Construction and Consideration of Validity and Reliability of The Iranian/Islamic Identity Questionnaire and its Relationship With Self-Esteem in Students Aged 18-25

Document Type : Original Article

Authors
1 Ph.D Student,Islamic Azad University, Science and Research Branch,Tehran, Iran
2 Associate Professor, Imam Sadiq University (Corresponding Author).
3 Associate Professor, Islamic Azad University, Roudehen Branch
4 Associate Professor, Islamic Azad University, Science and Research Branch,Tehran, Iran.
Abstract
The purpose of this study was to construct and consider the validity and reliability of the Iranian/Islamic Identity Scale and its relationship with the self-esteem of students aged 18-25. The method of this study was mixed research with exploratory sequential design and tool development model. In the qualitative phase, 11 specialists in the field of psychology and Islamic education were selected by the snowball sampling method and in the quantitative phase, 262 students at universities in Tehran province were selected by the available sampling method in the academic 1398-1399. Semi-structured interviews were used to collect data in the qualitative stage and the Iranian/Islamic identity and self-esteem questionnaire was used in the quantitative stage. For data analysis of, qualitative method, Colaizzi’s method was used in the qualitative stage and the confirmatory factor analysis method was used in the quantitative stage with the help of AMOS24 software. First, the Iranian/Islamic identity questionnaire was designed based on the findings of the qualitative section. Confirmatory factor analysis showed that the three factors of Iranian identity, Islamic identity, and Iranian/Islamic identity fit well with the collected data. The reliability of the three factors and the whole questionnaire with Cronbach's alpha method was 91%, 96%, 98%, and 98%, respectively. Also, the correlation of the total score of the Iranian/Islamic identity questionnaire with the self-esteem score was positive and significant. This questionnaire can be used in research activities to measure the Iranian/Islamic identity of students aged 18-25
Keywords

- آخوندی، محمدباقر (1387)؛ هویت ملی_مذهبی جوانان، دفتر تبلیغات اسلامی شعبه خراسان رضوی.
- احمدی، سیروس؛ میرفردی، اصغر؛ ابتکاری، محمد‌حسین (1393)؛ «بررسی رابطه هویت دینی و سرمایه اجتماعی (مطالعه: شهر یاسوج)»، فصلنامه‌ی جامعه‌شناسی کاربردی، (25)4، صص 16ـ1.
- آشنا، حسام‌الدین؛ روحانی، محمدرضا (1389)؛ «هویت فرهنگی ایرانیان از رویکردهای نظری تا مؤلفه­های بنیادی»، فصلنامه‌ی تحقیقات فرهنگی، (3)4، صص 185ـ157.
- اسفندیارزاده‌ملکی، شهرام؛ قهرمانیان، لیلا (1394)؛ «تبیین جامعه‌شناختی تأثیر ساختار خانواده بر هویت ملی و فردی دانشجویان دانشگاه پیام نور میاندوآب»، هشتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران: همدلی اقوام ایرانی: انسجام و اقتدار ملی، 20-21 مهرماه، سنندج-دانشگاه کردستان، /https://civilica.com/doc/433205.
- التیامی‌نیا، رضا؛ حسینی، علی (1394)؛ «هویت، فرهنگ و سبک زندگی اسلامی در عصر جهانی‌شدن»، دو فصلنامه‌ی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی/ایرانی، (5)، 109-142.
- امیرکافی، مهدی؛ حاجیانی، ابراهیم (1392)؛ «نسبت هویت قومی و ملی: در جامعه چند قومیتی ایران: بررسی و مقایسه سه رهیافت نظری»، فصلنامه‌ی راهبرد، (22)66، صص 146ـ117.
- امینی، محمد؛ رحیمی، حمید؛ مزروعی، حسن (1393)؛ «تحلیل و ارزیابی هویت ملی و دینی دانشجویان دانشگاه کاشان و علوم پزشکی کاشان»، فصلنامه‌ی فرهنگ در دانشگاه اسلامی، (4)3، پیاپی 12، صص 434ـ413.
