فصلنامه مطالعات ملی
علمی- پژوهشی

تدوین و اعتباریابی مدل سطوح سرمایه اجتماعی مؤثر بر پذیرش فناوری‌های نوین رسانه‌ای واقعیت افزوده

10.22034/rjnsq.2024.421715.1524
دوره 24، شماره 96 - شماره پیاپی 96
زمستان 1402
صفحه 137-156
فصلنامه مطالعات ملی

نوع مقاله : مطالعه موردی

نویسندگان

مصطفی بابایی سارویی 1
ابوالفضل دانایی 2
سیدمحمد زرگر 3

1 دانشجوی دکترای مدیریت رسانه، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت رسانه، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه مدیریت، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

چکیده
یکی از مدرن‌ترین فناوری‌های تجسم اطلاعات که امروزه در تمامی عرصه‌ها کاربرد پیدا کرده فناوری واقعیت افزوده است که در حوزه‌های بسیاری همچون کسب‌وکار، بازاریابی، فروش محصولات وغیره جذابیت خاص خود را دارد. با توجه به‌سرعت فراگیری این فناوری، اهمیت تدوین مدلی بومی اهمیت دارد. در این راستا، مقاله حاضر به دنبال پاسخ به این سؤال اساسی است که مدل پارادایمی تأثیر سرمایه اجتماعی بر پذیرش فناوری‌های نوین رسانه‌ای با تأکید بر فناوری واقعیت افزوده در ایران کدام است و آیا از اعتبار مناسبی برخوردار است؟ در کلیت پژوهش تلاش شده تا ارتباط سرمایه اجتماعی به‌عنوان یکی از زیرعناوین هویت در پذیرش فناوری‌های نوین رسانه‌ای تبیین گردد. روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده که در آن براساس روش تحقیق آمیخته در بخش کیفی با مطالعه اسناد، کتب و مقالات موجود در این زمینه به شناسایی سنجه‌ها پرداخته و بعد با مصاحبه با یازده نفر از افراد صاحب‌نظر در حوزه‌های مطالعات اجتماعی، رسانه و ارتباطات، میزان سرمایه اجتماعی افراد و تأثیر آن بر پذیرش فناوری مورد بررسی قرار گرفت. درمجموع، نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد هر سه عامل هنجار، اعتماد و شبکه به‌عنوان مضامین سرمایه اجتماعی نقش مهمی در پذیرش فناوری دارند؛ اما در همه این مضامین، عامل اعتماد بیش از بقیه موارد مورد تأکید مصاحبه‌شوندگان قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

