Conflict of Ideologies in South Caucasus Geopolitics; Pan-Turkism and the Islamic Republic of Iran

Document Type : Original Article

Authors
Reza Kadkhodazade 1
Morteza Alavian 2
1 Ph.D. Student of Political Science, Mazandaran University, Mazandaran, Iran (Corresponding Author).
2 Associate Professor of Political Science and Faculty Member of Mazandaran University, Mazandaran, Iran
10.22034/rjnsq.2024.448710.1583
Abstract
Pan-Turkism is a political ideology based on race, ethnicity and language that emphasizes the unity and solidarity of the communities of all the speakers of one of the branches of the Turkish language, and based on this idea, it is also considered an irredentist movement that pursues the territorial annexation of said communities to each other. The idea whose achievement will cause the disintegration of several countries, including Iran, and for this reason, it is a serious threat to Iran's national security, existence and territorial integrity. Pan-Turkism is currently in fundamental conflict with the policies of the Islamic Republic of Iran in the South Caucasus region. Considering the special conditions of the South Caucasus and the fact that the majority of its population is Muslim and Shiite, this region has been one of the main regions where the Islamic Republic of Iran has pursued its ideology in it. Therefore, the main question is, How does the ideology of Pan-Turkism threaten the idea of the Islamic revolution? The findings of the research are that Pan-Turkism ideology not only acts as a threat and a barrier to pursue the idea of Islamic revolution in the South Caucasus, but it seems that this ideology has now become a vital threat to the territorial integrity of the country. The research method of this study is descriptive – analytical and library data collection tools. The theoretical framework of the research is based on the Holsti's triple division of foreign policy of countries in achieving their policy objectives
Keywords
Pan-Turkism
South Caucasus
Islamic Republic of Iran
Republic of Azerbaijan
Idea of Islamic Revolution

  • ابراهیمی، شهروز؛ محمدی، مصطفی (1390). «رقابت روسیه و امریکا در قفقاز جنوبی (2010 - 1991)»، فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی. ش 8: 22-1.

    - احمدی، حسین (1390). «بررسی کتاب‌های درسی جمهوری آذربایجان (با تأکید بر کتاب‌های تاریخی)»، فصلنامه مطالعات ملی. سال دوازدهم. پیاپی 46. ش 2: 184-157.

    • ------ (1396). بررسی کتب درسی جمهوری آذربایجان. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر.
    • اخوان مفرد، حمیدرضا (1380). «ایدئولوژی انقلابی امام خمینی احیای تشیع»، نشریه قبسات. ش 2: 58-50.
    • اسدی، حسین (1385). «روابط آذربایجان با امریکا و اسرائیل و سردی روابط با جمهوری اسلامی ایران». دانشگاه تهران: پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشکده حقوق و علوم سیاسی.
    • افشردی، محمدحسین (1381). ژئوپلیتیک قفقاز و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: دانشکده دوره عالی جنگ.
    • افشردی، محمدحسین؛ اکبری، حسین (1392). «تأثیر عوامل ژئوپلیتیکی شیعه بر توسعه نفوذ انقلاب اسلامی»، فصلنامه آفاق امنیت. سال ششم. ش 20: 70-45.
    • امام‌جمعه‌زاده، جواد؛ مهدیان، حسین (1393). «شکاف‌های قومی ـ مذهبی مؤثر بر امنیت ملی ایران»، فصلنامه جغرافیا. ش 41: 316-297.
    • امیراحمدیان‌، بهرام‌ (١٣٨٤). روابط ایران‌ و جمهوری‌ آذربایجان: نگاه آذری‌ها به ایران. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
    • امام خمینی، سید روح‌الله (1361). صحیفه نور؛ مجموعه رهنمودهای امام خمینی (ره). گردآوری توسط مرکز فرهنگی انقلاب اسلامی.
