Evaluating the Language Policy Cycle in Afghanistan

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate Professor of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran (Corresponding Author).
2 Master's Student of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
10.22034/rjnsq.2025.509377.1672
Abstract
Language stands as one of the most valuable components of tradition and national identity within a country. Afghanistan, widely recognized for its linguistic diversity, ranks among the world’s most linguistically diverse nations. Following the European trend of modern nation-states and the recognition of language as an essential unifying element in nation formation, Afghan policymakers prioritized Pashto as the primary element for national unity after gaining independence. This approach gave rise to policies emphasizing the preservation and development of Afghan languages, especially Pashto and Dari, as central to national identity within major documents, such as constitutional laws and governmental decrees. Despite these efforts, the implementation of these policies fell short of achieving satisfactory outcomes. This study explores the approach and execution of language-related policies in Afghanistan's history and evaluates the results based on established laws and decrees. Using qualitative historical analysis and primary documentary sources, this research reveals that, historically, the dominant language in Afghanistan and the country’s cultural identity have been closely tied to Persian. The founding figures, including emirs, prime ministers, and presidents, communicated predominantly in Persian, though it was rebranded as Dari over time. Simultaneously, the government supported smaller local languages to avoid a monolingual national identity.
Keywords

-        آکادمی علوم افغانستان. (بی‌تا). «معرفی آکادمی علوم افغانستان». بازیابی‌شده از: https://asa.gov.af/page/1254
-        اسلامی، روح‌الله؛ حصین، بصیراحمد؛ اطهری، سید حسین (۱۴۰۳). «سازوکار ایدئولوژی فارسی‌زدایی در افغانستان»، فصلنامه‌ی مطالعات ملی. 25 (1)، شماره پیاپی 97، صص 94-91.
-        اشرف، احمد؛ نیولی، گرارد؛ شهبازی، شیاپوری (1395). هویت ایرانی از دوران باستان تا پایان پهلوی. تهران: نشر نی.
-        افغان، نجمالدین فریاد (1384). نگرشی بر تاریخ معاصر افغانستان. پشاور: انجمن نشراتی دانش.
-        اونیل، پاتریک (۱۳۸۶). مبانی سیاست تطبیقی (سعید میرترابی، مترجم). تهران: قومس.
-        بی.‌بی.‌سی. فارسی (2020، ۹ فبروری). «اشرف غنی: برای بازتعریف هویت ملی نیاز به اجماع داریم»، بازیابی‌شده از: https://www.bbc.com/persian/afghanistan-51425535.
-        بلومفیلد، لئونارد (۱۳۷۹). زبان (علی‌محمد حق‌شناس، مترجم). تهران: دانشگاه تهران.
-        پاپلی یزدی، محمدحسین (۱۳۷۲). افغانستان: اقوام ـ کوچ‌نشینی: مجموعه مقالات. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
-        حبیبی، عبدالحی (1341). پشتو و لویکان غزنه. کابل: نشریات انجمن تاریخ: 5-4.
-        حقایق، بابک؛ ریاحی‌پور، بابک (1377). دایرةالمعارف بزرگ زرین. تهران.
-        خانلری، پرویزناتل (1347). زبان‌شناسی و زبان فارسی. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
-        خبرآنلاین. (1403). «دستور رهبر طالبان درباره زبان فارسی/ ملاهبت‌الله مجازات تعیین کرد». بازیابی‌شده از:
-        دایرة‌المعارف آریانا (1956). ج ۳. کابل: 870-410.
-        دولت‌آبادی، بصیر احمد (۱۳۸7). شناسنامه افغانستان. تهران: انتشارات عرفان.
-        دیکشنری کمبریج (بی‌تا). تعریف زبان مادری. بازیابی‌شده از:  MOTHER TONGUE | English meaning - Cambridge Dictionary.
-        ---------- (بی‌تا). تعریف زبان محلی. بازیابی‌شده از: VERNACULAR | English meaning - Cambridge Dictionary
-         راهی، ا. (۲۰۲۰). «زمانی که زبان اردو در افغانستان زبان غالب بود». اکسپرس تریبیون. بازیابی‌شده از: https://tribune.com.pk/article/97514/when-urdu-was-the-dominant-language-in-afghanistan
-        رشید، احمد (۱۳۸۲). طالبان: زنان، تجارت مافیا و پروژه عظیم نفت در آسیای مرکزی (نجله خندق، مترجم). تهران: نشر بقعه.
