بررسی احساس تبعیض برابعاد هویت جوانان کُرد کرمانج استان خراسان شمالی
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
گروه جامعهشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2
گروه جامعهشناسی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف کلی راهیابی به انسجام ملی باهدف اصلی شناخت تأثیر احساس تبعیض در ابعاد هویتجمعی جوانان کُرد کرمانج انجام پذیرفت.
روش اجرای این تحقیق پیمایش و ابزار تحقیق پرسشنامه است. جامعه آماری، جوانان کرمانج 15 تا 30 ساله پنج شهر استان خراسان شمالی در سال 1398 به تعداد 124813 نفر است؛ و حجم نمونه براساس فرمول مورگان 384 نفر برآورد شده است. اعتبار گویهها از طریق اعتبار صوری و سازهای و برای سنجش پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شده است. همچنین برای پیادهسازی فنون آماری از نرمافزار،spss و لیزرل استفاده گردیده است و بهمنظور بررسی توزیع نرمال دادهها از آزمون کولموگورف ـ اسمیرنف و تحلیل مسیر استفاده شده است.
نتایج حاصل از تحقیق، حاکی از آن است که هرچند ارتباط معناداری بین احساس تبعیض و هویتجمعی وجود دارد ولی تأثیر احساس تبعیض بر هویتجمعی اندک است. در ارتباط بین احساس تبعیض و سطوح هویتجمعی، احساس تبعیض بیشترین تأثیر را بر متغیرهای هویت دینی و سپس هویت ملی در هر سه جنبه شناختی، رفتاری و احساسی دارد و کمترین تأثیر را بر هویت طبقاتی میگذارد. درحالیکه احساس تبعیض بر هویت فراملی اثر معناداری ندارد. در این میان باید اشاره کرد با اطمینان 95/0 ابعاد تبعیض (رویهای، توزیعی و تعاملی) در جنبههای (شناختی، رفتاری و احساسی) ابعاد هویتجمعی (خانوادگی، طبقاتی، دینی، ملی و فراملی) تأثیرگذار هستند؛ از سه جنبه مطرح (شناختی، رفتاری و احساسی) در همه مؤلفهها جنبه احساسی (تعهد) بیشترین سهم را داراست و در میان ابعاد تبعیض، بعد توزیعی بیشترین تأثیر را دارد؛ بنابراین برای تقویت هویتجمعی، توزیع عادلانه و برابر فرصتها ضروری به نظر میرسد.
روش اجرای این تحقیق پیمایش و ابزار تحقیق پرسشنامه است. جامعه آماری، جوانان کرمانج 15 تا 30 ساله پنج شهر استان خراسان شمالی در سال 1398 به تعداد 124813 نفر است؛ و حجم نمونه براساس فرمول مورگان 384 نفر برآورد شده است. اعتبار گویهها از طریق اعتبار صوری و سازهای و برای سنجش پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شده است. همچنین برای پیادهسازی فنون آماری از نرمافزار،spss و لیزرل استفاده گردیده است و بهمنظور بررسی توزیع نرمال دادهها از آزمون کولموگورف ـ اسمیرنف و تحلیل مسیر استفاده شده است.
نتایج حاصل از تحقیق، حاکی از آن است که هرچند ارتباط معناداری بین احساس تبعیض و هویتجمعی وجود دارد ولی تأثیر احساس تبعیض بر هویتجمعی اندک است. در ارتباط بین احساس تبعیض و سطوح هویتجمعی، احساس تبعیض بیشترین تأثیر را بر متغیرهای هویت دینی و سپس هویت ملی در هر سه جنبه شناختی، رفتاری و احساسی دارد و کمترین تأثیر را بر هویت طبقاتی میگذارد. درحالیکه احساس تبعیض بر هویت فراملی اثر معناداری ندارد. در این میان باید اشاره کرد با اطمینان 95/0 ابعاد تبعیض (رویهای، توزیعی و تعاملی) در جنبههای (شناختی، رفتاری و احساسی) ابعاد هویتجمعی (خانوادگی، طبقاتی، دینی، ملی و فراملی) تأثیرگذار هستند؛ از سه جنبه مطرح (شناختی، رفتاری و احساسی) در همه مؤلفهها جنبه احساسی (تعهد) بیشترین سهم را داراست و در میان ابعاد تبعیض، بعد توزیعی بیشترین تأثیر را دارد؛ بنابراین برای تقویت هویتجمعی، توزیع عادلانه و برابر فرصتها ضروری به نظر میرسد.
کلیدواژهها
- ازکیا، مصطفی؛ دربان آستانه، علیرضا (1382)؛ روشهای کاربردی تحقیق، تهران: کیهان.
- اکبرزاده، نسرین (1376)؛ گذر از نوجوانی به پیری، تهران: مؤلف.
- الطایی، قلی (1382)؛ بحران هویت قومی در ایران، تهران: نشرشادگان.
- جنکینز، ریچارد (1381)؛ هویت اجتماعی، ترجمه تورج یاراحمدی، تهران: نشر شیرازه.
- حاجیانی، ابراهیم (۱۳۸۷)؛«نسبت هویت ملی با هویت قومی در میان اقوام ایرانی»، مجلهجامعهشناسی ایران، دوره ۹، ش ۳ و ۴، صص 164-143.
- کاستلز، مانوئل (1380)؛ جامعه شبکهای و عصر اطلاعات، ج 1، ترجمه احد عقیلیان و افشین خاکباز، چ 2، تهران: انتشارات طرح نو.
- -------- (1380)؛ جامعه شبکهای و عصر اطلاعات، ج 2، قدرت هویت، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: انتشارات طرح نو.
- کوزر، لوئیس (1375)؛ زندگی و اندیشه بزرگان جامعهشناسی، ترجمه محسن ثلاثی، چ 9، تهران: نشر علمی فرهنگی.
- کوزر، لوئیس؛ روزنبرگ، برنارد (1385)؛ نظریههای بنیادی جامعهشناختی، ترجمه فرهنگ ارشاد، چ 3، تهران: نی.
- کیشیپورریک، احمدعلی (1383)؛ بررسی جامعهشناختی ابعاد هویتجمعی در بین شهروندان تالشی، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
- گیدنز، آ (1378)؛ تجدد و تشخص، ترجمه ناصر موفقیان، تهران: انتشارات نی.
- گیدنز، آ (1382)؛ جهان رهاشده، ترجمه علیاصغر سعیدی و دیگران، مشهد: نشر نیکان.
- گیدنز، آنتونی (1384)؛ جامعهشناسی، منوچهر صبوری، چ 14، تهران: نشر نی.
- مروت، برزو(1383)؛ بررسی عوامل مؤثر بر هویت جمعی غالب در نزد دانشجویان دانشگاههای شهرستان سنندج، رساله کارشناسیارشد جامعهشناسی، دانشگده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی.
- نعیمی، محمدرضا (1391)؛ «هویتجمعی جوانان و برساخت جامعهپذیری جنسیتی، خانوادگی و طبقاتی (مطالعه موردی: جوانان 15-29 ساله استان گلستان)»، فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، س 3، ش 11، تابستان 93، صص 198-149.
- Aries, Elizabeth & Seider, Maynard (2007); "The Role of Social Class in the Formation Identity", Social Psychology, 147 (2): 137-157.
- Burke, Peter J. (1991); "Identity Process and Social Stress", American sociological review.
- ------------ (2004); "Extending Identity Control Theory: Insights From Classifier Systems", Sociological theory, 22 (4): 574-594.
- Giddens A, (1991);Modernity and Self-Identity: Self and Society in the Late Modern Age.
- Hegtvet,karrenA&parris,Christie L (2014);Emotions in Gustice processes, in Handbookof the Sociology of Emations.G.E Stetse j.H.Turner (e.ds), Volume II Springer Science+BurJness Media Dordrret, Heideiberg Newyork.U.S.A.
- Jenkins, Richard (1996); Social Identity, London, Routledge. Kingdom, National Identities Vol. 7, No. 2, PP 173 _/191.
- Josso,Guillermina (2006); Emotion in justice prosses,In:Handbook of the Sociology of Emotions.j.H. Turner Volume II Springer Science+BurJness Media Dordrret, Heideiberg Newyork.U.S.A.
- Stryker Sheldon & Peter Burk (2000); "The past.present.and future of an identity Theory" psyochology Quaterly Vol 63: 284-297.
- Tajfel, H. and J. C. Turner (1986); The Social Identity Theory of Inter groupBehaviour, In Worchel, S. and Austin W.G. (eds) Psychology of Intergroup Relations, Chicago, IL: Nelson-Hall
