مؤسسه مطالعات ملی فصلنامه مطالعات ملی 1735-059X 26 104 2025 12 22 The Idea of Iranian University and Narration of the National ایده‌ی دانشگاه ایرانی و روایت امر ملی 7 24 236598 10.22034/rjnsq.2025.451839.1590 FA رضا نصیری حامد دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده‌ی حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران (نویسنده مسئول). 0000-0001-7977-0531 Journal Article 2024 04 15 <span style="font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black;">In this paper, a philosophical reflection on the idea of the university in Iran is considered not from a metaphysical and essentialist perspective but from a phenomenological aspect with an emphasis on its relationship with the political. The question of the paper is that based on philosophical reflections, which university model in the world is capable of explaining the idea of the university in Iran? In response, the claim of the present paper is that the Humboldtian model of the university in Germany, in terms of its reliance on the narrative of modern political self-consciousness (the national), is capable of relatively explaining the Iranian model of the university. Based on the comparative method in examining the national university, the findings of the paper indicate that the establishment of the university in a seemingly paradoxical situation, on the one hand, has become necessary due to practical and real requirements, including the national, in the contemporary Iranian life-world, and at the same time, due to its autonomous nature, it resists the imposition of ideology, including by citing a substantial and inherent origin for it.</span> <span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 80%; font-family: '2 Yagut'; color: black;">در این نوشتار، تأملی فلسفی درباره‌ی ایده‌ی دانشگاه در ایران، نه از منظری متافیزیکی و جوهرگرایانه بلکه از وجهی پدیدارشناسانه با تأکید بر نسبت آن با امر سیاسی موردتوجه قرار گرفته است. سؤال مقاله آن است که براساس تأملات فلسفی، کدام مدل دانشگاهی در جهان قابلیت توضیح ایده‌ی دانشگاه در ایران را دارد؟ در پاسخ، مدعای نوشتار حاضر آن است که مدل هومبولتی دانشگاه در آلمان، از حیث اتکای آن بر طرح روایتی از خودآگاهی مدرن سیاسی (امر ملی) قابلیت ایضاح نسبی مدل ایرانی دانشگاه را دارد. براساس روش تطبیقی در بررسی دانشگاه ملی، یافته‌‌های مقاله دال بر آن است که تأسیس دانشگاه در وضعیتی متناقض‌‌نما، ازسویی بنا به مقتضیات عملی و کاربردی</span><span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 80%; font-family: '2 Yagut'; color: black; mso-bidi-language: FA;">،</span><span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 80%; font-family: '2 Yagut'; color: black;"> ازجمله امر ملی در زیست‌جهان معاصر ایرانی ضرورت یافته و درعین‌حال، به سبب ماهیت خودبنیاد آن، در قبال تحمیل ایدئولوژی، با دستاویز قرار دادن خاستگاه جوهری و ذاتی برای آن مقاومت می‌‌ورزد.</span> https://www.rjnsq.ir/article_236598_5fae0ba980f88c760596db31957cbed9.pdf