Determining the Role of Family Cohesion and Family Communication Orientation in Iranian-Islamic Identity of Adolescents

Document Type : Original Article

Authors
Reza Jafari Harandi 1
Marziyeh Malekiha 2
1 Associate Professor in Educational Sciences Department, Literature & Human Sciences Faculty, University of Qom, Qom, Iran (Corresponding Author).
2 Assistant Professor, Department of Counseling, Faculty of Humanities, Hazrat-e Masoumeh University Qom, Iran.
10.22034/rjnsq.2024.455525.1604
Abstract
The aim of this research was to determine the role of family cohesion and family communication orientation in the Iranian-Islamic identity of adolescents, which was carried out using the descriptive-correlation method. The statistical population of adolescents in Isfahan in 2024. Based on Cochran's formula and considering the possibility of falling, 398 adolescents were selected by Cluster random sampling and were classified into the class groups and were completed of Rashedi et al.'s Iranian-Islamic Identity Questionnaire (2020), Samani Family Cohesion Questionnaire (2011) and Ritchie and Fitzpatrick's Family Communication Patterns Questionnaire (1990). Statistical analysis was performed with SPSS26 and by the multiple regression analysis. The results showed that the dominant identity among adolescents in Isfahan city is Islamic identity. Also, based on the obtained results, family cohesion (r2 = 67.9) and conversation orientation (r2 = 2.7) were able to significantly predict Iranian identity of adolescents (p<0.001). Also, family cohesion (r2 = 51.8), dialogue orientations (r2 = 4.2) and conformity (r2 = 0.6) were able to significantly predict the Islamic identity of teenagers (p<0.05) and finally only family cohesion (r2 = 66.4) was able to significantly predict Iranian-Islamic identity of adolescents (p<0.001). Based on this, in order to achieve a healthy national identity in adolescents, it is necessary to take measures in the field of increasing cohesion and improving the communication orientation of the family
Keywords
Family Cohesion
Family Communication Orientation
Iranian-Islamic Identity
Adolescents
  • آزاد ارمکی، تقی؛ غفاری، غلامرضا (1383). جامعه‌شناسی نسلی در ایران. تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
  • ابوالحسنی، سید رحیم (1387). «مؤلفه‌های هویت ملی با رویکردی پژوهشی»، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی. 38 (4): 22-1.
  • احمدی، سارا (1402). «بررسی نقش خانواده در شکل‌گیری هویت ملی و دینی دانش‌آموزان». اولین همایش بین‌المللی معلمان برتر و مدارس پیشرو در هزاره سوم. بوشهر.
  • اسکیدمور، ویلیام (1392). تفکر نظری در جامعه‌شناسی. ترجمه علی هاشمی گیلانی، محمد مقدس، سعید معیدفر، احمد رجب‌زاده و علی محمد حاضری. تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
  • اصلانی، خالد؛ امان الهی، عباس؛ ولد مؤمن، پری و تقی پور، منوچهر. (1393). بررسی رابطه ساده و تعدیل گر ناامیدی و عملکرد خانواده با افکار خودکشی گرا در بین دانش آموزان پایه اول دبیرستان های شهر اهواز. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 5(20): 59-79
  • الطایی، علی (1396). بحران هویت قومی در ایران. تهران: نشر ستارگان.
  • انصاری، محمدرضا؛ کاظمی، شهلا؛ علی محسنی، رضا (1398). «مطالعه جامعه‌شناختی منابع هویتی دانشجویان دانشگاه تهران». مطالعات جامعه‌شناختی. 26 (2): 312-293.
  • پستمن، نیل (1391). زندگی در عیش مردن در خوشی. ترجمه صادق طباطبایی. تهران: انتشارات اطلاعات.
  • پندار، زینب؛ آزاد، اسفندیار؛ سهرابی، فرامرز (1402). «تدوین مدل مسئولیت‌پذیری شخصی براساس الگوی ارتباطی خانواده در نوجوانان با نقش واسطه‌ای سبک‌های هویتی». رویش روان‌شناسی. ۱۲ (۲): 72-63.
