مؤسسه مطالعات ملیفصلنامه مطالعات ملی1735-059X12ویژه نامه (آموزش عالی، هویت و همبستگی ملی) (1)20120121Higher Education and National Solidarity in Iran (1989-2005)آموزش عالی و همبستگی ملی در ایران (1368-1384)328100371FAعلی اشرفنظریهیأت علمی علوم سیاسی دانشگاه تهرانصمدباقریکارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20110911Structure of the higher education in general and University in particular, can play a central role in National solidarity Process and cultural socialization. The higher education system can provide the possibility of presence of the qualifying individuals and elites that belong to all social groups in scientific community and then to the cycle power through equal opportunities and thereby provide an important role in strengthening national solidarity as one of the important indicators of social and political development. National solidarity in this context means "the physical presence of people," "emotional common sense" and "sharing of knowledge and mutual respect" which can be understood through some elements such as common sence, links, activities, interactions and shared normative elements.
The Method which used in this study is descriptive method. This paper creates new capacities for analyzing the relation between education and national solidarity.
The conclusion is that the new social forces arising from the educational process have the common sense due to the high level of literacy and education, new middle-class growth, strengthening of social culture and promoting of the social and political participation towards social and political issues, and due to the possibility of self-identity awareness create new capacities for promoting the process of national solidarity.ساختار آموزش عالی به طور عام و دانشگاه به طور خاص، میتواند در طول زمان نقشی محوری در آموزش علوم و فرهنگ و جامعهپذیری افراد جامعه ایفا کرده و در فرایند «ملتسازی» و هویتبخشی تأثیر زیادی برجای بگذارد.
نظام آموزش عالی از طریق توزیع فرصتهای برابر، امکان راهیابی افراد مستعد و نخبگان متلق به همة گروههای اجتماعی را به مجامع علمی و سپس به چرخة قدرت فراهم ساخته و از این طریق نقش مهمی در تحکیم همبستگی ملی بهعنوان یکی از شاخصهای مهم توسعة سیاسی و اجتماعی ایفا میکند. همبستگی ملی در این چارچوب به معنای «حضور فیزیکی همزمان مجموعهای از افراد»، «احساس عاطفی مشترک» و «اشتراک در توجه و آگاهی متقابل» میباشد که در قالب عناصری مانند پیوندهای احساسی مشترک، فعالیت، تعامل و عناصر هنجاری اشتراکی قابل درک است.
روش مورد استفاده در پژوهش حاضر، روش توصیفی ـ تحلیلی میباشد. انتخاب این روش به طور عمده متأثر از نیاز به آمار شد کمّی دانشگاهها در دورة پس از انقلاب اسلامی ایران (بهطور مشخص در مقطع زمانی 1368-1384) و همچنین تحلیل و تبیین نسبت این رشد کمی با فرایند همبستگی ملی میباشد.
نتیجه آن که، نیروهای اجتماعی جدید برخاسته از فرایند آموزشی دانشگاهها به دلیل برخورداری از سطح بالای سواد و آموزش، رشد طبقة متوسط جدید، تقویت فرهنگ جامعوی و ارتقاء سطح مشارکت اجتماعی و سیاسی نسبت به مسائل اجتماعی و سیاسی، دارای احساس هویت مشترک بوده و به واسطه امکان خودآگاهی هویتی، ظرفیتهای جدیدی برای ارتقاء فرایند همبستگی ملی ایجاد میکنند.https://www.rjnsq.ir/article_100371_a37a52b4e5b586c98bdd1cfd906a9db3.pdfمؤسسه مطالعات ملیفصلنامه مطالعات ملی1735-059X12ویژه نامه (آموزش عالی، هویت و همبستگی ملی) (1)20120121University as a Civilization Creator Institution; the Local Development Pattern and National Integration Promotionدانشگاه تمدنساز؛ الگوی توسعة بومی و تعمیق همبستگی ملی2952100376FAعلیآدمیاستادیار گروه روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبائیصادقآبسالانکارشناسیارشد مطالعات فرهنگی دانشگاه علامه طباطباییمهدیخضریانکارشناسیارشد و پژوهشگر علوم سیاسی و توسعه دانشگاه تربیت معلمJournal Article20111129University can have various and differentaspects and