- امینی، محمد؛ رحیمی، حمید؛ نعمت‌الهی، حمید (1396)؛ «بررسی وضعیت ابعاد هویت ملی و دینی دانشجویان (موردمطالعه: دانشگاه کاشان)»، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، فصلنامه نامه آموزش عالی، (10)39، صص 182ـ157.
- ایمان، محمدتقی؛ روحانی، علی (1392)؛ «هویت اسلامی و هویت‌های رقیب (هویت جهانی، ملی و قومی) مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه شیراز»، فصلنامه‌ی تحقیقات فرهنگی، (6)1، صص 148-127.
 - بلباسی، میثم؛ کریمی‌مله، علی (1395)؛ «لایه‌های هویت ایرانی در برنامه‌های توسعه جمهوری اسلامی ایران (1394-1368)»، فصلنامه‌ی راهبرد اجتماعی، (18)5، صص 57-7.
- بهشتی، سیدصمد؛ حقمرادی، محمد (1396)؛ «احساس تعلق به ایران در میان اقوام ایرانی»، فصلنامه جامعهشناسی کاربردی، (28)3، صص 40ـ25.
- تاجبخش، غلامرضا؛ موسوی، عباس (1393)؛ «بررسی عوامل مؤثر بر آگاهی و نگرش دینی (دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر سوسنگرد)»، فصلنامه‌ی توسعه اجتماعی، (3)8، صص 144ـ119.
- تاجیک، محمدرضا (1387)؛ شکاف یا گسست نسلی در ایران امروز: تحلیل‌ها، تخمین‌ها و تدبیرها، تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام.
- تهامی، مرتضی (1394)؛ «فرهنگ ایرانی- فرهنگ همگرا»، هشتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران: همدلی اقوام ایرانی: انسجام و اقتدار ملی، 21-20 مهرماه، سنندج-دانشگاه کردستان.https://civilica.com/doc/433224/
- تیلاب، شقایق؛ شکری، گلشن (1395)؛ «بررسی هویت و عزت‌نفس در بین کارمندان آموزش‌وپرورش غرب استان مازندران»، ماهنامه پژوهش ملل، (1)11، صص 99ـ93.
- جلیلی، عباس؛ ارجمندی، مونس (1394)؛ «بررسی نقش دین در هویت انسان»، کنگره بین‌المللی تفکر و پژوهش دینی، (2)، صص 16ـ2.
- جنکینز، ریچارد (1996)؛ هویت اجتماعی، ترجمه: یاراحمدی، تورج (1381)، تهران: نشر شیرازه.
- حاجیانی، ابراهیم (1387)؛ «نسبت هویت ملی با هویت قومی در میان اقوام ایرانی»، فصلنامه‌ی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی، (9)3 و 4، صص 164ـ143.
- حجازی، سیدناصر؛ حیدرخانی، هابیل (1393)؛ «بررسی رابطه میزان دین‌داری و سبک زندگی جوانان»، فصلنامه‌ی مطالعات جامعه‌شناسی، (4)16، صص 144ـ127.
- حسن‌بیکی، ابراهیم (1390)؛ «بررسی عوامل مؤثر بر صیانت فرهنگی در جمهوری اسلامی» فصلنامه‌ی راهبرد، (20)58، صص 366ـ330.
- حسین‌زاده، علی‌اصغر و سپاه‌منصور، مژگان (1390)؛ «رابطه حمایت اجتماعی و عزت‌نفس با سبک‌های هویت دانشجویان»، فصلنامه‌ی پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، (1)1، صص 88ـ74.
- حسینی، سید عباس (1395)؛ «بررسی شکاف و زمینه‌های آن در لایه‌های فرهنگی هویت ایران»، دانشگاه باقرالعلوم (7)4 و 28، صص 82ـ59.
- حقیقت، سید صادق (1397)؛ «هویت ایران-‌اسلامی: تحلیلی گفتمانی»، دو فصلنامه‌ی حقوق بشر، (13)1، صص 110ـ91.
 - حیدری، شقایق (1396)؛ «سنجش هویت جمعی ایرانیان؛ با تأکید بر مؤلفه دین‌داری»، فصلنامه‌ی مطالعات ملی (18)2، صص 23ـ3.
