Mythical Geopolitics: The Role of National Spirit in Regulating Iran's Foreign Relations with Neighbors

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate Professor of Regional Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor of Regional Studies, University of Tehran, Tehran, Iran (Corresponding Author).
3 Ph.D. Student in Regional Studies, University of Tehran, Tehran, Iran .
10.22034/rjnsq.2025.464107.1623
Abstract
Proactive geopolitical engagement is a strategy for achieving success at the regional level and fostering favorable relations with neighboring countries. This research examines Iran's steps in this framework based on Jean Gottmann's theory of the 'spirit of the nation,' with components of 'iconography' and 'circulation'. The authors emphasize myths as one manifestation of the national spirit, specifically focusing on five mythological concepts related to Iranian geography. The research method is applied and developmental in terms of purpose, qualitative in data nature, and non-experimental (documentary and case study) in data collection. While symbolizing Iranian foreign policy, the myths under consideration place special emphasis on distinguishing between good and evil and can demonstrate the country's goodwill in regional interactions and Iran's neighborhood policy. The enduring flow conveyed through the circulation of mythological themes has no aim other than to transmit a message of friendship and good neighborliness. Therefore, the foreign policy apparatus of the Islamic Republic of Iran, in light of these themes, can engage in dignified diplomacy through constructive interaction and multifaceted convergence to achieve success in its neighborly policy through logical persuasion. The emphasis on myths for the symbolic transmission of a message of friendship and the continuous flow is the main goal of this research, which, if realized, will lead to peace and stability in the turbulent geopolitics of the Middle East.
Keywords

  • قرآن کریم.
  • آموزگار، ژاله (۱۳۹۳). تاریخ اساطیری ایران. تهران: سمت.
  • احتشامی، انوشیروان (۱۳۹۰). «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، سیاست خارجی کشورهای خاورمیانه، ویرایش ریموند هینه‌‌بوش و انوشیروان احتشامی. ترجمه رحمان قهرمان‌‌پور و مرتضی مساح. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
  • احمدوند، شجاع؛ اسلامی، روح‌‌ا... (۱۳۹۶). اندیشه سیاسی در ایران باستان. تهران: سمت.
  • اردستانی رستمی، حمیدرضا (1394). «اسطوره‌های ایرانی؛ برآیند دگرگونی‌های اجتماعی و جغرافیایی»، فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختی. سال یازدهم. شماره 40: 73-35.
  • استوار، مجید (۱۳۹۶). انقلاب اسلامی و نبرد نمادها. تهران: نگاه معاصر.
  • اسلامی، روح‌‌ا... (۱۳۹۸). شکوه و زوال سیاست در اندیشه ایرانشهری. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
  • اشرف، احمد (۱۴۰۰). هویت ایرانی از دوران باستان تا پایان پهلوی. ترجمه و تدوین حمید احمدی، تهران: نی.
  • اصفهانی، حمزه‌‌ابن‌‌حسن (۱۳۶۷). تاریخ پیامبران و شاهان. ترجمه جعفر شعار. تهران: امیرکبیر.
  • الیاده، میرچا (1367). افسانه و واقعیت. ترجمه نصرا... زنگویی. تهران: پاپیروس.
  • بهار، مهرداد (۱۳97). از اسطوره تا تاریخ. تهران: چشمه.
  • -------- (1389). پژوهشی در اساطیر ایران. ویرایش کتایون مزداپور. تهران: آگه.
  • بهرامی، عسکر (۱۴۰۰). تاریخ اساطیری ایران. تهران: ققنوس.
  • بویس، مری (1381). زرتشتیان، باورها و آداب دینی آن‌‌ها. ترجمه عسکر بهرامی. تهران: ققنوس.
  • بیرونی، ابوریحان (۱۳۸۹). آثارالباقیه. ترجمه اکبر داناسرشت. تهران: امیرکبیر.
  • بی‌‌نا (1372). حدود‌‌العالم من‌‌المغرب الی‌‌المشرق. تصحیح مینورسکی. تهران: انتشارات طهوری.
  • پورداود، ابراهیم (۱۳۷۷). ادبیات مزدیسنا: یشت‌ها. جلد 1 و 2. تهران: انتشارات اساطیر.
  • ---------- (۱۳80). یسنا: بخشی از کتاب اوستا. تهران: انتشارات اساطیر.
  • تفضلی، احمد (1354). مینوی خرد. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
  • ثلاثی، محسن (۱۳۷۹). جهان ایرانی و ایران جهانی. تهران: نشر مرکز.
