Investigating the Evolution of the Relationship between the Government and Ethnic Groups in Iran; From Conflict to Cooperation (1979- 2018)

Document Type : Original Article

Authors
1 Ph.D. Student in Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran (Corresponding Author)
10.22034/rjnsq.2023.353652.1433
Abstract
The purpose of this article is to investigate the contribution of forms of conflict, competition and cooperation in the relationship between the government and ethnic groups during the Islamic Republic and the evolution of the relationship between the government and ethnic groups between 1979 and 2018. The main question of the research is related to the understanding of the developments in the relations between the government and the ethnic groups in the Islamic Republic of Iran in the years 1979 to 2018. It seems that in the first decade of the Islamic Republic, there was a mixture of forms of conflict, competition and cooperation in the relationship between the government and the ethnic groups. But gradually, in the following decades and until 2018, under the influence of the political opportunity structure in the political system, the pattern of competition and cooperation was strengthened. In traditional Iran, under the construction of the scattered and non-ideological power of Mulūk Al-Ṭawā'ifi, the relationship between the state and ethnicities was more based on cooperation, and in the Pahlavi period, under the construction of centralized and ideological power of the modern absolute state, the relationship between the state and ethnicities was more based on conflict. But in the period of the Islamic Republic, with the transition from the unstable power of the early years to the construction of power based on the constitution and the establishment of security stability and development approaches and the discussion of justice and public participation, the relationship between the government and ethnic groups has evolved into a spectrum of conflict, competition and cooperation. In this article, using the theory of political opportunity structure and the analysis of identity politics resulting from the construction of government power, more diverse aspects of the relationship between the government and ethnic groups in Iran between 1979 and 2018 have been discussed. The research method is qualitative and explanatory, historical.
Keywords

  • آبراهامیان، یرواند (1383)؛ ایران بین دو انقلاب، ترجمه: احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نشر نی.
  • احمدی، حمید، (1386)؛ قومیت و قوم‌گرایی در ایران؛ افسانه و واقعیت، تهران: نشر نی.
  • --------- (1388)؛ بنیادهای هویت ملی ایرانی: چهارچوب نظری هویت ملی شهروندمحور، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  • الیاسی، محمدحسین (1383)؛ «نقش مردم‌یاری فرهنگی در مدیریت بحران با تأکید بر بحران کردستان ایران در دهه 60»، فصلنامه مطالعات بسیج، شماره 25، زمستان 1383، صص 44-5.
  • استیون، ای لوبل؛ ماسری، فیلیپ (1394)؛ منازعه قومی و سیاست بین‌الملل: چگونگی انتشار و افزایش، ترجمه زهرا پیشگاهی فرد و افشین کرمی، تهران: انتشارات سازمان تحقیقات جغرافیایی.
  • اشرف، احمد (1385)؛ «بحران هویت ملی و هویت قومی در ایران»، مجموعه مقالات ایران: هویت، ملیت، قومیت، به کوشش: حمید احمدی، تهران: مؤسسه تحقیقات و توسعه انسانی، صص 170-133.
  • اکبری، محمدعلی (1384)؛ تبارشناسی هویت جدید ایرانی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • امیر احمدی، هوشنگ (1377)؛ «قومیت و امنیت» ترجمه حسن شفیعی، فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش‌شماره دوم، تابستان 1377، صص 207-234.
  • ایوبی، حجت ا... (1377)؛ «شکاف‌های قومی و خشونت در پیکارهای سیاسی»، فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش‌شماره اول، بهار 1377، صص 38-19.
  • براتعلی پور، مهدی (1395)؛ مدیریت بحران‌های سیاسی در فرایند تثبیت انقلاب اسلامی، 2 ج، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، عروج.
  • بشیریه، حسین (1385)؛ «ایدئولوژی سیاسی و هویت اجتماعی در ایران»، مجموعه مقالات ایران: هویت، ملیت، قومیت، به کوشش حمید احمدی، تهران: مؤسسه تحقیقات و توسعه انسانی، صص 131-115.
  • بک، لوئیس (1374)؛ «قبایل و جامعه مدنی»، ایران‌نامه، شماره 52، پائیز 1374، صص556-523.
  • بیژنی، علی؛ عزتی، عزت ا... (1387)؛ «کالبدشکافی جنبش‌ها و گروه‌های قومی در استان خوزستان»، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، شماره 20، زمستان 1387، صص 30-15.
  • تاپر، ریچارد (1383)؛ «نمونه ایل شاهسون»، رضاشاه و شکل‌گیری ایران نوین؛ دولت و جامعه در زمان رضاشاه، به کوشش استفانی کرونین، ترجمه: مرتضی ثاقب فر، تهران، نشر جامی.
  • توفیق، ابراهیم (1385)؛ «مدرنیسم و شبه‌پاتریمونالیسم: تحلیلی از دولت در عصر پهلوی»، مجله جامعه‌شناسی ایران، شماره 1، بهار 1385، 123-93.