-        رضوی غزنوی، علی (۱۳۵۷). نثر دری افغانستان: سی قصه. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
-        روزنامه ۸ صبح (۱۴۰۲). «ایجاد شورای عالی زبان‌ها؛ اقدام علمی یا پروژه سیاسی؟» بازیابی‌شده از: https://8am.media/fa/creation-of-the-supreme-council-of-languages-scientific-action-or-political-project/
-        رهنوش (1402). «سیاست زبانی طالبان؛ نگرانی اقلیت‌های زبانی در افغانستان. بی.‌بی.‌سی فارسی». بازیابی‌شده از: https://www.bbc.com/persian/articles/czv1xyq8n27o.
-        سارلی، ناصر‌قلی (۱۳۸۷). زبان فارسی معیار. تهران: هرمس.
-        سازمان اطلاعات مرکزی ایالات‌متحده (۲۰۱۷). «منابع اطلاعاتی (Publications and Resources). آرشیو اینترنتی Wayback Machine». بازیابی‌شده از:
- سازمان اطلاعات مرکزی ایالات‌متحده. (۲۰۲۳). «افغانستان ـ کتاب واقعیات جهان» (The World Factbook). بازیابی‌شده از: Afghanistan - The World Factbook.
- کابل ‌نو (2024). «روز زبان ازبکی در فاریاب؛ بزرگداشت در میان نگرانی‌ها از تبعیض زبانی». بازیابی‌شده از:
https://kabulnow.com/2024/10/uzbek-language-day-celebrated-in-faryab-amid-concerns-of-linguistic-discrimination/
-        شفقنا افغانستان (2023). «گزارش درباره تبعیض زبانی و قومی». بازیابی‌شده از: https://af.shafaqna.com/FA/622470
-        شفقنا (1403). «طالبان آموزش زبان پشتو را برای کارمندان دولتی در دایکندی اجباری کردند». خبرگزاری شیعیان افغانستان. بازیابی‌شده از:  https://af.shafaqna.com/FA/622470
-        صفا، ذبیع‌الله (1369). تاریخ ادبیات در ایران. تهران: انتشارات فردوس.
-        طنین، ظاهر (۱۳۸۴). افغانستان در قرن بیستم 1996 1900. تهران: عرفان.
-        غبار، میر غلام محمد (1346). افغانستان در مسیر تاریخ. کابل: نشرات مؤسسه چاپ کتب.
-        ---------- (1378). تاریخ ادبیات افغانستان: دوره محمدزایی‌ها. پشاور: مرکز نشاراتی آرش.
-        فرشیدورد، خسرو (۱۳۶۳). درباره ادبیات و نقد ادبی. جلد دوم. تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
-        ---------- (۱۳۸۰). لغت‌سازی و وضع و ترجمه اصطلاحات علمی و فنی و یادداشت‌ها درباره فرهنگستان و برنامه‌ریزی برای زبان و ادبیات و تاریخ فارسی. تهران: شرکت انتشارات سوره مهر.
-        فرنگیس، نجیب‌الله (2003). «افغانستان: طرح پیشنهادی بحث‌برانگیز زبان باعث مناظره شده است»، رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی. ۳ ژوئیه ۲۰۰3: .https://www.rferl.org/a/1104868.html
-        فرهنگ، میر محمد صدیق (۱۳۷۱). افغانستان در پنج قرن اخیر. تهران: انتشارات درخشش.
-        قانون اساسی نافذ افغانستان (2004). «وزارت عدلیه». بازیابی‌شده از: قانون اساسی نافذ افغانستان| وزارت عدلیه.
-        قلی‌پور، رحمت‌الله؛ غلام‌پور آهنگر، ابراهیم (1389). فرایند سیاست‌گذاری عمومی در ایران. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
-        کاظمی، محمدکاظم (1382). هم‌زبانی و بی‌زبانی. تهران: محمدابراهیم شریعتی افغانستانی.
-        کوهکن، ح. (2020). «گزارشی درباره وضعیت زبان ازبکی در افغانستان»، بی‌بی‌سی فارسی. بازیابی‌شده از: www.bbc.com.