  • جهان‌تاب، محمد (1386). اصطلاح‌شناسی تحقیق. تهران: سازمان تحقیقات و مطالعات ناجا.
  • حافظ‌‌نیا، محمدرضا (۱۳۸۱). جغرافیای سیاسی ایران. تهران: انتشارات سمت.
  • ------------- (۱۳۸۵). اصول و مفاهیم ژئوپولیتیک. مشهد: انتشارات پاپلی.
  • حافظ‌‌نیا، محمدرضا؛ ا...وردى‌‌زاده، رضا (١٣٨٨). «رابطه سیستم سیاسى بسیط با همبستگى ملى: بررسى موردی ایران»، پژوهشنامه علوم سیاسى. سال پنجم. شماره 1: 21-8.
  • حافظ‌‌نیا، محمدرضا؛ کاویانی‌راد، مراد (1393). فلسفه جغرافیای سیاسی. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • حافظ‌‌نیا، محمدرضا؛ عبدی، عطاءا...؛ احمدی‌‌پور، زهرا؛ پرهیزگار، اکبر (1388). «تبیین الگوی نظریه طراحی سازوکار همگرایی بر پایه واقعیت»، فصلنامه مطالعات ملی. سال دهم. شماره ۴: 31-3.
  • حبیبی، نیک‌بخش؛ مرادی، سجاد (1390). راهنمای پژوهش‌های نظری. تهران: مرکز انتشارات راهبردی نهاجا.
  • دادَگی، فَرنبَغ (1380). بُندَهِش. به‌‌کوشش مهرداد بهار، تهران: توس.
  • دال، یان؛ هک، تونی (۱۳۹۰). روش‌شناسی مطالعه موردی در پژوهش‌های مدیریت: آزمون نظریه و نظریه‌پردازی. ترجمه حسن دانایی‌فرد. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
  • دومناش، ژان پیر (۱۳۹۵). «اساطیر ایرانی: دو بُن‌‌نگری کیهانی»، دانشنامه اساطیر جهان. زیر نظر رکس وارنر. ترجمه ابوالقاسم اسماعیل‌‌پور. تهران: هیرمند.
  • دیلم صالحی، بهروز (1385). «اسطوره و حماسه، دو بنیاد هویت ایرانی»، فصلنامه مطالعات ملی. سال هفتم. شماره 3: 24-3.
  • رضایی‌راد، محمد (1389). مبانی اندیشه سیاسی در خرد مزدایی. تهران: طرح نو.
  • رئیسی‌نژاد، آرش (1400). ایران و راه ابریشم نوین: از ژئوپولیتیک راه تا دیپلماسی راه. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • زیکفرید، آندره (۱۳۵۴). روح ملت‌ها. ترجمه احمد آرام. تهران: فجر.
  • ستاری، جلال (1376). اسطوره در جهان امروز. تهران: مرکز.
  • سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه (1382). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: آگه.
  • سهامی، علی (۱۳۹۸). دیپلماسی در شاهنامه. تهران: انتشارات فصل پنجم.
  • سیدی‌‌فرخد، مهدی (1399). فرهنگ جغرافیای تاریخی شاهنامه. تهران: نی.
  • شایگان، داریوش (۱۴۰۱). بینش اساطیری. تهران: اساطیر.
  • شجاعی، حیدر (1399). فرهنگ مصور شمایل نمادین اساطیری ایران و جهان. تهران: شهر پدرام.
  • عزتی، عزت‌‌ا... (۱۳۸۸). ژئوپولیتیک در قرن بیست‌‌ویکم. تهران: سمت.
  • علیزاده، ندا (۱۳۹۶). مروری بر روش‌های کاربردی تحقیق کیفی در علوم اجتماعی و انسانی. تهران: انتشارات سازمان جهاد دانشگاهی.
  • فره‌‌وشی، بهرام (۱۳۷۴). ایرانویج. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • فولر، گراهام (۱۳۷۷). قبله عالم: ژئوپولیتیک ایران. ترجمه عباس مخبر. تهران: مرکز.
  • قلی‌زاده، خسرو (۱۳۹۲). فرهنگ اساطیر ایرانی بر پایه متون پهلوی. تهران: بنگاه ترجمه‌‌ونشر کتاب ‌‌پارسه.
  • کاوندی ‌‌کاتب، ابوالفضل؛ احمدی نوحدانی، سیروس (1393). «نظریه آیکونوگرافی و روند جداسازی سرزمین‌های ایرانی در قرن نوزدهم»، فصلنامه مطالعات ملی. سال پانزدهم. شماره 2: 24-3.