الگوی پارادایمی
فناوری رسانه‌ای
فناوری واقعیت افزوده
هویت اجتماعی
  • افشاری، کبری؛ سعیدبخش، سعید؛ جهانبخش، مریم؛ حیدری، زهرا (1401). «طراحی و روایی‌سنجی پرسشنامه ارزیابی عوامل مؤثر بر پذیرش و استفاده از سیستم آرشیو و تبادل تصاویر پزشکی با توسعه نظریه‌ یکپارچه پذیرش و استفاده‌ از فناوری». اطلاع‌رسانی پزشکی نوین. ۸ (۴): 349-336.
  • پناهی، محمدحسین؛ پناهی، حسین (1394). «بررسی ابعاد و رابطه فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات با سرمایه اجتماعی». مطالعات رسانه‌های نوین. 1 (3): 42-1.
  • حافظ‌نیا، محمدرضا (1389). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. تهران: انتشارات سمت.
  • حمیدی، محسن؛ یاراحمدی، رزیتا (1398). فناوری اطلاعات در توانمندسازی شغلی کارکنان. ایران، انتشارات دیبا.
  • دانایی‌فرد، حسن؛ زینب مظفری (1378). «ارتقای روایی و پایایی در پژوهش‌های کیفی مدیریتی؛ تأملی بر استراتژی‌های ممیزی پژوهشی»، پژوهش‌های مدیریت، پاییز، شماره اول: 131-162.
  • رایزنی، لطف‌الله (1389). طراحی و تدوین مدل جامع فعلی سازمانی با رویکرد اسلامی. رساله دکتری رشته مدیریت تولید و عملیات. دانشگاه تربیت مدرس.
  • رجبی فرجاد، حاجیه؛ میرپناهی، نیلوفر؛ طاهری، معصومه (1397). «بررسی رابطه پذیرش فناوری اطلاعات و اثربخشی سازمانی (مورد مطالعه: دادگستری استان تهران)»، مجله مهندسی مدیریت نوین. بهار. سال هفتم. شماره 24: 15-1.
  • زارعیان مرادآبادی، بهزاد؛ محمدی گلباغی، معصومه؛ رستمی خرم آبادی، فرزاد.(1396). «بررسی رابطه بین توانمندسازی کارکنان و پذیرش فناوری اطلاعات در بانک‌های دولتی»، مجله پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، خرداد، شماره 8: 53-43.
  • سپاسی، سحر؛ انواری رستمی، علی‌اصغر؛ خواجوی، زینب (1395). «بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری اطلاعات از دیدگاه حسابرسان داخلی»، مجله دانش حسابداری مالی. شماره 3: 215-189.
  • سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس (1380). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: انتشارات آگاه.
  • سیف، علی‌اکبر (1385). اثر ارزیابی توصیفی روی خصوصیات روان‌شناسی عاطفی و شناختی. تهران: انتشارات نوآوری‌های آموزش.
  • قربانی‌زاده، وجه‌الله؛ حسن نانگیر، سیدطه؛ رودساز، حبیب (1391). «فراتحلیل عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری اطلاعات در ایران»، پژوهش‌های مدیریت ایران.
  • قلاوندی، حسن؛ علی‌زاده، معصومه؛ امانی، جواد (1396). «ارزش‌های فرهنگی و پذیرش فناوری اطلاعات: نقش ویژگی­های فردی و باورهای شناختی»، مجله اندیشه‌های نوین تربیتی، تابستان. شماره 2: 192-175.
  • قنبری، سروس؛ کریمی، ایمان (1396). «بررسی تأثیر آموزش ICT بر پذیرش اثربخشی فناوری اطلاعات براساس مدل پذیرش تکنولوژی TAM»، مجله چشم‌انداز مدیریت دولتی. خرداد، شماره 1: 173-155.
  • محقر، علی؛ شیرمحمدی، مهدی (1401). «توسعه مدل پذیرش فناوری TAM در وزارت کشور». مجله دانش مدیریت. شماره 67: 113-131.
  • موحدی، مسعود؛ احمدوند، علی محمد؛ علی یاری، شهرام؛ نامجویان، فلورانس.(1394). «نقش عوامل فردی، سازمانی و مدیریتی موثر بر پذیرش فناوری اطلاعات در سازمان‌های دولتی ایران»، فصلنامه پژوهش­های مدیریت منابع انسانی دانشکاه امام حسین(ع)، پاییز، شماره 3: 27-1.
  • موغلی، علیرضا (1400). «پذیرش بانکداری الکترونیک در بین بانک‌های شهر شیراز». فصلنامه علوم مدیریت ایران. سال دوم. شماره 7: 98-81.
  • هومن، حمید (1384). مدل‌یابی معادلات ساختاریابی. تهران: انتشارات سمت. چاپ اول.
  • Akçayır, M., & Akçayır, G. (2017). “Advantages and challenges associated with augmented reality for education: A systematic review of the literature”. Educational Research Review, 20, 1–11. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2016.11.002.
  • Antonietti C, Cattaneo A, Amenduni F. (2022). “Can teachers’ digital competence influence technology acceptance in vocational education?” Comput Hum Behav; 132: 107266.
  • Arias-Oliva M, Pelegrín-Borondo J, Matías-Clavero G. (2019). “Variables influencing cryptocurrency use: a technology acceptance model in Spain”. Front Psychol; 10: 475.
  • Arici, F., Yilmaz, R. M., & Yilmaz, M. (2021). “Affordances of augmented reality technology for science education: Views of secondary school students and science teachers”. Human Behavior and Emerging Technologies, 3(5), 1153–1171. https://doi.org/10.1002/hbe2.310.
  • AzamaT R(1997). “A sarvey of Aug mented reality-presence”. Teleoperators and virtual Environments. 6 , 4 , p. 355-385
  • Bailey DR, Almusharraf N, Almusharraf A. (2022). “Video conferencing in the e-learning context: explaining learning outcome with the technology acceptance model”. Educ Inform Technol; 27: 7679–7698.
  • Bhattacherjee A, Sanford C. (2006). “Influence processes for information technology acceptance: an elaboration likelihood model”. MIS Quart; 30: 805–825.