  • خانزاده، عباسعلی حسین؛ میرزایی، فرشته (1396). «نقش انسجام خانواده و تعامل والد ـ فرزند در تبیین حرمت خود دانش‌آموزان»، اندیشه‌های نوین تربیتی. 13 (1): 136-115.
  • حاجیانی، ابراهیم (1391). «هویت ایرانی ـ اسلامی و امنیت پایدار جمهوری اسلامی»، فصلنامه آفاق امنیت. 5 (14): 150-129.
  • حاصلی‌آزاد، طوبی؛ عارفی، مختار (1397). «رابطه سلامت خانواده پدری، عملکرد خانواده با سبک‌های هویت در نوجوانان»، فصلنامه علمی علوم حرکتی و رفتاری. 1 (2): 148-138.
  • دهقانپور محمدآبادی، فاطمه؛ صمصامی مزرعه آخوند، زینب (1397). «جایگاه خانواده در تحول و شکل‌گیری هویت فرزندان»، همایش ملی هویت کودکان ایران اسلامی در دوره پیش‌دبستانی.
  • راشدی، معصومه؛ موسی‌زاده، زهره؛ ابوالمعانی الحسینی، خدیجه و باقری، فریبرز (1400). «ساخت و بررسی روایی و اعتبار پرسشنامه هویت ایرانی-اسلامی و رابطه آن با عزت‌نفس در دانشجویان 25-18 ساله»، فصلنامه مطالعات ملی. 22 (88): 134-113.
  • رجایی، فرهنگ (1399). مشکل هویت ایرانیان امروز. تهران: نشر نی.
  • رضائیان، حمید؛ توتونچی، بهاره (1398). «پیش‌بینی هویت دینی فرزندان براساس الگوهای تعاملی خانواده، دین‌داری والدین و تفکر انتقادی نوجوان»، مطالعات زن و خانواده. 7 (3): 128-109.
  • سامانی، سیامک (۱۳۸۱). «بررسی مدل علّی انسجام خانوادگی، استقلال عاطفی و سازگاری». پایان‌نامه دکتری منتشر نشده. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی. دانشگاه شیراز.
  • سلطانی‌بناوندی، الهام؛ خضری‌مقدم، نوشیروان؛ بنی‌اسدی، حسن (1398). «نقش انسجام خانواده و انعطاف‌پذیری خانواده در پیش‌بینی شادابی تحصیلی دانشجویان با میانجی‌گری معنا‌ی زندگی»، پژوهشنامه روان‌شناسی مثبت. 5 (3): 70-53.
  • شادمان‌قادی، علی؛ شاه‌نظر، عصمت‌الله (1392). «خانواده و هویت ملی؛ با تأکید بر تأثیرات خانواده در شهر دوشنبه تاجیکستان در هویت ملی»، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی-فرهنگی. 2 (3): 211-181.
  • شریف موسوی، فاطمه (1401). «رابطه بین کارکردهای اجرایی با انسجام خانواده، تحول مثبت نوجوانی و بلوغ عاطفی در نوجوانان: نقش میانجی تنظیم هیجان»، فصلنامه روان‌شناسی شناختی. ۱۰ (۲): 118-101.
  • شهیکی، مسعود؛ رخش بهار، زهره؛ پیرمرادیان، سامره و نوروزی، نسرین (1401). «خانواده و جایگاه آن در شکل‌گیری هویت نوجوان»، نهمین کنفرانس ملی پژوهش‌های نوین در تعلیم و تربیت، روان‌شناسی، فقه و حقوق و علوم اجتماعی. شیروان.
  • صالحی، علی (1397). «نقش تعاملی خانواده و مدرسه در شکل‌گیری هویت اسلامی – ایرانی»، سومین کنفرانس ملی رویکردهای نوین در آموزش و پژوهش. محمودآباد.
  • صانع‌نسب، عادل؛ برفر، یعقوب؛ فرجزاده، غلام عباس (1394). «بررسی رابطه بین الگوهای ارتباطی خانواده با بحران هویت نوجوانان دبیرستان‌های شهر یاسوج در سال تحصیلی 94-93»، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی.