    • برزویی، مجتبی (1394). «جمهوری آذربایجان، تهدید امنیت ملی ایران»، جمهوری آذربایجان، 23 سال تکاپو برای دولت و ملت‌سازی. به کوشش حسین احمدی. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
    • بوزان، باری (1390). مردم، دولت‌ها، هراس. ترجمه: پژوهشکده مطالعات راهبردی. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
    • بوزان، باری؛ ویور، اُلی (1388). مناطق و قدرت‌ها. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
    • پاک‌آئین، محسن (1401). «چرا ایران مخالف صریح برهم‌خوردن مرزهای جغرافیایی منطقه قفقاز است؟». در: https://khl.ink/f/50682. تاریخ آخرین دسترسی: 12/10/1402.
    • تقوی، محمدتقی (1396). «نقد کتاب تاریخ کلاس دهم جمهوری آذربایجان»، بررسی کتب درسی جمهوری آذربایجان. به کوشش حسین احمدی. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر.
    • جانسیز، احمد؛ علی‌پور، مهرداد؛ میرزایی، مهرداد (۱۳۹۵). «علل واگرایی بین ایران و جمهوری آذربایجان در پرتو نظریات امنیت منطقه‌ای»، همایش بین‌المللی بحران‌های ژیوپلیتیکی جهان اسلام. تهران: مؤسسه آینده‌پژوهی جهان اسلام.
    • جونز، اسکات (1378). «منافع استراتژیک ترکیه در قفقاز»، مجله سیاست دفاعی. ترجمه: سعید سعادت حسینی ‌دمابی. ش 29 و 30: 52-32.
    • خامنه‌ای، سید علی (1369). «بیانات در دیدار اعضای ستاد برگزاری کنفرانس جهانی اهل‌بیت (ع)». در: https://khl.ink/f/2294. تاریخ آخرین دسترسی: 13/11/1402.
    • ------ (1381)، «بیانات در مراسم سیزدهمین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله)»، در: https://khl.ink/f/3126. تاریخ آخرین دسترسی: 13/10/1402.
    • ------ (1391). «گزیده بیانات؛ وحدت اسلامی، مسئله استراتژیک». در: https://khl.ink/f/21957. تاریخ آخرین دسترسی: 08/11/1402.
    • ------ (1401 الف). «بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان». در: https://khl.ink/f/50102. تاریخ آخرین دسترسی: 18/10/1402.
    • ------ (1401 ب). «امنیت، اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور». در: https://khl.ink/f/51109. تاریخ آخرین دسترسی: 28/12/1402.
    • ------ (1401 ج). «دیدار کارآفرینان، تولیدکنندگان و دانش‌بنیان‌ها با رهبر انقلاب». در: https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=51832. تاریخ آخرین دسترسی: 16/05/1402.
    • دادگر، سیاوش (1394). «اقدامات ضداسلامی و ضدایرانی جمهوری آذربایجان در چند سال اخیر»، جمهوری آذربایجان، 23 سال تکاپو برای دولت و ملت‌سازی. به کوشش حسین احمدی. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
    • دهقانی فیروزآبادی، جلال (1391). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: سمت.
    • رجبی، ابوالفضل؛ احمدوند، شجاع (1401). «سیاست‌گذاری زبانی و جایگاه زبان فارسی در سیاست‌های زبانی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات ملی، ش.پ 89. سال بیست‌وسوم. ش 1: 77-55.
    • رسول‌زاده، محمدامین (1392). جمهوری آذربایجان، چگونگی شکل‌گیری و وضعیت کنونی آن. ترجمه: تقی سلام‌زاده. تهران: پردیس دانش.
    • رضا، عنایت‌الله (1383). دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی. ج 13. مدخل پان‌ترکیسم. تهران: مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی.
    • زیباکلام، صادق؛ آخوندی، هادی؛ کیانی، علی‌نقی (1393). «امریکا و تأثیر آن بر دستیابی ایران به هدف‌های خود در منطقه قفقاز (مطالعه موردی: جمهوری آذربایجان)، فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی. سال هفتم. ش 1: 100-81.
