The Steps of Development and Evolution of the Concept of Nationalism in Iranian Identity; From the Beginning of the 13th Century AH until the Martyrdom of General Soleimani

Document Type : Original Article

Author
Assistant Professor of Political Science and Faculty Member of the Department of Islamic Studies and Political Science of Imam Sadiq University (peace be upon him) Tehran. Iran
10.22034/rjnsq.2023.361424.1440
Abstract
Nationalism is a modern concept arising from the identity transformations of the Western world. This new layer of identity gradually dominated the identity of the colonized countries, on the one hand, along with the development of the colonialism of the western countries and, on the other hand, with the development of western knowledge. Weak political systems and imitative pseudo-intellectuals were also very effective in accepting this new identity in an imitative and imposed pattern. However, with the passage of time and Iranian society's encounter with this new layer of identity, we have seen the active engagement and hosting of Iranian identity foundations towards nationalism, and during this development and evolution, nationalism was redefined in the local frameworks of Iranians. This redefinition started from the beginning of the 13th century and continued until after the Islamic Revolution in Iran. The current research, based on its independent theoretical framework, believes that Iranian identity has three layers of Iranianness, Islamism, and revolutionism. These layers have gradually been balanced and were able to build local nationalism. This research shows martyr Soleimani as an example of this identity balance, who was both Iranian and Muslim and also revolutionary. For this purpose, this qualitative research based on a historical study approach has investigated and studied the identity development and evolution during the last century.
Keywords