  • Brown SA, Venkatesh V. (2005). “Model of adoption of technology in households: a baseline model test and extension incorporating household life cycle”. MIS Quart; 29: 399–426.
  • Bujak, K. R., Radu, I., Catrambone, R., MacIntyre, B., Zheng, R., & Golubski, G. (2013). “A psychological perspective on augmented reality in the mathematics classroom”. Computers & Education, 68, 536–544.
  • Chetty, Raj, et al. (2022). “Social capital I: measurement and associations with economic mobility”. Nature, vol. 608, no. 7921, pp. 108-121.
  • Chang, H. Y., Binali, T., Liang, J. C., Chiou, G. L., Cheng, K. H., Lee, S. W. Y., & Tsai, C. C. (2022). “Ten years of augmented reality in education: A meta-analysis of (quasi-) experimental studies to investigate the impact”. Computers & Education, 191, 104641. https://doi.org/10.1016/j.compedu.
  • Chang, S. C., & Hwang, G. J. (2018). “Impacts of an augmented reality-based flipped learning guiding approach on students’ scientific project performance and perceptions”. Computers & Education, 125, 226–239. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2018.06.007.
  • Chen, P., Liu, X., Cheng, W., & Huang, R. (2017). “A review of using augmented reality in Education from 2011 to 2016”. Innovations in smart learning (pp. 13–18). Springer.
  • Cipresso, Pietro; Giglioli, Irene Alice Chicchi; Raya, iz; Riva, Giuseppe (7 December 2018). “The Past, Present, and Future of Virtual and Augmented Reality Research: A Network and Cluster Analysis of the Literature”. Frontiers in Psychology. 9: 2086. doi:10.3389/fpsyg.2018.02086. PMC 6232426. PMID 30459681.
  • Davis FD. (1989). “Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology”. MIS Quart; 13: 319–340.
  • Demoulin NT, Coussement K. (2020). “Acceptance of text-mining systems: the signaling role of information quality”. Inform Manage; 57: 103120.
  • Dimitrovski T, Bath PA, Ketikidis P, et al. (2021). “Factors affecting general practitioners’ readiness to accept and use an electronic health record system in the republic of North Macedonia: a national survey of general practitioners”. JMIR Med Inform; 9: e21109.
  • Fernandes T, Oliveira E. (2021). “Understanding consumers’ acceptance of automated technologies in service encounters: drivers of digital voice assistants adoption”. J Bus Res; 122: 180–191.
  • Garzón, J., & Acevedo, J. (2019). “Meta-analysis of the impact of augmented reality on students’ learning gains”. Educational Research Review, 27, 244–260. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2019.04.001
  • Garzón, J., Baldiris, S., Gutiérrez, J., & Pavón, J. (2020). “How do pedagogical approaches affect the impact of augmented reality on education? A meta-analysis and research synthesis”. Educational Research Review, 31, 100334. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100334
  • Hasan A, Biswas C, Roy M, et al. (2020). “The applicability of theory of planned behaviour to predict domestic tourist behavioural intention: the case of Bangladesh”. Geoj Tour Geosite; 31: 1019–1026.
  • Hwang Y. (2005). “Investigating enterprise systems adoption: uncertainty avoidance, intrinsic motivation, and the technology acceptance model”. Eur J Inform Syst; 14: 150–161.
  • Ibáñez, M. B., & Delgado-Kloos, C. (2018). “Augmented reality for STEM learning: A systematic review.” Computers & Education, 123, 109–123. https://doi.org/10.1016 /j.compedu. 2018.05.002
  • Ibáñez, M. B., & Delgado-Kloos, C. (2018). “Augmented reality for STEM learning: A systematic review”. Computers & Education, 123, 109–123. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2018.05.002.
  • Ibáñez, M. B., Serio, D., Villarán, Á., D., & Delgado Kloos, C. (2014). “Experimenting with electromagnetism using augmented reality: Impact on flow student experience and educational effectiveness”. Computers & Education, 71, 1–13. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2013.09.004.
  • Ifinedo P. (2017). “Examining students’ intention to continue using blogs for learning: perspectives from technology acceptance, motivational, and social-cognitive frameworks.” Comput Hum Behav; 72: 189–199.
  • Koutromanos, G., Mavromatidou, E., Tripoulas, C., & Georgiadis, G. (2020). Exploring the Educational Affordances of Augmented Reality for Pupils with Moderate Learning Difficulties. In 9th International Conference on Software Development and Technologies for Enhancing Accessibility and Fighting Info-exclusion (DSAI 2020). Association for Computing Machinery, New York, NY, USA, (pp. 203–207). https://doi.org /10.1145/3439231.3439250.