 - حیدری، حسین؛ سلگی، محمد؛ صالح صدق‌پور، بهرام (1399)؛ «بررسی نقش و جایگاه دین در هویت فردی ایرانیان»، دوفصلنامه اسلام و علوم اجتماعی، (12)23، صص 33ـ56.
- خوارزمی‌رحیم‌آبادی، رحمت‌الله؛ ایران‌ یار، رقیه (1394)؛ «بررسی تأثیر رابطه عزت‌نفس با هویت شخصی و خلاقیت»، فصلنامه‌ی مطالعات روا‌ن‌شناسی و علوم ‌تربیتی، (1)1، صص 24ـ20.
- دهستانی، مهدی؛ زاده‌محمدی، علی؛ محمدی، سمیه (1391)؛ «بررسی میزان دین‌داری و ارتباط آن با سبک‌های هویت دانشجویان»، فصلنامه‌ی علوم رفتاری، (2)6، صص 179ـ171.
-رایس، فیلیپ (2001)؛ رشد انسان: روان‌شناسی رشد از تولد تا مرگ، ترجمه مهشید فروغان (1394)، ویراست چهارم، تهران: انتشارات ارجمند.
- رجبی، غلامرضا، بهلول، نسرین (1386)؛ «سنجش پایایی و روایی مقیاس عزت‌نفس روزنبرگ دانشجویان سال اول دانشگاه شهید چمران»، دو فصلنامه‌ی رویکردهای نوین آموزشی (پژوهش‌های تربیتی و روانشناختی)، (3)2 و 8، صص 48ـ33.
- رحیمی، محمد؛ حضرتی‌صومعه، زهرا؛ عزیزخانی، اقبالیه (1395)؛ «سنجش میزان برخورداری دانشجویان از شاخص‌های دین‌داری و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن (مطالعات موردی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران)»، فصلنامه‌ی مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، (6)21، صص 118ـ99.
- رزازی‌فر، افسر (1379)؛ «الگوی جامعه‌شناختی هویت ملی در ایران: با تأکید بر رابطه میان هویت ملی و ابعاد آن»، فصلنامه‌ی مطالعات ملی، (2) 5، صص 134ـ102.
- زارع، غلامعلی (1394)؛ «بررسی توصیف و تحلیل نقش ادبیات فارسی در انسجام ملی»، هشتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران: همدلی اقوام ایرانی: انسجام و اقتدار ملی. 21-20 مهرماه، سنندج-دانشگاه کردستان، https://civilica.com/doc/433268.
- سواری، کریم؛ سلمانی، سمیه (1392)؛ «ساخت و اعتباریابی پرسشنامه هویت قومی»، دومین. https://b2n.ir/h34841 کنگره روان‌شناسی اجتماعی، تهران: 14-15 اسفند.
- سند تحول بنیادی آموزش‌وپرورش (1390)؛ مصوب جلسه 704، شورای عالی فرهنگی 1390/10/6.
- شجاعی‌زند، علیرضا (1391)؛ «روندهای شکل‌گیری دین‌داری»، دوفصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، 9 (20)، صص 102ـ77.
- صادقی، احمد (1394)؛ بررسی رابطه حمایت خانواده، خودکارآمدی مسیر شغلی و عزت‌نفس با خودکارآمدی تصمیم‌گیری مسیر شغلی دانش‌آموزان، دو فصلنامه‌ی دست‌آوردهای روان‌شناختی (علوم تربیتی و روان‌شناسی)، دانشگاه شهید چمران اهواز، 22 (1)، صص 244ـ227.
- صادقی، احمد (1390)؛ سیر و عوامل مؤثر بر رشد مسر شغلی دانش‌آموزان راهنمایی تا پیش‌دانشگاهی، پایان‌نامه دکترای مشاوره شغلی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه اصفهان.
- صالحی‌امیری، سید‌رضا؛ نوبخت‌حقیقی، محمد‌باقر؛ ذره‌پرست‌ملک‌زاده، طاهره (1393)؛ «بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای هویت ملی دانشجویان (مطالعه موردی: دانشجویان مدیریت امور فرهنگی دانشگاه جامع علمی-کاربردی فصلنامه‌ی راهبرد اجتماعی فرهنگی، (3)11، صص 97-116.