  • جلایی پور، حمیدرضا (1385)؛ فرازوفرود جنبش کردی (1367-1357)، تهران: نشر لوح فکر.
  • حسین‌زاده، فهیمه (1386)؛ «ظرفیت‌های بحران‌آفرینی در جنبش‌های قومی»، فصلنامه امنیت، شماره 3، بهار 1386، 70-37.
  • حسین‌زاده، محمدعلی (1386)؛ گفتمان‌های ‌‌حاکم بر دولت‌‌های بعد از انقلاب در جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • حق‌پناه، جعفر (1377)؛ «جامعه مدنی و قومیت‌ها در جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش‌شماره 2. زمستان 1377، صص 144-129.
  • ------ (1381)؛ رقابت سیاسی و نخبگان قومی: موانع، پیامدها و راهکارها (گزارش پژوهشی)، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، صص 16-5.
  • ------ (1382)؛ «روند تدوین سیاست قومی در جمهوری اسلامی ایران»، گزارش راهبردی، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 19، زمستان 1382، صص 263-245.
  • خواجه سروی، غلامرضا (1382)؛ رقابت سیاسی و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • خوبروی پاک، محمد (1385)؛ «نخبگان محلی، جهانی‌سازی و رؤیای فدرالیسم»، در مجموعه مقالات ایران: هویت، ملیت، قومیت، به کوشش: حمید احمدی، تهران: انتشارات مؤسسه تحقیقات و توسعه انسانی، صص 188-171.
  • دی استمپل، جان (1377)؛ درون انقلاب ایران، ترجمه منوچهر شجاعی، تهران: انتشارات رسا.
  • دیانی، ماریو؛ دلاپورتا، دوناتلا (1383)؛ مقدمه‌‌ای بر جنبش‌‌های اجتماعی، ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران: کویر.
  • رضوی، مسعود (1398)؛ تاریخ سیاسی ایران؛ از انقلاب تا پایان جنگ، تهران: انتشارات اطلاعات.
  • روحی، نبی ا... (1384)؛ «مردمی کردن امنیت در مدیریت بحران؛ بررسی موردی کردستان»، فصلنامه سیاست دفاعی، شماره 53-52، پائیز و زمستان 1384، صص 162-141.
  • --------- (1386)؛ «شکل‌گیری بحران کردستان و سازمان پیشمرگان مسلمان کرد»، فصلنامه مطالعات بسیج، شماره 34، بهار 1386، صص 42-13.
  • رهبر، عباسعلی؛ نادری، حسین (1400)؛ «استراتژی‌های تعامل با اهل‌سنت از منظر مقام معظم رهبری»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 3، پائیز 1400، صص 66-43.
  • سال‌نمای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران (1394). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • ساندرز، دیوید (1380)؛ الگوهای بی‌ثباتی سیاسی، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • سید امامی، کاووس (1377)؛ «یکپارچگی ملی و رشد هویت‌های قومی»، فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش‌شماره اول، بهار 1377، 18-7.
  • ------ (1385)؛ «قومیت از منظر سیاست‌های هویت»، دانش سیاسی، دو فصلنامه علمی-تخصصی علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، شماره سوم، بهار و تابستان، 1385، صص 83-53.
  • ------ (1387)؛ «ادراک گروه‌های قومی از تصاویر رسانه‌ای خود»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، شماره 4، زمستان 1387، صص 142-119.
  • سید امامی، کاووس؛ هوشنگی، حمید (1395)؛ «سیاست‌گذاری تنوع قومی در جمهوری اسلامی‌‌ایران؛ چشم‌‌اندازها، اهداف و سیاست‌‌های پیشنهادی»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 2، 1395، صص 22-3.
  • سینائی، وحید (1396)؛ دولت مطلقه: نظامیان و سیاست در ایران (1357-1299)، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
  • شیرازی، اصغر (1395)؛ ایرانیت، ملیت، قومیت، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری جهان کتاب.
  • صالحی امیری، سید رضا (1391)؛ مدیریت منازعات قومی در ایران، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات استراتژیک.
  • عبدی، عطاء ا... و همکاران، «تبیین رویکردهای قومیتی در شعارهای انتخاباتی نامزدهای ریاست‌جمهوری»، فصلنامه ژئوپلیتیک، شماره 3، پائیز 1393، صص 121-95.
  • فرهادی، محمد؛ کاظمی، علی (1392)؛ «توسعه اقتصادی – اجتماعی، قومیت و مشارکت سیاسی»، فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، شماره 4، زمستان 1392، صص 597-571.
  • فوران، جان (1392)؛ مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران (از صفویه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی). ترجمه احمد تدین، تهران: انتشارات رسا.
  • فوزی تویسرکانی، یحیی (1392)؛ تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران، 2 ج تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره). عروج.