-         لنگر، ن. (۱۴۰۲). «وزارت تحصیلات: پشتو زبان معیار است و سایر زبان‌ها فرعی خوانده شده است». ایندیپندنت فارسی. بازیابی‌شده از: https://www.independentpersian.com/node/332736
-        ماگنوس، رالف. اچ، نبی‌ادن (۱۳۸۰). افغانستان: روحانی، مارکس و مجاهد. ترجمه قاسم ملکی. تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.
-        مدرسی، یحیی (۱۳۶۸). درآمدی بر جامعه‌شناسی زبان. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- مرکز خبرنگاران افغانستان (۱۳۹۱). «دستور شورای وزیران برای جلوگیری از پخش برنامه‌ها به زبان‌ها و لهجه‌های بیگانه» در رادیو و تلویزیون‌های کشور. قابل بازیابی از: https://afjc.media/news/afghanistan/kabul-capital/.
-        مولایی، میراحمد (۱۳۸۱). خاطرات و تاریخ (افغانستان ۱۳۴۴ ـ ۱۳۰۲ ش). جلد دوم. تهران: انتشارات هوای رضا.
-        نورستانی، محمد اکبرشور ماچ (1350). جغرافیای عمومی افغانستان. کابل: مؤسسه انتشارات زوری.
-        وزارت تحصیلات عالی افغانستان (۲۰۱۶). «تجزیه‌وتحلیل بخش آموزش. مشارکت جهانی برای آموزش (Global Partnership for Education)». بازیابی‌شده از: https://www.globalpartnership.org/node/document/download?file=sites/default/files/education-sector-analysis-afghanistan.pdf
-        وکیلی، عزیزالدین (1356). دیوان تیمور شاه. کابل: مطبعه دولتی کابل.
-        هاتساند، آ. (2019، 23 اپریل). «نیاز به آموزش دوزبانه در افغانستان». یوریشیا ریویو: https://www.eurasiareview.com/23042019-the-need-for-bilingual-education-in-afghanistan./
-        هروی، نجیب مایل (1371). تاریخ و زبان در افغانستان. چاپ دوم. تهران: مجموعه انتشارات ادبی و تاریخی.
-        یسنا، محمدیعقوب (۱۳۹۸). «جایگاه زبان پارسی در افغانستان»، فصلنامه کاوش‌نامه زبان و ادبیات فارسی. سال بیستم. شماره 40.
-        یونسکو (۲۰۱۰). «خبرنامه دفتر یونسکو در کابل». بازیابی‌شده از: https://unama.unmissions.org/sites/default/files/UNESCO.
-     Birkland, T, A. (2014). “An Introduction to the policy process: Theories, Concepts and Models of policy policy making”. Routledge. 52: 32-38.
-     Canagarajah, S. (2007). “Lingua franca English, multilingual communities, and language acquisition”. The Modern Language Journal. 91: 923-939.
-     Dinakhel, Muhammad Ali (2018). An Analysis Of Conflict Between Pashto And Dari Languages Of Afghanistan. 85- Islamabad: Central Asia: 86-93.
-     Dye, T. R. (1995). Undrstanding Public policy, Eight Edition. New Jersey: Prentice Hall, Englewood Cliffs.
-     Hartmann,R.R.K.,& James, G. (1998). Dictionary of lexicography. London: Routledge.
-     Howlett, M. Ramesh, M. & Perl, A. (2009). Studying public policy: policy cycles and policy subsystems. (vol. 3). Oxford: oxford university press.
-     Mckay, S. L. (2006). EIL curriculum development. In Rubdy, R. & Saraceni, M. (Eds.), English in the world: Global rules, global roles. London: Continuum: 114-129.
-     Naji Meidani, E. Pishghadam, R. Ghonsooly, Behzad, & Hosseini Fatemi, A. (2015). “The role of home culture in English language classes: A comparison of three different viewpoints”. Language and Translation Studies. 47(4): 91-105.
-     Peter, Guy B. Pierre, Jon (ed) (2006). Handbook of public policy. London, SAGE publications.
-     Smith, L. E. (1983). Readings in English as an international language. New York: Pergamon Press.
-     Yuen, K. M. (2011). “The representation of foreign cultures in English text- books”. ELT Journal. 65(4): 458-466.