- صمدی، معصومه (1392)؛ «بررسی مبانی معرفت‌شناسی هویت ایرانی-اسلامی»، مؤسسه‌ی مطالعات ملی، مرکز تحقیقات هویت و تمدن آوا، چکیده مقالات همایش ملی هویت اسلامی- ایرانی در چشم‌انداز 1415، تهران: تمدن ایرانی.
- عباس‌زاده مرزبالی، مجید (1399)؛ نهاد آموزش و پرورش و ضرورت اتخاذ سیاست هویتی جامعی به‌منظور تقویت هویت ملی در ایران. فصلنامه‌ی علوم سیاسی، 16 (50)، صص 77ـ57.
- عسگری، سید قدیر (1396)؛ بررسی تطبیقی نقش و جایگاه هویت ملی و هویت دینی در کارآمدی نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران، دانشگاه شیراز، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، کارشناسی‌ ارشد: پایان‌نامه.
- فداکار گبلو، پرویز؛ مولایی بساوایی، مهدی؛ عزیزی ارشد، کامران؛ مولایی بساوایی، هادی؛ فرخی، نورعلی (1396)؛ «آزمون مدل دین‌داری در دانش‌آموزان براساس سبک‌های فرزندپروری با میانجی‌گری عزت‌نفس، هوش هیجانی و سلامت نفس»، دو فصلنامه‌ی اسلام و روان‌شناسی، 11 (21)، صص 57ـ35.
- قاسمی، وحید؛ عدلی، صمد؛ سیداحمد؛ تباردیو کلایی (1392)؛ «بررسی‌ رابطه هویت دینی و اعتماد در بین دانشجویان دانشگاه مازندران»، دو فصلنامه‌ی دین و فرهنگ و ارتباطات، (22)44، صص 99ـ73.
- قیومی، عباسعلی؛ انصاری، محمدرضا (1391)؛ «سنجش وضعیت مؤلفه‌های هویت ایرانی-اسلامی در میان دانشجویان و ارائه راهکارهای مدیریتی»، فصلنامه‌ی مدیریت فرهنگی، (6) 18، صص 48ـ23.
- کاووسی، اسماعیل؛ حسین‌زادگان، زهره (1390)؛ «حفظ هویت ایرانی اسلامی در فرآیند جهانی‌شدن»، فصلنامه‌ی مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، (2)3، صص 62ـ37.
- گلی، مهرناز (1394)؛ «نقش والدین در پرورش عزت‌نفس فرزندان و سلامت معنوی آنان از دیدگاه اسلام»، فصلنامه‌ی تاریخ پزشکی، (7)25، صص 128ـ101.
- لطف‌آبادی، حسین؛ نوروزی، وحیده (1383)؛ «سنجش رابطه‌ی هویت دینی و ملی دانش‌آموزان نوجوان ایران با گرایش آن‌ها به جهانی‌شدن»، فصلنامه‌ی روان‌شناسی علوم انسانی، (40)، صص 31ـ10.
- ماهروزاده، طیبه (1392)؛ «جهانی‌شدن و هویت‌یابی دینی نوجوانان»، دو فصلنامه‌ی تربیت اسلامی، (8)16، صص 162ـ139.
- محمدیاری، قاسم (1395)؛ «ابعاد هویت و عزت‌نفس در بین نوجوانان»، دومین همایش ملی روان‌شناسی مدرسه، اردبیل، دانشگاه محقق اردبیلی: دانشگاه علوم تربیتی و روانشناسی، 23 اردیبهشت، قابل‌دسترسی در وب‌سایت:https://b2n.ir/g12394.
- محمودی، سیروس؛ عسگری، شیرین (1397)؛ «هویت ملی در نوجوانان و جوانان (فراترکیب مقالات فارسی موجود)»، فصلنامه‌ی پویش در آموزش علوم انسانی، (3)1، صص 81ـ64.