  • فولر، گراهام (1373)؛ قبله عالم: ژئوپلیتیک ایران، ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
  • کارمنت، دیوید؛ جیمز پاتریک (1394). «کشورهای ثالث در منازعه قومی: شناسایی عوامل داخلی تعیین‌کننده مداخله»، در منازعه قومی و سیاست بین‌الملل: چگونگی انتشار و افزایش، ترجمه زهرا پیشگاهی فرد و افشین کرمی، تهران: انتشارات سازمان تحقیقات جغرافیایی.
  • کرونین، استفانی (1383)؛ رضاشاه و شکل‌گیری ایران نوین: دولت و جامعه در زمان رضاشاه، ترجمه مرتضی ثاقب‌فر، تهران: انتشارات جامی.
  • کسرایی، محمد سالار (1384)؛ چالش سنت و مدرنیته در ایران (از مشروطه تا 1320)، تهران: انتشارات روزنه.
  • لمبتون، آ. ک (1372)؛ مالک و زارع در ایران، ترجمه منوچهر امیری، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • لیتل، دانیل (1388)؛ تبیین در علوم اجتماعی، ترجمه عبدالکریم سروش، تهران: نشر صراط.
  • ماتی، رودی (1383)؛ «آموزش و پرورش در دوران رضاشاه»، رضاشاه و شکل‌گیری ایران نوین؛ دولت و جامعه در زمان رضاشاه، به کوشش استفانی کرونین، ترجمه: مرتضی ثاقب‌فر، تهران، نشر جامی.
  • مرشدی‌زاد، علی (1380)؛ روشنفکران آذری و هویت ملی و قومی، تهران: نشر مرکز.
  • مشفقی فر، ابراهیم (1384)؛ «کارکرد نیروهای داوطلب در برخی عرصه‌های نظامی تاریخ ایران»، فصلنامه مطالعات بسیج، شماره 28-27، تابستان و پائیز 1384، صص 64-41.
  • مقصودی، مجتبی، (1380)؛ تحولات قومی در ایران؛ علل و زمینه‌‌ها، تهران: مؤسسۀ مطالعات ملی.
  • ------ (1385)؛ «مشارکت انتخاباتی اقوام در ایران؛ بررسی موردی انتخابات ریاست‌جمهوری»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 4، صص 108-83.
  • ------ (1401)؛ «بررسی انتقادی مطالعات قومی از منظر صلح»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره اول، بهار 1401، صص 97-81.
  • مقصودی، مجتبی؛ دربندی، انوشه (1391)؛ «بررسی سیاست‌های قومی جمهوری اسلامی ایران در قبال کردها در دولت اصلاحات 2006- 1998»، پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 4، پائیز 1391، صص 178-155.
  • مولائی آرانی، مهدی (1401)؛ «مناسبات اقوام در ایران در اندیشه آیت‌الله خامنه‌‌ای»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 3، پائیز 1401، صص 102-83.
  • واینر، مایرون؛ هانتینگتون، ساموئل (1379)؛ درک توسعه سیاسی، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • ولی‌پور زرومی، سید حسین (1384)؛ «هویت ملی و دفاع مقدس»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 3، صص 122-99.
  • ولی، عباس (1380)؛ ایران پیش از سرمایه‌داری، ترجمه حسن شمس آوری، تهران: نشر مرکز.
  • های، کالین (1390)؛ درآمدی انتقادی بر تحلیل سیاسی، ترجمه احمد گل‌محمدی، تهران: نی.
  • هوشمند، احسان؛ کوه شکاف، ناهید (1385)؛ «روند توسعه مناطق کردنشین ایران قبل و پس از انقلاب»، در مجموعه مقالات: ایران؛ هویت، ملیت، قومیت، به کوشش حمید احمدی، تهران: انتشارات مؤسسات تحقیقات و توسعه علوم انسانی، صص 486-441.
  • هوشنگی، حمید (1396)؛ تنوع قومی در جمهوری اسلامی ایران؛ راهبردها و سیاست‌ها، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
  • ------ (1399)؛ «برداشت‌‌های سیاستی و اجرایی از اصل 15 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 4، زمستان 1399، صص 24-3.
  • یاسینی، سیده راضیه (1399)؛ «سیاست‌های گفتمانی پوشاک زنان در ایران در دوره پهلوی اول (آمرانه) و دوم (اشاعه گرایانه)»، فصلنامه علمی مطالعات فرهنگ و ارتباطات، شماره 52، زمستان 1399، صص 110-89.
  • Harrison, Selig S. (1981); In Afghanistan Shadow: Baluch nationalism and Soviet temptations. New York: Carnegie Endowment for international Peace.
  • O' Brien, Kevin. (2002). "Neither Transgressive nor Contained: Boundary-Spaning Contention in China", Mobilization: An International Quarterly. No 8.1. PP 51-64.
  • defapress.ir/fa/news/319793/.
  • https://www.isnanews.com (خبرگزاری ایسنا شهریور 1400).
  • https://www.tasnimnews.com (خبرگزاری تسنیم شهریور 1400)