  • عامری، فریده؛ عمویی، ناهید (1395). «نقش عملکرد خانواده در میزان تجربه بحران هویت و تمایزیافتگی نوجوانان»، فصلنامه علمی‌ـ‌پژوهشی خانواده و پژوهش. ۱۳ (۱): 92-77.
  • کلانتری، عبدالحسین؛ عزیزی، جلیل؛ زاهدانی، زاهد (1388). «هویت دینی و جوانان؛ (نمونه آماری، جوانان شهر شیراز)»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی. 2 (6): 141-125.
  • کوروش‌نیا، مریم؛ لطیفیان، مرتضی (1386). «بررسی روایی و پایایی ابزار تجدیدنظرشده الگوهای ارتباطات خانواده»، خانواده‌پژوهی. 3 (12): 875-855.
  • گرینفیلد، لیا (1397). ملت، دایرة‌المعارف ناسیونالیسم. ترجمه نسرین طباطبایی. تهران: کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه.
  • مام‌شریفی، پیمان؛ سهرابی، فرامرز؛ برجعلی، احمد (1400). «نقش واسطه‌ای راهبردهای مقابله‌ای در رابطه بین الگوی ارتباطی خانواده و آمادگی به اعتیاد». فصلنامه علمی اعتیادپژوهی. 15 (59): 334-311.
  • مرادی، رامین؛ خان محمدی، احسان (1399). «بررسی دین‌داری شهر جوانان شهر پل‌ذهاب و برخی عوامل مرتبط با آن»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی. 1 (77): 132-109.
  • مرتضوی، سید خدایار؛ رضائی حسین‌آبادی، مصطفی؛ قرائتی، اردوان (1394). «گفتمان تشیع و برسازی هویت ملی در ایران عصر صفوی»، فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام. ۵ (۳): 183-157.
  • مختاری، زهرا؛ مردانی، زهرا؛ عبداللهی، عظیمه (1402). «بررسی مدل پیش‌بینی انسجام خانواده بر اساس تمایز‌یافتگی و نگرش به عشق: نقش میانجی صمیمیت زناشویی در زنان متأهل»، خانواده‌درمانی کاربردی. 4 (5): 307-285.
  • محمدی‌نسب، مهری؛ همایونی، علیرضا؛ مجیدی‌یایچی، نفیسه (1399). «بررسی رابطه همبستگی خانواده و الگوی ارتباطی والدین با بحران هویت نوجوانان»، پژوهش‌های جامعه‌شناختی. 14(1 و 2): 130-119.
  • مشهدی‌زاده، محمد؛ کاظمی، سلطانعلی؛ خیر، محمد؛ سامانی، سامک (1398). «نقش انسجام و انعطاف‌پذیری خانواده در پیش‌بینی خودکارآمدی والدینی در دبیران آموزش متوسطه دوم شهر یاسوج»، تعالی مشاوره و روان‌درمانی. 8 (31): 88-76.
  • مهدی‌پور، سعید؛ فروغیان، زهرا؛ فلاحتی، فاطمه؛ نادیان، کوثر؛ زارع، محمدجواد؛ گلی، زهراسادات و معتقدی‌فرد، مهشاد (1396). «الگوهای ارتباطی والدین پیش‌بینی کننده‌ی سبک‌های هویتی نوجوانان»، کنگره انجمن روان‌شناسی ایران.
  • مهرابی کوشکی، راضیه؛ امام‌جمعه زاده، جواد؛ مسعودنیا، حسین و ربانی خوراسگانی، علی (1395). «نقش سبک‌های هویتی در تبیین هویت ملی (مورد مطالعه دانشجویان دانشگاه اصفهان)»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی. 27 (2): 60-43.
  • نادری، مریم؛ ماهروزاده، طیبه؛ سجادی، سید؛ صمدی، پروین (1397). «تبیین مبانی فلسفی هویت ایرانی-اسلامی و آسیب‌شناسی آن در میان دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان»، فصلنامه‌ی علمی اندیشه‌های نوین تربیتی. 3 (14): 36-7.
  • نعمتی، فاطمه؛ بلند، حسن؛ صیادی، علی (1401). «بررسی نقش واسطه‌ای بحران هویت و انسجام خانواده در تعیین رابطه مشارکت در شبکه‌های اجتماعی با نگرانی از تصویر بدنی در میان دانش‌آموزان»، پژوهش‌های مشاوره، ۲۱ (۸۱): 280-256.