    • ساداتی، مهرانه؛ رستمی، محمدرسول (1402). «جایگاه زبان و ادبیات فارسی در دیپلماسی فرهنگی ایران در منطقه قفقاز»، فصلنامه مطالعات ملی. ش.پ 97. سال بیست‌و‌پنجم. ش 1: 156-133.
    • سرحدچی، محمد (1394). «آزادی وجدان در جمهوری آذربایجان»، جمهوری آذربایجان، 23 سال تکاپو برای دولت و ملت‌سازی. به کوشش حسین احمدی. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
    • سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴، در: https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=9034. تاریخ آخرین دسترسی: 26/11/1402.
    • سویتوخوفسکی، تادیوش (1396). آذربایجان و روسیه (1905-1920)، شکل‌گیری هویت ملی در یک جامعه مسلمان. ترجمه: کاظم فیروزمند. تهران: نشر شادگان.
    • شایگان، فریبا (1381). «بررسی اهداف، ایدئال‌ها و ارزش‌های انقلاب اسلامی ایران از دیدگاه امام خمینی (ره)». نشریه علوم اجتماعی. شماره 20: 124-95.
    • عبدی، عطاءالله؛ کاویانی‌راد، مراد؛ سیف‌الدینی، حسین (1398). «بررسی علت وجودی جمهوری آذربایجان»، فصلنامه مطالعات ملی. ش.پ 78. سال بیستم. ش 2: 44-26.
    • فلاح، رحمت‌الله (1389). راهبردهای اسرائیل در اوراسیا (با تأکید بر آسیای مرکزی و قفقاز). تهران: مؤسسه اندیشه‌سازان نور.
    • فولر، گراهام (1398). قبله عالم ژئوپلیتیک ایران. ترجمه: عباس مخبر. تهران: نشر مرکز.
    • فیض‌پور، محمدعلی؛ آسایش، فاطمه (1392). «توسعه‌یافتگی در ایران و مقایسه آن با کشورهای منطقه؛ سند چشم‌انداز»، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال بیست‌ویکم. ش 78: 119-85.
    • قاضی‌زاده، علی‌رضا (1399). مبانی امنیت ملی. چاپ اول. تهران: ابرار معاصر.
    • قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (1397). تهیه و تنظیم: محمد فتحی، کاظم کوهی اصفهانی، تهران: شورای نگهبان، پژوهشکده شورای نگهبان.
    • قوام، عبدالعلی (1391). اصول سیاست خارجی و سیاست بین‌الملل. تهران: سمت. چاپ هجدهم.
    • کریمی، علی (1396). درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی تنوع قومی، مسائل و نظریه‌ها. تهران: انتشارات سمت.
    • کوزه‌گر کالجی، ولی (1395). صهیونیسم در آذربایجان چه می‌کند؟. تهران: انتشارات خبرگزاری فارس.
    • کوزه‌گر کالجی، ولی (1396). مجموعه امنیتی قفقاز جنوبی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
    • گلستانه، احمد (1393). «اصول و مبانی انقلاب اسلامی»، در: https://tn.ai/642688. تاریخ آخرین دسترسی: 16/10/1402.
    • مظاهری، ابوذر (1400). آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی. تهران: سمت. چاپ اول.
    • هالستی، کی. جی (1394). مبانی تحلیل سیاست بین‌الملل. ترجمه: بهرام مستقیمی و مسعود طارم‌سری. تهران: اداره نشر وزارت امور خارجه.
    • هانتر، شیرین (1382). «سیاست منطقه‌ای عملگرایانه ایران»، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. سال دوازدهم. ش 43: 272-241.
    • Baev, K Pavel (2008). Russian Energy Policy and Military Power. Abingdon: Rutledge.
    • Bayoumy, yara & Landy Jonathan & Stobel, Warren (2018), "Trump seeks to revive 'Arab NATO' to confront Iran", Available at: https://www.reuters.com/article/idUSKBN1KH2IJ/, (Accessed on: 2024/01/06).