targets. The examples of these Universities are Elitist universities, entrepreneur universities, research-based and civilization creator universities and etc. What defined in this study is the characteristics and parameters of the civilization creator universities. In the era of globalization, civilization creator university discourse is shaped in response to the identity, cultural and civilization ambiguities developed in international and local changing condition. This university with relying on the Iranian-Islamic development pattern demonstrated a model that provided contexts of reinforcement of the national integration discussion from the perspective of political, economic, social and cultural stable system and the formation of national unity and social integration that provided a context to a balanced development in all its dimensions. A Development which is comprehensive, balanced, sustainable, knowledge-based and religious.دانشگاه دارای رسالتهای مختلف و متنوعی است که نخبهپروری، کارآفرینی، پژوهشمحور بودن، تمدنساز بودن و... از نمونههای آن است. آنچه در این پژوهش مورد مداقه قرار گرفته، ویژگیها و شاخصهای دانشگاه تمدنساز است. دانشگاه تمدنساز، دانشگاهی گفتمانساز در پاسخ به ابهامات هویتی، فرهنگی و تمدنی نضج گرفته از اوضاع متغیر بینالمللی و شرایط داخلی در عصر جهانیشدن است. این دانشگاه با تکیه بر ایده و الگوی توسعة اسلامی ـ ایرانی با مدلی مشروح زمینههای تقویت گفتمان همبستگی ملی را از نظر یک نظام سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی باثبات فراهم آورده و شکلگیری انسجام اجتماعی و وحدت ملی و به نوبة خود، زمینه را برای توسعة متوازن در تمام ابعاد مختلف آن فراهم میکند؛ توسعهای که همهجانبه، متوازن، پایدار، دانشبنیان و دینمحور میباشد.https://www.rjnsq.ir/article_100376_de8a84fd461ad43384634643a55c6d9c.pdfمؤسسه مطالعات ملیفصلنامه مطالعات ملی1735-059X12ویژه نامه (آموزش عالی، هویت و همبستگی ملی) (1)20120121University and National Solidarity in Imam Khomeini’s Viewنقش دانشگاه در همبستگی ملی از منظر امام خمینی(ره)5376100381FAعلیرضاخسرویکاندیدای دکتری روابط بینالملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهرانJournal Article20111119National Unity or solidarity are one of central and main signifiers or concepts of Imam Khomeini’s Discourse, which he continuously focused on from rational and strategic point, but not ideological and tactical approach. Among different influential institutions, groups and important centers on unity and solidarity, Imam had a special attention on think tanks and thought or ideas producing by centers like University and hawzahs. In Imam’s point of view, unity rooted in oneness. So, the university which its science, environment, contents, masters and students are formed and established based on this root, can play a positive role on national unity. In brief, Imam’s view to the university role on national solidarity is an ontological view with two different functions which each depends on the level of harmonization between university identity and national identity.وحدت و همبستگی ملی از مفاهیم و دالهای مرکزی گفتمان امام خمینی(ره) است که با رویکردی راهبردی و معقول مورد تأکید همیشگی ایشان بود. امام خمینی(ره)، از میان نهادها، گروهها و مراکز مؤثر بر وحدت و همبستگی، بیش از همه بر نقش مراکز تولید فکر، اندیشه و فرهنگ نظیر حوزه و دانشگاه تصریح کرده و با مقایسة دانشگاه اسلامی و غربی، تفاوت بارز این دو را ابتنای کلیت دانشگاه اسلامی بر محور توحید تبیین میکردند. بنابراین از منظر امام خمینی(ره)، وحدت ریشه در توحید و وحدانیت دارد و لذا دانشگاهی میتواند در وحدت و همبستگی ملی نقش ایفا کند که محیط، محتوا، علم، معلم و متعلم آن در مسیر وحدانیت باشند. هدف اصلی این مقاله، بازخوانی جایگاه دانشگاه در گفتمان امام خمینی(ره) و تبیین رابطة میان این نهاد با وحدت و همبستگی ملی است. این مقاله نشان میدهد که نگاه امام خمینی(ره) به نقش دانشگاه در وحدت و همبستگی ملی، نگاهی هستیشناسانه با دو کارکرد ایجابی و سلبی است که چگونگی آن بستگی به میزان همخوانی هویت دانشگاه با هویت ملی دارد. اینکه از منظر امام خمینی(ره) چه نوع دانشگاهی، با چه ویژگیها و کارکردهایی میتواند موجب تقویت همبستگی ملی شود، مسئله اصلی این نوشتار است.https://www.rjnsq.ir/article_100381_f9619ed6aadd8241358fea7517f81285.pdfمؤسسه مطالعات ملیفصلنامه مطالعات ملی1735-059X12ویژه نامه (آموزش عالی، هویت و همبستگی ملی) (1)20120121A Theoretical Reflection on the Relationship Between Higher Education and Social Cohesion; Brief Review of Malaysian Experienceتأملی نظری دربارة نسبت آموزش عالی و همبستگی اجتماعی؛ مرور اجمالی تجربة مالزی77104100385FAعلیکریمیعضو هیأت علمی دانشگاه مازندران دانشکده حقوق و علوم سیاسیJournal Article20111117The notion of "long life learning" inspires the impact of education and particularly higher education on the processes and patterns of interaction. Social cohesion is one of the most obvious interactive and education-based processes, which is the effect of different factors, trends and historical and social structures, especifically higher education. This article aims at undrestanding of relationship between higher education and social cohesion and application of its propable results in the planning of higher education in Iran. Its main question is centered on "how the higher education contributes to the formation of social cohesion and its promotion"?
The method applied, in this research is library-documentary and in the case study section is the combination of documentary and observation method, which both are inspired by theoretical framework of "Olena and Heyneman". Accordingly, higher education impacts on social solidarity through the content of careers, production and reproduction of academic culture and behaviors, building sustainable networks, founding of stabilizing traditions, building consensus about social contracts and creation of social capital, which in turn lead to the formation and reinforcement of social cohesion.
In Malaysia, which the social life is running in the light of ethnic lines and distinctions, the higher education system considered as an important structures, bridging social and ethnic cleavages by adding compulsory course of "ethnic relations" for all majors and degrees. Regarding this experience, the article reviews Iran's higher education system critically and proposes some suggestions.<span style="font-family: 'B Yagut';" lang="AR-SA">با الهام از ایدة «یادگیری دائمی»، آموزش به طور عام و آموزش عالی به طور خاص به شیوههای گوناگون بر فرایندها و الگوهای تعامل یا تقابل تأثیری اساسی دارند. همبستگی اجتماعی یکی از بارزترین فرایندهای تعاملی آموزش پایه تلقی میشود که محصول نقشآفرینی مستقیم و غیرمستقیم تمامی کارگزاران، روندها و ساختارهای اجتماعی و تاریخی بهویژه نهادهای آموزش عالی است. این نوشته با هدف فهم رابطة آموزش عالی و همبستگی اجتماعی و کاربست احتمالی نتایج آن در برنامهریزی آموزش عالی ایران و با محوریت این پرسش اصلی که نهاد آموزش عالی چگونه میتواند در تولید و ارتقای همبستگی اجتماعی سهم ایفا کند به نگارش درآمده است.</span>
<span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Yagut'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;" lang="AR-SA" dir="RTL">دادههای این نوشته در بخش نخست با روش کتابخانهای و در بخش مطالعة موردی با تلفیقی از روش مشاهده و کتابخانهای و با الهام از چارچوب نظری اولنا و هینمن نگاشته شده است. طبق اصول چارچوب یاد شده نظام آموزش عالی از راه محتوای برنامة درسی، تولید و بازتولید فرهنگ و اخلاق دانشگاهی، ایجاد شبکههای پایدار، </span><span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Yagut'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-no-proof: yes;" lang="FA" dir="RTL">پایهگذاری</span><span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Yagut'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;" lang="AR-SA" dir="RTL"> سنتهای ثباتبخش، تولید اجماع دربارة قراردادهای اجتماعی و آفرینش سرمایة اجتماعی باعث شکلگیری و تقویت همبستگی اجتماعی میشود. در جامعة مالزی نیز که زندگی اجتماعی در طول خطوط و تمایزات قومی جریان دارد، نظام آموزش عالی یکی از سازوکارهایی ساختاری است که برای پل زدن بین شکافها و تقلیل خطوط همبستگیزدای قومی به خدمت گرفته شده است. با الهام از این تجربه و آموزههای نظریههای فوق میتوان با نگاهی آسیبشناسانه به نظام آموزش عالی ایران کنونی نگریست و برای نیل به همبستگی اجتماعی افزونتر، بازنگری در شیوة جذب بومیگزینی و سرفصلهای دروس عمومی را یادآور شد.</span>
<span style="font-family: 'B Yagut';" lang="AR-SA">با الهام از ایدة «یادگیری دائمی»، آموزش به طور عام و آموزش عالی به طور خاص به شیوههای گوناگون بر فرایندها و الگوهای تعامل یا تقابل تأثیری اساسی دارند. همبستگی اجتماعی یکی از بارزترین فرایندهای تعاملی آموزش پایه تلقی میشود که محصول نقشآفرینی مستقیم و غیرمستقیم تمامی کارگزاران، روندها و ساختارهای اجتماعی و تاریخی بهویژه نهادهای آموزش عالی است. این نوشته با هدف فهم رابطة آموزش عالی و همبستگی اجتماعی و کاربست احتمالی نتایج آن در برنامهریزی آموزش عالی ایران و با محوریت این پرسش اصلی که نهاد آموزش عالی چگونه میتواند در تولید و ارتقای همبستگی اجتماعی سهم ایفا کند به نگارش درآمده است.</span>
<span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Yagut'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;" lang="AR-SA" dir="RTL">دادههای این نوشته در بخش نخست با روش کتابخانهای و در بخش مطالعة موردی با تلفیقی از روش مشاهده و کتابخانهای و با الهام از چارچوب نظری اولنا و هینمن نگاشته شده است. طبق اصول چارچوب یاد شده نظام آموزش عالی از راه محتوای برنامة درسی، تولید و بازتولید فرهنگ و اخلاق دانشگاهی، ایجاد شبکههای پایدار، </span><span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Yagut'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-no-proof: yes;" lang="FA" dir="RTL">پایهگذاری</span><span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Yagut'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;" lang="AR-SA" dir="RTL"> سنتهای ثباتبخش، تولید اجماع دربارة قراردادهای اجتماعی و آفرینش سرمایة اجتماعی باعث شکلگیری و تقویت همبستگی اجتماعی میشود. در جامعة مالزی نیز که زندگی اجتماعی در طول خطوط و تمایزات قومی جریان دارد، نظام آموزش عالی یکی از سازوکارهایی ساختاری است که برای پل زدن بین شکافها و تقلیل خطوط همبستگیزدای قومی به خدمت گرفته شده است. با الهام از این تجربه و آموزههای نظریههای فوق میتوان با نگاهی آسیبشناسانه به نظام آموزش عالی ایران کنونی نگریست و برای نیل به همبستگی اجتماعی افزونتر، بازنگری در شیوة جذب بومیگزینی و سرفصلهای دروس عمومی را یادآور شد.</span>https://www.rjnsq.ir/article_100385_58acb17af943b7218bca87690910c555.pdfمؤسسه مطالعات ملیفصلنامه مطالعات ملی1735-059X12ویژه نامه (آموزش عالی، هویت و همبستگی ملی) (1)20120121Social Solidarity Indicators and the Effect of Islamic Azad University on themشاخصهای همبستگی اجتماعی و تأثیر دانشگاه آزاد اسلامی بر آن105124100386FAابراهیمحاجیانیاستادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه و مدیر گروه پژوهشهای فرهنگی مرکز تحقیقات استراتژیکJournal Article20110809This article is an experimental research in studying the Islamic Azad University role and effect on student social solidarity in the national level. The hypothesis of the research is: attending in university and academic period are caused to the significant changes in social and solidarity indicators of university students in national level (national solidarity). After reviewing of the sociological theories, social solidarity in personal or group levels and social concepts, nine concepts are presented as national solidarity aspects and a questionnaire is designed for the survey. These indicators are tested by means of quota sampling method in a sample of 313 students of six academic branch of Islamic Azad University. The research samples are consist of two parts (freshman and senior students) and the average of the nine concepts are compared in two groups. The results show that there are no significant difference between the freshman and senior students about 8 indicators. So the university has no effect on social solidarity of students.این نوشتار مستخرج از پژوهشی تجربی است که با هدف بررسی تأثیر و نقش دانشگاه آزاد اسلامی بر همبستگی اجتماعی دانشجویان در سطح ملی انجام شده است. فرض کلی محقق آن بود که حضور در دانشگاه و گذراندن دورة دانشجویی موجب تغییرات معنیداری در شاخصهای همبستگی اجتماعی دانشجویان در سطح اجتماع ملی (همبستگی ملی) خواهد شد. محقق پس از مرور نظریههای جامعهشناختی، همبستگی اجتماعی در سطح فردی، گروهی و نظام اجتماعی مفاهیم نُهگانهای را بهعنوان ابعاد همبستگی ملی در نظر گرفته و پرسشنامهای را برای سنجش تجربی (پیمایش) طراحی کرده است. این شاخصها در حجم نمونهای از ٣١٣ نفر از دانشجویان شش واحد دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی از کل کشور با روش نمونهگیری سهمیهای و سپس تصادفی مورد پرسش قرار گرفته است. نمونههای پژوهش با اتخاذ رویکرد مقایسهای، شامل دو بخش دانشجویان نیمسال اول و هشتم بوده و میانگین ابعاد نُهگانة همبستگی در هر دو گروه مقایسه شدهاند. نتایج نشان میدهند که در هشت بُعد از شاخصها، تفاوت معنیداری میان دو گروه دانشجویان نیمسال اول و هشتم وجود ندارد. بنابراین دانشگاه تأثیری بر همبستگی اجتماعی دانشجویان ندارد.https://www.rjnsq.ir/article_100386_9cad43c4144d3753a9ed05866a0df4c7.pdfمؤسسه مطالعات ملیفصلنامه مطالعات ملی1735-059X12ویژه نامه (آموزش عالی، هویت و همبستگی ملی) (1)20120121The Convergence and Divergence of National Identity in Kurdish Student Journals (Case Study: University of Kurdistan)بازنمایی هویت ملی در نشریات دانشجویی (بررسی موردی: نشریات دانشجویی دانشگاه کردستان)125148100388FAامیدقادرزادهدانشیار گروه جامعهشناسی دانشگاه کردستانهیرشقادرزادهکارشناس ارشد جامعهشناسی دانشگاه شاهدJournal Article20110719By Perceiving the importance and position of national identity as the most inclusiveness level of collective identity in creation and maintenance of national solidarity, this research is purposed to identify the convergence and inconvergence of national identity in the student journals of Kurdistan university, in the form of quantitative-inductive method. In fulfilling this research, we apply the method and technique of content analysis and we gathered information about 145 journals that were published from 1377 to 1389 in Kurdistan university. The findings of this study demonstrate that 20.4% and 18% of the content of journals,respectively, were concerned with the convergence and divergence of national identity. Among aspects and indexes of the nationl convergence, political aspect and indexes of political participation and acceptance of legislation and among aspects and indexes of divergence of national identity, Social aspect and index of prompting single ethnic predestination to kurds were represented more than other aspects and indexes of national identity.با درک اهمیت و جایگاه هویت ملی به مثابة دربرگیرندهترین سطح هویت جمعی در برقراری و تداوم همبستگی ملی، این پژوهش در صدد است تا میزان بازنمایی هویت ملی را در نشریات دانشجویی دانشگاه کردستان، در قالب بررسی کمّی و استقرایی، مورد شناسایی قرار دهد. در انجام این پژوهش از روش و فن تحلیل محتوا و در جمعآوری اطلاعات از تمام شمارههای ١٤٥ نشریه که در فاصلة زمانی سالهای 1377-1389 در دانشگاه کردستان انتشار یافتهاند، استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد از مجموع مطالب مورد بررسی، به ترتیب 4/20 و 18 درصد مطالب به همگرایی و واگرایی از هویت ملی اختصاص یافته است. از میان ابعاد و مؤلفههای همگرایی، بُعد سیاسی و مؤلفههای «مشارکت سیاسی» و «پذیرش قانون اساسی» و از میان ابعاد و مؤلفههای واگرایی، بُعد اجتماعی و مؤلفة «تلقین سرنوشت واحد برای کُردها» بیش از همه در کانون توجه نشریات دانشجویی قرار گرفته است.https://www.rjnsq.ir/article_100388_e2f8c8894ccab34fa1dce7c75d3f7f25.pdfمؤسسه مطالعات ملیفصلنامه مطالعات ملی1735-059X12ویژه نامه (آموزش عالی، هویت و همبستگی ملی) (1)20120121Post-colonial Studies and Internet: the Discourse Analysis of the Students' Impersonal E-mails of Tehran Universityمطالعات پسااستعماری و اینترنت: تحلیل گفتمان ایمیلهای غیرشخصی دانشجویان دانشگاه تهران149168100392FAعلیرییعیاستادیار گروه مدیریت دانشگاه پیام نور تهرانفرزادغلامیدانشجوی کارشناسیارشد علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهرانزهرهعلی خانیدانشجوی کارشناسیارشد علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهرانJournal Article20111026Postcolonial Studies is one of the new study areas about the issues of the third world. This critical attitude comprises a set of theoretical approaches that are accounting for colonial discourse analysis with emphasizing on the effect of colonialism on cultures. On the basis of this approach west scholars who study orientation are used to call it as "non-civilized other" to marginalize orients self. The ultimate goal of postcolonial studies is combating against colonialism and imperialism discourse and deconstructing it, but it is not sufficient to criticize the colonial discourse merely. Rather we need to use "self-criticism" for achieving a critical solution. In this research the students have been considered as a part of the enlightenment spectrum, so, 40 impersonal Tehran university students’ e-mails have been analyzed. In this research a lot of e-mails containing comparative themes toward being Iranian or not have been purposively chosen and studied based on the post-colonial studies. After studying the e-mails based on Fairclough's critical discourse analysis, we came to this conclusion that 3 criteria are compatible with Orientalism that dominate on these e-mails. These criteria includes as asynchrony, negative making and totality making. It can be said that there is a considerable amount of Orientalism discourse in Tehran university students’ e-mails and therefore a group of the elites have accepted symbolically their baseness alleged by the colonial discourse.مطالعات پسااستعماری از حوزههای مطالعاتی جدید دربارة مسائل کشورهای جهان سوم است. این نگرش انتقادی به مجموعهای از رهیافتهای نظری اشاره دارد که با تأکید بر پیامدهای استعمارگرایی به تحلیل گفتمان استعماری میپردازد. طبق این رویکرد، غرب آگاهانه با تعریف شرق به عنوان دیگری غیر متمدن، آنرا به حاشیه رانده است. هدف مطالعات پسااستعماری دخالت در گفتمانهای استعماری و ازهمگسستن آنها است، اما نباید به نقد صرف گفتمان استعماری اکتفا کرد بلکه باید «نقد از خود» را به این موضوع افزود تا از این طریق بتوان به راه حل انتقادی دست یافت. در این پژوهش، دانشجویان بهعنوان بخشی از طیف روشنفکری جامعه مدنظر ما بودهاند و بدین منظور ایمیلهای غیرشخصی تعداد 40 نفر از دانشجویان دانشگاه تهران مورد بررسی قرار گرفته و نمونههای زیادی از ایمیلهایی که دارای محور مقایسهای نسبت به ایرانی و غیرایرانی بودهاند با شیوة هدفمند انتخاب شده و با رویکرد مطالعات پسااستعماری مورد مداقه قرار گرفتهاند. پس از مطالعة ایمیلها با روش تحلیل گفتمان انتقادی به روش فرکلاف، این نتیجه به دست میآید که سه مؤلفة کلیتسازی، ناهمزمانسازی و منفیسازی بر این ایمیلها حاکم است که با گفتمان شرقشناسی مطابقت دارد. از این رو میتوان گفت که گفتمان شرقشناسانه در میان تعداد متنابهی از ایمیلهای دانشجویان دانشگاه تهران وجود دارد و جمعی از نخبگان جامعه، دستکم در عرصة نمادین، گفتمان استعمار درباره فرودستی خود را پذیرفتهاند.https://www.rjnsq.ir/article_100392_8c964790548498ecbd411aa9fcaf1f5a.pdf