  • یوسفی، علی (1380). «روابط بین قومی و تأثیر آن بر هویت ملی اقوام در ایران»، فصلنامه‌ی مطالعات ملی. 8: 42-13.
  • Alam, M. (2017). “Study of impact of family on the adjustment of adolescents”. International Journal of Indian Psychology. 4(4): 191-200.
  • Barrett, M., & Davis, S. C. (2008). Applying social identity and self-categorization theories to children‟s racial, ethnic, national and state identifications and attitudes. Handbook of race. racism and the developing child: 72-110.
  • Batool, S & Ghayas, S. (2020). “Process of career identity formation among adolescents: components and factors”. Heliyon: 6: e04905
  • Batool, S & Ghayas, S. (2022). “National Identity of Adolescents: A Thematic Analysis. Multicultural”. Education. 8(4): 109-119.
  • Berzonsky, M. D, & Ferrari, J. R. (1996). “Identity orientation and decisional strategies”. Personality and individual Differences. 20(5): 597-606.
  • Fitzpatrick, M. A. (2004). “Family Communication Patterns Theory: Observations on Its Development and Application”. Journal of Family Communication. 4: 167-179.
  • Fitzpatrick, M., & Koener, A. (2004). Family communication schema effect on children’s resiliency running head: family communication schemata. The evolution of key mass communication concepts: Honoring Jack M.
  • Fitzpatrick, M. A., & Koerner, A. F. (2005). “Family communication schemata: Effects on children’s resiliency. The evolution of key mass communication concepts: Honoring Jack M”. McLeod: 115-139
  • Koerner, A., & Fitzpatrick, M.A. (2002). “Understanding family communication patterns and family functioning: The roles of conversation and conformity orientation”. Communication Yearbook. 26 (1): 37-69.
  • Lingren, M.G. (2003). Creating Sustainable Families (On-Line). http://digitalcommons.unl.edu/extensionhist/551/.
  • Montazeri, R. (2024). “Identity Styles in Teenagers: The Role of Family Cohesion and Flexibility, Emotional Self-Regulatory, and Strategies to Cope Stress”. J. Adv. Stu. Hum. Soc. Sci. 13 (4): 273-283.
  • Pesigan, I. J. A., Luyckx, K., & Alampay, L. P. (2014). “Brief report: Identity processes in Filipino late ado-lescents and young adults: Parental in-fluences and mental health outcomes”. Journal of Adolescence. 37 (5): 599-604
  • Poole, R. (1999). Nation and Identity. London and NewYork: Routledge.
  • Ritchie, L. D., & Fitzpatrick, M. A. (1990). “Family communication patterns: Measuring intrapersonal perceptions of interpersonal relationships”. Communication Research. 17 (4): 523–544.
  • Santos, S., Crespo, C., Canavarro, M. C. and Kazak, A. E. (2017). “Parents' romantic attachment predicts family ritual meaning and family cohesion among parents and their children with cancer”. Journal of pediatric psychology. 42(1): 114-124.
  • Scruggs, X., & Schrodt, P. (2021). “The frequency and comfort of political conversations with parents as mediators of family communication patterns and relational quality in parent –child relationships”. Journal of Family Communication. 21(1): 17 -33
  • Smith, A. D. (1991). National Identity (pp. 8–15) University of Nevada Press.Nevada, USA. ISBN, 978- 0874172041.
  • Muttaqin, D., Chanafi, A. R., Nofelia, B. I. A., Khristi, T. C., & Wahyuningsih, S. (2022). “Role of parents and friends in adolescents’ identity formation in Indonesia. Indigenous”. Jurnal Ilmiah Psikologi. 7(1). 1-14. doi: http://doi.org/10.23917/indigenous.v7i1.15680.
  • Updegraff, K. A., & Perez-Brena, N. J. (2023). “Studying families as systems in adolescence and early adulthood”. In L. J. Crockett, G. Carlo, & J. E. Schulenberg (Eds.), APA handbook of adolescent and young adult development: 177–192. American Psychological Association.