  • کاوندی ‌‌کاتب، ابوالفضل (۱۳۹۴). جغرافیای سیاسی در شاهنامه فردوسی. تهران: کویر.
  • کاویانی‌راد، مراد؛ تهامی، مرتضی (1394). «تبیین قلمرو و فضای برگزیده در اندیشه و اسطوره ایرانیان باستان»، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. سال پانزدهم. شماره 37: 46-25.
  • کُربَن، هانری (۱۳۸۳). ارض ملکوت از ایران مزدایی تا ایران شیعی. ترجمه ضیاءالدین دهشیری. تهران: انتشارات طهوری.
  • مجتهدزاده، پیروز (۱۳۸۱). جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی. تهران: سمت.
  • ------------ (۱۳۸۷). دموکراسی و هویت ایرانی. تهران: کویر.
  • ------------ (۱۳۹۴). «پیدایش هویت ایرانی و تطور مفهوم کشور در ایران» جغرافیای سیاسی در شاهنامه فردوسی. نوشته ابوالفضل کاوندی ‌‌کاتب. تهران: کویر.
  • ------------ (۱۳۹۸). فلسفه و کارکرد ژئوپولیتیک. تهران سمت.
  • مدرسی، فاطمه (1400). دانشنامه اساطیر ایران. تهران: اساطیر پارسی.
  • مرادی، اسکندر؛ افضلی، رسول (۱۳۹۲). اندیشه‌های جدید در ژئوپولیتیک. تهران: زیتون سبز.
  • معصومی، غلامرضا (۱۳۹۱). دایرة‌‌المعارف اساطیر و آیین‌های باستانی جهان. جلد ۲ (الف). تهران: سوره مهر.
  • معینی علمداری، جهانگیر (۱۳۸۳). «هویت، تاریخ و روایت در ایران»، ایران: هویت، ملیت و قومیت (مجموعه مقالات). به کوشش حمید احمدی. تهران: مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
  • مکی، ساندرا (۱۳۸۰). ایرانی‌ها. ترجمه شیوا رویگران. تهران: ققنوس.
  • منصوریان، یزدان (۱۳۹۸). روش تحقیق در علم اطلاعات و دانش‌شناسی. تهران: سمت.
  • مویر، ریچارد (1379). درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی. ترجمه دره میرحیدر و سید یحیی صفوی. تهران: سازمان جغرافیایی ن.م.
  • هینلز، جان راسل (۱۳۹۳). شناخت اساطیر ایران. ترجمه باجلان فرخی. تهران: اساطیر.
  • هیودی، محمدرضا (1402). «نقش محیط جغرافیایی در پیدایش ادیان، و بازخورد ژئوپولیتیکی پیرامون»، قابل‌دسترس در: ir/r06620 (آخرین بازدید: 25/12/1402)
  • ویسی، هادی (۱۳۹۸). مفاهیم و نظریه‌های جغرافیای سیاسی. تهران: سمت.
  • یاحقی، محمدجعفر (1400). فرهنگ اساطیر و داستان‌‌واره‌ها در ادبیات فارسی. تهران: فرهنگ معاصر.
  • Cattam, Richard W. (1979). Nationalism in Iran: Updated Through 1978. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.
  • Gottmann, Jean. (1951). “Geography and International Relations”, World Politics. Vol.3. No.2: 153-173.
  • Gottmann, Jean. (1952). “The Political Partitioning of Our World: An Attempt at Analysis”, World Politics. Vol.4. No.4: 512–519.
  • Hegel, Frederick W. (2001). The Philosophy of History, With Prefaces by Charles Hegel and the Translator. J. Sibree, M.A., Kitchener: Batoche Books.
  • Jun, Carl G. and Kerenyi, Carl (1971). Essays on a Science of Mythology. Princeton: Princeton University Press.
  • Kimmage, M. and Shapiro J. (2024). “The Myths That Warp How America Sees Russia—and Vice Versa”, Available at: The Myths That Warp How America Sees Russia—and Vice Versa | Foreign Affairs (Last Vist: 5 February 2024).
  • Lazard, Gilbert. (1975). “The Rise of the New Persian Language”, History of Iran IV. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Nestoras, A. (2021). “Analysing Geopolitical Myths: Towards a Method for Analytic Geopolitics”, Geopolitics and International Relations: Grounding World Politics Anew. Edited by: David Criekemans, Leiden: Brill|Nijhoff, pp: 194-218.
  • Walt, S. M. (2011). “The Myth of American Exceptionalism”, Available at: https://foreignpolicy.com/2011/10/11/the-myth-of-american-exceptionalism/ (Last Vist: 6 February 2024).