    • Brass, Paul (1991). Ethnicity and Nationalism, Theory and Comparison. London: Sage Publications.
    • Cornell, Svante E (2006). The Politicization of Islam in Azerbaijan. Washington DC: Central Asia-Caucasus Institute.
    • Davutoğlu, Ahmet (2009). Stratejik Derinlik: Türkiye'nin luslararası Konumu. İstanbul: Küre Yayınları.
    • Ehteshami, Anoushiravan (2002). "The foreign policy of Iran", foreign policies of Middle East states. London: Lynne Rienner publisher: 283-309.
    • Fenz, Hendrik (2004), "The Limits of Democratization in Postauthoritarian States: The Case of Azerbaijan", OSCE Yearbook 2004, Hamburg: Institute for Peace.
    • Foreignpolicy (2012). "Azerbaijan to change name to Northern Azerbaijan to annoy Iran?", Available at: https://foreignpolicy.com, (Accessed on: 2024/01/29).
    • Fuller, Graham (2018). The New Turkish Republic: Turkey as a Pivotal State in The Muslim World, Washingtone: Washingtone DC.
    • Ghoukassian, Khatchik (2008). "Instability in the New Imperial Periphery: A Conceptual Perspective of the Turbulent Frontiers in The Caucasus and Central Asia", International Affairs. Vol 2. No 3: 146-155.
    • Gilles, Riox (2008), "The Formative Years Of Azerbaijan Natationalism in Post-Revolutionary Iran", Central Asian Survey. Vol 27. No 1: 45-58.
    • Göksel, Oğuzhan (2015). "Beyond Countering Iran: A Political Economy of Azerbaijan-Israel Relations", British Journal of Middle Eastern Studies. Vol 42. No 4: 655–675.
    • Matevosyan, Vahram and Minasyan, Nelli (2017). "Praying Under Restrictions: Islam, Identity and Social Change in Azerbaijan", Europe-Asia Studies. Vol 69: 819-837.
    • Mordechai, Kedar (2024). "The secret to taking down the Iranian regime: Iran's ethnic minorities opinion", Available at: https://www.jpost.com/opinion/article-791633, (Accessed on: 2024/03/13).
    • Nagel, Joane & Olzak Susan (1982). "Ethnic Mobilization in New and Old States: An Extension of the Competition Model", Social Problems. Vol 30. No 2: 127–143.
    • Nichol, Jim (2014). "Armenia, Azerbaijan, and Georgia: Political Developments and Implications for U.S. Interests", Congressional Research Service. Available at: https://fas.org/sgp/crs/row/RL33453.pdf (Accessed on: 2017/11/04).
    • Onis, Ziya (2001). "Turkey and Post-Soviet States: Potential and Limits of Regional Power Influence", Middle East Review of International Affairs. Vol 5. No 2: 30- 49.
    • Operativ (2019). "Abbas Hüseyn yenidən dəhşətli işgəncələrə məruz qalıb", Available at: http://operativ.tv/abbas-huseyn-yenidn-dhstli-isgnclr-mruz-qalib.html (Accessed on: 2019/02/01).
    • Shaffer, Brenda (2017). "The Islamic Republic of Iran’s Policy Toward the Nagorno-Karabakh Conflict", The International Politics of the Armenian-Azerbaijani Conflict. United Kingdom: Palgrave Macmillan.
    • Takeyh, Ray (2006). Hidden Iran: Paradox and Power in the Islamic Republic. New York: Times Book.
    • veten-ugrunda.az (2019). "Eldəniz Quliyev: İnanclıları kütləvi şəkildə həbs edirlər-SƏBƏBİ... ", Available at: http://veten-ugrunda.az/, (Accessed on: 2019/04/08).
    • Yunus, Arif (2006). "Azerbaijan Between America and Iran", Russia in Global Affairs. Vol 4. No 2.