعات نیز از روش اسنادی بهره گرفته شده است.
کلیدواژهها
آجیلی، هادی؛ کاظمی، حجت (1395). «نظام سرمایهداری؛ برسازی هویت مطلوب و تأثیر آن بر جامعه ایرانی»، نشریه جامعهشناسی تاریخی. دوره 8. شماره 1.
- آقایی، پرویز؛ توکلینیا، جمیله؛ کلانتری، محسن و فنی، زهره (1398). «تولید و بازتولید فضا در چرخه انباشت سرمایه نقدی بر زندگی روزمره در فضای زیسته»، نشریه علمی باغ نظر.
- اثنیعشری، قاسم؛ بابایی سمیرمی، محمدرضا (1388). «جهانیشدن در اقتصاد توسعه»، نشریه بانک اقتصاد. شماره 100.
- باختین، میخاییل (1390). تخیل مکالمهای (جستاری درباره رمان). برگردان: رویا پورآذر. چاپ دوم. تهران: نی.
- بنت، اندی (1393). فرهنگ و زندگی روزمره. برگردان لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان. چاپ دوم. تهران: نشر اختران.
- بیات، عبدالرسول (1386). فرهنگ واژهها، قم: اندیشه و فرهنگ اسلام.
- جین، مارک (1396). شهرها و مصرف. برگردان مرتضی قلیج. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- خاجوند احمدی، عیسی (1402). «بررسی نقش مصرف فرهنگی بر هویت دانشآموزان دبیرستان منطقه پنج تهران». فصلنامه مطالعات ملی. سال بیستوچهارم. شماره 4.
- خنجرخانی، مسعود (1397). «هویتیابی ممکن و مطلوب در عصر ارتباطات، براساس هرمنوتیک فلسفی گادامر»، فصلنامه مطالعات ملی. سال نوزدهم. شماره 4.
- رحیمزاده، لعیا (1382). «جهانیشدن و انزوانی هویت». زمانه. شماره 10.
- فرکلاف، نورمن (1379). تحلیل گفتمان انتقادی. برگردان پیران و دیگران. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانهها.
- فکوهی، ناصر (1400). مدرنیته شهری و آسیبهایش. چاپ نخست. تهران: انتشارات همشهری.
- فلیک، اووه (1388). درآمدی بر تحقیق کیفی. برگردان هادی جلیلی. چاپ دوم. ویراست سوم. تهران: نشر نی.
- ک. ین، رابرت (1376). روش تحقیق موردی. برگردان علی پارسائیان و محمد اعرابی. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
- کلانتری، مهدی (1395). «رویکرد مدلیابی معادلات ساختاری در تبیین رابطه بین فناوری اطلاعات و ارتباطات در بین بحران هویت و دانشجویان»، فصلنامه فرهنگ مشاوره و رواندرمانی. سال هفتم. شماره 27.
- گدازگر، حسین (1383). «جهانیشدن و فرهنگ، رویکردی تئوریک». نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز: 145-118.
- گلمحمدی، احمد (1380). «جهانیشدن و بحران هویت»، فصلنامه مطالعات ملی. سال سوم. شماره 10: 48-13.
- گیدنز، آنتونی (1378). پیامدهای مدرنیت. برگردان: مجسن ثلاثی. چاپ نخست. تهران: انتشارات مرکز.
لوفور، آنری (1400). مکتوبانی در باب شهر. برگردان: ایمان واقفی. چاپ نخست. تهران: انتشارات همشهری.
- مارش، دیوید؛ استوکر، جری (1378). روش و نظریه در علوم سیاسی. برگردان: امیرمحمدحاجی یوسفی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- مالشویچ، سنیشا (1396). هویت بهمثابه ایدئولوژی. برگردان: یعقوب احمدی. چاپ نخست. تهران: نشر کویر.
- مرفیلد، اندی (1400). آنری لوفور، مقدمهای انتقادی. برگردان امین علیمحمدی. چاپ اول. تهران: انتشارات همشهری.
- معلوف، امین (1397). رام کردن پلنگ؛ جستاری در باب هویت. برگردان: مهریار میرنیا. تهران: انتشارات دنیای اقتصاد.
- منوچهری، عباس (1393). رهیافت و روش در علوم سیاسی. چاپ ششم. تهران: سمت.
- هوبارد، فیل (1396). شهر. برگردان افشین خاکباز. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- Gardiner, Michael (2000). Critiques of Everyday Life. London: Routledge.
- Giddens, Anthony (1994). Beyond Left and Right: The Future of Radical Politics. Cambridge: Polity.
- Goonewardena, Kanishka (2008). Space, Difference, Everyday Life, Reading Henri Lefebvre. Londen: Routledge.
- Inglis, David (2005). Culture and Everyday Life. London and New York: Routledge.
- Laclau, Ernesto and Mouffe, Chantal. (1985). Hegemony and Socialist Strategy: Towards a Radical Democratic Politics. London: Verso.
- Lefebvre, Henri (1991). Critique of Everyday Life I: Introduction. London: verso.
- Mansour, Hasan Mahmoud and Brandão Alves, Fernando and Ricardo da Costa, António. (2023). “A Comprehensive Methodological Approach for the Assessment of Urban Identity”, Mdpi. 1-26.
- Zieleniec, Andrzej Jan Leon (2007). Space and Social Theory. Thousand Oaks: SAGE Publications Ltd.
- Webster Dictionary, Available at: https://www.merriam-webster.com/dictionary/discourse last access: 26/ Dec/ 2023.