  •  

    • ابوالحسن‌شیرازی، حبیب‌الله؛ خواجوی، پیمان (۱۳۹۵)؛ مقدمه‌ای بر سیر تطور منورالفکری در ایران از قاجاریه تا انقلاب اسلامی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی.
    • امام خمینی، سیدروح الله (۱۳۸۹)؛ صحیفه‌ی امام، ج ۱۶، تهران: موسسه تنظیم نشر آثار امام خمینی.
    • آبراهامیان، یرواند (۱۳۸۷)؛ ایران بین دو انقلاب، مترجمان احمد گل محمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
    • آقایی، سید داوود (۱۳۸۶)؛ «جایگاه اتحادیه اروپایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سیاست، دوره ۳۷، شماره ۲، صص: 28-1.
    • بازرگان، مهدی (۱۳۷۷)؛ راه طی شده، تهران: انتشارات قلم.
    • بوچانی، بهروز (۱۳۸۹)؛ تحول ناسیونالیسم در پرتو انقلاب ایدئولوژیک دینی (مطالعه موردی: ایران)، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، استاد راهنما: محمدرضا حافظ‌نیا استاد مشاور: پیروز مجتهدزاده، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
    • تاجیک، محمدرضا، دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال (۱۳۸۲)؛ «الگوهای صدور انقلاب در گفتمان‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، مجله راهبرد، شماره ۲۷، صص: ۶۱-۸۰.
    • جلیلی، محمد؛ جمال‌زاده، ناصر (۱۴۰۱)؛ «بازخوانی مؤلفه‌های هویتی ایران (در تطبیق با عصر صفوی و جمهوری اسلامی)»، فصلنامه مطالعات ملی، سال بیست و سوم، شماره ۳، صص 30-7.
    • جمالی، رضا (۱۳۸۴)؛ پدیده جهانی‌شدن و تأثیر آن بر ناسیونالیسم ایرانی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما عبدالعلی قوام، استاد مشاور: محمدرضا تاجیک تهران،‌ دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی.
    • حسینی، حمزه (۱۳۹۳)؛ ناسیونالیسم در اندیشه‌ی سیاست ورزان عصر پهلوی اول با تکیه‌بر اندیشه‌ی (محمدعلی فروغی، سید حسن تقی‌زاده، عبدالحسین تیمورتاش، مخبرالسلطنه هدایت، علی‌اصغر حکمت)، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، استاد راهنما: محمدرضا اعلم استاد مشاور: شهرام جلیلیان، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
    • خاتمی، احمد؛ دزفولیان، کاظم؛ شاکری، فرهاد (۱۳۹۴)؛ «بررسی ناسیونالیسم ایرانی و عربی و بازتاب آن در شعر دوران مشروطه ایران و نهضت عرب»؛ مجله کاوش‌نامه ادبیات تطبیقی، سال پنجم، شماره 17، صص 50-29.
    • خنیفر، حسین؛ مسلمی، ناهید (۱۳۹۸)؛ اصول و مبانی روش‌های پژوهش کیفی، تهران: انتشارات نگاه دانش.
    • داور، علی‌اکبر (۱۳۰۲)؛ روزنامه مرد امروز، سرمقاله، شماره ۱۱۹، ۲۸/۵/۱۳۰۲.
    • رضایی، علیرضا (۱۳۸۷)؛ «تبیین دورهای سیاست خارجی جمهوری ایران از منظر تئوری‌های روابط بین‌الملل»، مجله راهبرد، سال شانزدهم، شماره چهل‌وهشت، صص: 100-83.
    • زرگر، علی‌اصغر (۱۳۷۲)؛ تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس در دوره‌ی رضاشاه، ترجمه کاوه بیات، تهران: انتشارات پروین.
    • سلیمانی، قاسم (۱۴۰۰)؛ میثاق نامه مکتب حاج قاسم (وصیت‌نامه)، تهران: شهید کاظمی.
    • سمیعی، محمد (۱۳۹۸)؛ نبرد قدرت در ایران؛ چرا و چگونه روحانیت برنده شد؟ تهران: نشر نی.
    • سید امامی، کاووس (۱۳۸۶)؛ پژوهش در علوم سیاسی، تهران: دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام).
    • شمس، احمد (۱۳۸۶)؛ ناسیونالیسم در ایران (بررسی علل شکاف در ناسیونالیسم ایرانی و عوامل شکست ناسیونالیسم دولتی) (بین سال‌های 1332-1357 ش)، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، استاد راهنما: حمید احمدی استاد مشاور: ابوالفضل شکوری، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
    • صادقی نیا، حمدالله (۱۳۸۸)؛ ‌ «آذربایجان از منظر ناسیونالیسم ایرانی»، مجله پژوهش‌های تاریخی، سال اول، شماره ۲، صص 106-87.
    • صدقی، ناصر؛ سلماسی زاده، محمد؛ دین‌پرست، ولی؛ جعفری، فرهاد (۱۴۰۰)؛ «ناسیونالیسم ایرانی و مسئلۀ آذربایجان و زبان ترکی (با تأکید بر مجلات دورۀ گذار از قاجاریه به پهلوی)»، مجله: تاریخ اسلام و ایران، سال سی‌ویکم، شماره 49، صص 91-73.
    • طاهری، ابوالقاسم (۱۳۸۶)؛ روش تحقیق در علوم سیاسی، تهران: قومس.
    • غنی، سیروس (۱۳۷۸)؛ ایران برآمدن رضاخان برافتادن قاجار و نقش انگلیسی‌ها؛ ترجمه: حسن کامشاد، تهران: نیلوفر.
    • فلاح‌زاده، سیدحسین (۱۳۹۱)؛ رضاخان و توسعه‌ی ایران، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی.
    • فولر، گراهام (۱۴۰۱)؛ قبله‌ی عالم؛ ژئوپولتیک ایران، تهران: نشر مرکز
    • قره‌داغی، معصومه؛ زنجانیه، الهه؛ صمدی وند، منوچهر؛ نصیری حامد، رضا (۱۴۰۰)؛ «مؤلفه‌ها و ارکان ناسیونالیسم در دوره محمدرضا شاه»، مجله پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال یازدهم، شماره 38، صص 115-101.
    • قمری، داریوش (۱۳۷۶)؛ تحول ناسیونالیسم در ایران از 1320 تا ۱۳۳۲، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: عباس منوچهری، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی.
    • قنبرلو، عبدالله (۱۳۹۲)؛ «ناسیونالیسم و اسلام‌گرایی در تعاملات فراملی ایران معاصر»، مجله جامعه پژوهی فرهنگی، سال چهارم، شماره 3، صص 106-83.
    • کاتم، ریچارد (۱۳۸۱)؛ ناسیونالیسم در ایران، ترجمه احمد تدین، تهران: کویر.
    • محمدی سیرت، حسین (۱۴۰۰)؛ «تکامل ناسیونالیسم ایرانی؛ تشییع اسلامی، ایرانی و انقلابی»، فصلنامه قاسم، سال اول، شماره اول، زمستان، صص: 120-114.
    • معین‌الدینی، جواد، انتظار المهدی، مصطفی (۱۳۸۸)؛ «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوران ریاست جمهوری آقای هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی»، فصلنامه دانشنامه، دوره ۲، شماره ۳، صص: 216-189.
    • مقام معظم رهبری (۱۳۹۳)؛ ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیت، ۲۰/۲/۱۳۹۳، khamenei.ir، تاریخ دسترسی ۶/۱۰/۱۴۰۱.
    • مقام معظم رهبری (۱۳۹۶)؛ بیانات در دیدار مسئولین نظام، ۲۲/۳/۱۳۹۶، khamenei.ir، تاریخ دسترسی ۵/۶/۱۴۰۱.
    • مقام معظم رهبری (۱۳۹۸)؛ دیدار با مردم قم، ۱۸/۱۰/۱۳۹۸، khamenei.ir، تاریخ دسترسی ۵/۶/۱۴۰۱.
    • مقام معظم رهبری (۱۴۰۰)؛ بیانات دیدار با خانواده شهید سلیمانی، ۱۱/۱۰/۱۴۰۰، khamenei.ir، تاریخ دسترسی ۱۴/۶/۱۴۰۱.
    • منوچهری، عباس (۱۳۸۷)؛ رهیافت و روش در علوم سیاسی، تهران: سمت.
    • مؤمن‌صفایی، علیرضا؛ علینی، علی‌اکبر (۱۳۹۸)؛ «شکل‌گیری ملی‌گرایی در ایران (مطالعه موردی: پهلوی اول)»، مجله پژوهش ملل، دوره پنجم، شماره 49، صص 40-23.
    • نجفی، موسی، فقیه حقانی، موسی (۱۳۹۸)؛ تاریخ تحولات سیاسی ایران؛ بررسی مؤلفه‌های دین، حاکمیت، مدنیت و سیاست در گستره هویت ملی ایران، تهران: موسسه مطالعات تاریخ معاصر.
    • نوروزی، امیرحسین (۱۴۰۰)؛ روشنفکران ایرانی و ناسیونالیسم؛ با تأکید بر اندیشه و عمل روشنفکران نسل اول و دوم، استاد راهنما: مسعود اخوان کاظمی، دانشگاه رازی، دانشکده علوم اجتماعی و تربیتی.
    • یوسفی اشکوری، حسن (۱۳۷۶)؛ در تکاپوی آزادی: سیری در زندگی، افکار و آثار مهدی بازرگان، تهران: انتشارات قلم.
    • Heywood, Andrew (2015); KEY CONCEPTS IN POLITICS AND INTERNATIONAL RELATIONS, London: Palgrave.
    • Taylor, Steven J, and Robert Bogdan (1998); Introduction to Qualitative Research Methods: A Guide Book and Resource, New York: Wiley.
    • White, Louise G. (1994); political analysis: technique and practice, Belmont calif, Wadsworth publishing Co.