  • Koutromanos, G., Mikropoulos, A.T., Mavridis, D. et al. (2023). “The mobile augmented reality acceptance model for teachers and future teachers”. Educ Inf Technol. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12116-6.
  • Leong LY, Hew TS, Ooi KB, et al. (2021). “A meta-analysis of consumer innovation resistance: is there a cultural invariance?” Ind Manage Data Syst; 121: 1784–1823.
  • Lin, H. C. K., Chen, M. C., & Chang, C. K. (2015). “Assessing the effectiveness of learning solid geometry by using an augmented reality-assisted learning system”. Interactive Learning Environments, 23(6), 799–810. https://doi.org/10.1080/10494820 .2013.817435.
  • Magsamen-Conrad K, Dillon JM. (2020). “Mobile technology adoption across the lifespan: a mixed methods investigation to clarify adoption stages, and the influence of diffusion attributes”. Comput Hum Behav; 112: 106456.
  • Manis KT, Choi D. (2019). “The virtual reality hardware acceptance model (VR-HAM): extending and individuating the technology acceptance model (TAM) for virtual reality hardware”. J Bus Res; 100: 503–513.
  • Marikyan D, Papagiannidis S, Alamanos E. (2023). “Cognitive dissonance in technology adoption: a study of smart home users”. Inform Syst Front; 25: 1101–1123.
  • Marikyan D, Papagiannidis S, Rana OF, et al. (2022). “Alexa, let’s talk about my productivity’: the impact of digital assistants on work productivity.” J Bus Res; 142: 572–584.
  • Marikyan, D., Papagiannidis, S., & Stewart, G. (2023). Technology acceptance research: Meta-analysis. Journal of Information Science, 0(0). https://doi.org/10.1177/01655515 231191177.
  • Marto A, Gonçalves A, Melo M, Bessa M, Silva R. (2023). “ARAM: A Technology Acceptance Model to Ascertain the Behavioural Intention to Use Augmented Reality”. J Imaging. Mar 21;9(3):73. doi: 10.3390/jimaging9030073. PMID: 36976124; PMCID: PMC10053472.
  • Pascual-Miguel FJ, Agudo-Peregrina ÁF, Chaparro-Peláez J. (2015). “Influences of gender and product type on online purchasing”. J Bus Res; 68: 1550–1556.
  • Pourfakhimi S, Duncan T, Ould L, et al. (2020). “Acceptance and adoption of eTourism technologies. In: Z Xiang, M Fuchs, U Gretzel, et al”. (eds) Handbook of e-tourism. Cham: Springer, pp. 1–31.
  • Rosenberg, Louis B. (1992). The Use of Virtual Fixtures as Perceptual Overlays to Enhance Operator Performance in Remote Environments. Archived from the original on 10 July 2019.
  • Sipior JC, Ward BT, Connolly R. (2011). “The digital divide and t-government in the United States: using the technology acceptance model to understand usage”. Eur J Inform Syst; 20: 308–328.
  • Steuer (2022). “Defining virtual reality: Dimensions Determining Telepresence”. Archived from the original on 17 July 2022. Retrieved 27 November 2018., Department of Communication, Stanford University. 15 October 1993.
  • Sunny S, Patrick L, Rob L. (2019). “Impact of cultural values on technology acceptance and technology readiness”. Int J Hosp Manag; 77: 89–96.
  • Theodoropoulos, A., & Lepouras, G. (2021). “Augmented reality and programming education: A systematic review”. International Journal of Child-Computer Interaction, 30, 100335. https://doi.org/10.1016/j.ijcci.2021.100335.
  • Venkatesh V, Morris MG, Davis GB, et al. (2003). “User acceptance of information technology: toward a unified view”. MIS Quart; 27: 425–478.
  • Wu, Hsin-Kai; Lee, Silvia Wen-Yu; Chang, Hsin-Yi; Liang, Jyh-Chong (March 2013). “Current status, opportunities and challenges of augmented reality in education...”. Computers & Education. 62: 41–49. doi:10.1016/j.compedu.2012.10.024. S2CID 15218665.
  • Wunderlich P, Veit DJ, Sarker S. (2019). “Adoption of sustainable technologies: a mixed-methods study of German households”. MIS Quart; 43: 673–691.
  • Yang H, Lee H, Zo H. (2017). “User acceptance of smart home services: an extension of the theory of planned behavior”. Ind Manage Data Syst; 117: 68–89.
  • Zhang M, Shu L, Luo X, et al. (2022). “Virtual reality technology in construction safety training: extended technology acceptance model”. Autom Construct; 135: 104113.
  • Zhou, Y., Chen, J., & Wang, M. (2022). “A meta-analytic review on incorporating virtual and augmented reality in museum learning”. Educational Research Review, 2(1), 100454. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2022.100454.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما