محمود افشار و رشید یاسمی دوتن از روشنفکران ابتدای قرن کنونی هجری بودند که اندیشههای آنها نقش فراوانی در شکلگیری گفتمان وحدت ملی در ایران معاصر داشته است. آنها پیوندهای کهنی را که ملت ایران براساس آنها شکل گرفته، زبان، تاریخ، نژاد، مذهب و فرهنگ میدانستند. البته، عناصر شکل دهندهی ملیت ایرانی به نظر آنها وزنی یکسانی نداشته است، افشار از میان عناصر یاد شده به زبان اهمیت بیشتری میداد، درحالیکه یاسمی تاریخ را مهمتر میدانست.