- مردانی، مرضیه؛ موحد، مجید (1394)؛ «مطالعه رابطه میان دین‌داری و عزت‌نفس زنان متأهل شیرازی»، فصلنامه‌ی توسعه اقتصادی (توسعه انسانی سابق)، (9)4، صص 106ـ87.
- مروت، برزو؛ باغبانیان، مصطفی (1390)؛ «بررسی نگرش دانشجویان منطقه یازده دانشگاه آزاد اسلامی به اتحاد ملی و انسجام اسلامی»، فصلنامه‌ی مطالعات ملی، (12)4، صص 114ـ93.
- مکیلانی، حسین؛ درانی، کمال؛ صالحی، کیوان (1397)؛ «بررسی تحلیل پدیدارشناسانه باورهای دینی دانش‌آموزان و ارائه راهکارهایی برای کاهش چالش‌ها و آسیب‌های موجود»، دوفصلنامه دین و ارتباطات، (25) 1، صص 192ـ157.
- معین، محمد (1391)؛ فرهنگ معین، چاپ: 1391.
- میرزایی، حسین؛ آقایاری هیر، توکل؛ قربان‌پور، سجاد (1392)؛ «بررسی عوامل مرتبط با هویت ملی و هویت قومی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه تبریز)»، فصلنامه‌ی راهبرد اجتماعی فرهنگی، (3)9، صص 81ـ59.
- میرفردی، اصغر؛ ولی‌نژاد، عبدالله (1396)؛ «واکاوی رابطه هویت ملی و میزان‌ دین‌داری در مناطق در حال گذار (موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه یاسوج)»، فصلنامه‌ی جامعه‌شناسی ایران، (18)1، صص 183ـ158.
- میلر، بوید (1995)؛ ملیت، ترجمه‌ی داوود غرایاقی زندی (1383)؛ تهران: تمدن ایرانی.
- نادری، مریم؛ ماهروزاده، طیبه؛ سجادی، سید؛ صمدی، پروین (1397)؛ «تبیین مبانی فلسفی هویت ایرانی-اسلامی و آسیب‌شناسی آن در میان دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان»، فصلنامه‌ی علمی اندیشه‌های نوین تربیتی، (14)3، صص 36ـ7.
- هانتینگتون، ساموئل (1996)؛ برخورد تمدن‌ها و بازسازی نظم جهانی. ترجمه حمیدرفیعی، محمدعلی (1378)، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
- Berzonsky, M. D, & Ferrari, J. R. (1996); “Identity orientation and decisional strategies” Personality and individual Differences, 20(5), pp 597-606.
- Eker, M. (2009); “Sevinç Çokum’un Romanlarında Milli Kimlik”, Yağmur, İstanbul.
- Gerisli, Y, & Beisenbayeva, L. (2015); “Opinions of the university students studying in Kazakhstan about national identity”, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 197, 486-493.
- Jenkins, R. (2008); Rethinking ethnicity, London.
- Kline, R. B. (2016); Principles and practice of structural equation modeling, edition 4,Guilford press, New York & London.
- Kaplan, A, & Flum, H, (2010), “Achievement goal orientations and identity formation styles”, Educational Hood Research Review, 5, pp 50–67.
- Luyckx, K. Klimstra, T. A., Duriez, B., Van. P. S., Beyers, W., Teppers, E. & Goossens, L. (2013); “Personal identity processes and self-esteem: Temporal sequences in high school and college students”, Journal of Research in Personality, 47, pp 159-170.
- Meade,A.W., & Kroustalis,C.M. (2005); “Problems of item parceling with CFA tests of measurement invariance”, Paper presented at the 20th Annual Conference of the Society for Industrial and Organizational Psychology, Los Angeles, CA. pp 1-14.
- Purdie, N., & Wilss, L. (2007); “Australian National Identity: Young Peoples,Conceptions of What It means to be Australian”, National Identities, Vol. 9, No. 1, PP 67-82.
- Rosenberg, M. (1965); Society and the adolescent self-image, Princeton university press.
-Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007); Using multivariate statistics (5 th ed.), Boston: Allyn and Bacon.