استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد نوشهر و چالوس
چکیده
سخن از هویت ایرانی و بنیادهای آن، مستلزم ورود به حوزه اندیشه سیاسی ایرانی است. اگر هویت رابه مثابه فرایند «ساخت معنا و آگاهی» در نظر بگیریم، فرایندی که بر مختصات فرهنگی ایرانزمین استوار بوده است، بدیهی است که باید از اسطوره و حماسه به عنوان دو بنیاد هویت ایرانی یاد کنیم. مقاله حاضر به این پرسش اساسی میپردازد که چرا و چگونه اسطوره و حماسه در تکوین هویت ایرانی نقش داشتهاند. فرضیهای که مورد سنجش قرار میگیرد، این است که اسطوره و حماسه به مثابه نخستین و کهنترین خاستگاه اندیشه ایرانی، با ظهور کارکرد سیاسی و اجتماعی مشترک یعنی لزوم هماهنگی میان نظام جامعه و نظام کائنات، نقش برجستهای در تکوین هویت ایرانی داشتهاند. رهاورد این کارکرد مشترک در گستره اندیشه سیاسی ایرانی، حفظ و تقویت همبستگی و انسجام ایرانیان بوده است.